REHBER
Yapay zekâ ile web sitesi yapılır mı?
Yapay zekâ ile site kurma, tasarım, kod ve içerik üretiminin sınırlarını; güvenlik, doğruluk, SEO, telif, KVKK ve bakım açısından öğrenin.
Evet, yapay zekâ ile web sitesi yapılabilir. Bir araç, doğal dilde verdiğiniz tariften sayfa taslağı, metin, görsel veya çalışan kod üretebilir. Basit bir tanıtım sitesi ya da ilk prototip çok kısa sürede ortaya çıkabilir. Ancak “sayfa üretildi” ile “güvenilir ticari site tamamlandı” aynı şey değildir.
Yapay zekâ; araştırma, fikir geliştirme, ilk taslak, tekrar eden kod, içerik düzenleme ve test senaryosu üretiminde ciddi zaman kazandırabilir. İş hedefini doğrulamaz, marka konumlandırmasının doğru olduğuna karar vermez, ürettiği bilgilerin doğruluğunu garanti etmez ve yayınlanan sitenin güvenlik veya hukuk sorumluluğunu üstlenmez. Ortaya çıkan her metin, görsel, kod ve ayar bir insan tarafından anlaşılmalı, doğrulanmalı ve sahiplenilmelidir.
Doğru soru bu nedenle “yapay zekâ site yapabilir mi?” değil, hangi işi yapay zekâya verebiliriz, hangi çıktıyı nasıl denetleriz ve yayından sonra siteyi kim sürdürecek? sorusudur.
Bu rehber belirli bir yapay zekâ ürünü önermez. Site kurucuları, tasarım araçları, kod asistanları ve içerik üreticilerini ortak risk ve karar ölçütleriyle ele alır.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap
Yapay zekâ şu işlerde güçlü bir yardımcıdır:
- Amaç ve hedef kitle için ilk brief taslağı hazırlamak
- Site haritası ve sayfa sırası önermek
- Wireframe veya görsel yön alternatifleri üretmek
- Hazır bileşenlerle ilk çalışan sayfayı kurmak
- Tekrar eden HTML, CSS ve uygulama kodunu yazmak
- Mevcut kodu açıklamak veya küçük dönüşümler yapmak
- Ham metni sadeleştirmek ve farklı başlıklar önermek
- İçerik kontrol listesi ve test senaryosu çıkarmak
- Hata mesajını yorumlamaya yardımcı olmak
- Görsel için fikir, eskiz veya özgün yardımcı materyal üretmek
Şu işler insan sorumluluğunda kalmalıdır:
- İş hedefi ve marka kararı
- Gerçek ürün, hizmet, fiyat ve şirket bilgileri
- Sağlık, hukuk, finans ve güvenlik gibi kritik iddialar
- Kullanıcı araştırması ve erişilebilirlik değerlendirmesi
- Kimlik doğrulama, ödeme ve kişisel veri akışının mimarisi
- Kod inceleme, test ve yayın onayı
- Lisans, telif, marka ve kullanım hakkı kontrolü
- Domain, hesap, kaynak kod ve veri sahipliği
- İzleme, yedek, güncelleme ve olay müdahalesi
Basit ve düşük riskli bir landing page için yapay zekâ ağırlıklı üretim yeterli olabilir. Ödeme, üyelik, rezervasyon, müşteri verisi, karmaşık entegrasyon veya yüksek marka beklentisi varsa uzman incelemesi sürecin başından itibaren gereklidir.
“Yapay zekâ ile site yapmak” dört farklı şey olabilir
Araçlar aynı başlık altında anılsa da yaptıkları işler farklıdır. Risk ve teslimat beklentisini doğru kurmak için önce yöntemi ayırın.
1. Yapay zekâ destekli site kurucu
İşletmeyi birkaç cümleyle anlatırsınız; araç şablon, renk, sayfa düzeni ve metin önerir. Genellikle hosting ve görsel düzenleyici aynı platformdadır.
Bu yöntem hızlıdır; ancak tasarım, özellik, veri dışa aktarma, entegrasyon ve abonelik sınırları platforma bağlıdır. Üretilen demo, gerçek içerik ve mobil kullanım eklenince yeniden düzenleme isteyebilir.
2. Tasarım ve prototip üretimi
Yapay zekâ; arayüz görseli, wireframe, renk yönü veya bileşen fikri üretir. Çıktı bazen yalnız resimdir, bazen düzenlenebilir tasarımdır. Görsel olarak etkileyici olması, uygulanabilir veya erişilebilir olduğu anlamına gelmez.
Prototip; gerçek metin uzunluğu, küçük ekran, klavye kullanımı, hata durumu ve yüklenme süresiyle sınanmalıdır.
3. Kod asistanı veya kod üreten ajan
Araç; mevcut projede bileşen yazabilir, dosya değiştirebilir, test çalıştırabilir veya uygulamayı yayına hazırlayabilir. Bu yöntem daha fazla kontrol sağlar; aynı zamanda üretilen kodu inceleyip işletebilecek teknik sorumlu gerektirir.
Kodun çalışması, güvenli ve sürdürülebilir olduğu anlamına gelmez. Kullanılmayan bağımlılık, yanlış yetki kontrolü, gizli anahtar, güncel olmayan yöntem veya yalnız mutlu senaryoyu kapsayan test bırakabilir.
4. İçerik ve görsel yardımcısı
Mevcut bir site insan tarafından kurulmuş olsa bile yapay zekâ; başlık, ürün açıklaması, sık sorulan sorular, görsel veya alternatif metin taslağı üretebilir. Buradaki temel risk, aracın gerçek olmayan bilgi ve kanıt üretmesidir.
Müşteri yorumu, sertifika, proje sonucu, ekip deneyimi veya ürün özelliği gibi doğrulanabilir bilgileri modelin tahmin etmesine izin vermeyin. Yapay zekâ yalnız verdiğiniz kanıtı düzenlemeli; eksik gerçeği tamamlamamalıdır.
Yapay zekâ bir web sitesini ne kadar tamamlayabilir?
İlk taslak ve prototip
Yapay zekânın en güçlü olduğu alanlardan biri boş sayfa sorununu çözmektir. Kısa brief'ten sayfa sırası, örnek metin ve görsel yön çıkarabilir. Farklı seçenekleri düşük maliyetle karşılaştırabilirsiniz.
Prototipin amacı karar vermektir, doğrudan yayınlanmak değil. Şu soruların cevabını arayın:
- Ziyaretçi ilk ekranda ne sunduğunuzu anlıyor mu?
- Ana işlem açık mı?
- Güven kanıtları gerçek mi?
- İçerik doğru sırada mı?
- Mobilde önemli bilgi kayboluyor mu?
- İşletmenin diğerlerinden farkı görünür mü?
Araç bu sorulara öneri verebilir; gerçek hedef kitle adına kesin cevap veremez.
Tasarım
Yapay zekâ kısa sürede çok sayıda görsel alternatif üretir. Bu, yön keşfi için değerlidir. Ancak eğitim verilerindeki yaygın kalıpları tekrar ettiği için sonuçlar birbirine benzeyebilir: aşırı yuvarlak kartlar, anlamsız parlak yüzeyler, rastgele ikonlar veya ürüne özgü olmayan teknoloji görselleri görülebilir.
İyi sonuç için yalnız “modern site yap” demek yerine şunları sağlayın:
- Marka amacı ve hedef kitle
- Kullanıcının ana problemi
- Gerçek içerik uzunluğu
- Logo ve doğrulanmış görsel varlıklar
- Renk, tipografi ve kullanılmaması gereken stiller
- Rakiplerden ayrışma hedefi
- Erişilebilirlik ve mobil ölçütleri
- Örnek alınabilecek ilke, kopyalanmaması gereken site veya marka
Başka bir sitenin bire bir kopyasını istemek hem özgünlük hem hak ihlali riski yaratır. Referanstan düzen, ton veya ritim ilkesi çıkarın; marka, metin, görsel ve ayrıntıları yeniden üretmeyin.
Kodlama
Yapay zekâ; bileşen, stil, form, API bağlantısı ve test kodu üretebilir. Deneyimli geliştirici için tekrar eden işleri hızlandırabilir. Teknik bilgisi olmayan kullanıcı için ise çalışan fakat anlaşılmayan bir sistem ortaya çıkarabilir.
Üretilen kod en az şu kontrollerden geçmelidir:
- Gereksinimi gerçekten karşılıyor mu?
- Projenin mevcut mimari ve kod standartlarına uyuyor mu?
- Kullanıcı girdileri doğrulanıyor mu?
- Yetki kontrolü yalnız arayüzde değil sunucuda da var mı?
- Gizli anahtar istemciye veya kaynak depoya yazılmış mı?
- Hata ve boş durumları ele alınıyor mu?
- Bağımlılıklar gerçek, güncel ve gerekli mi?
- Lisanslar kullanıma uygun mu?
- Klavye, ekran okuyucu ve mobil kullanım çalışıyor mu?
- Testler gerçek davranışı mı ölçüyor?
- İzleme, geri dönüş ve bakım planı var mı?
OWASP Secure Coding with AI Cheat Sheet, yapay zekâ tarafından üretilen değişikliklerin insan sahibi olmasını; kodun insan incelemesi ve açık onayı olmadan yayına alınmamasını önerir. Araç sorumluluk kabul etmez; kodu onaylayıp dağıtan kişi veya kurum sorumludur.
İçerik üretimi
Yapay zekâ başlık varyasyonu, taslak yapı, özet ve dil düzeltmesinde yararlıdır. Fakat bilmediği ayrıntıyı ikna edici biçimde uydurabilir.
NIST Üretken Yapay Zekâ Profili, üretken sistemlerin hatalı veya yanlış içeriği kendinden emin biçimde sunabilmesini “confabulation” olarak tanımlar. Uydurma gerekçe ve kaynaklar da bu riske dahildir. Bu nedenle akıcı metin, doğruluk kanıtı değildir.
İçerik kontrolünde:
- Her gerçek iddiayı güvenilir kaynaktan doğrulayın.
- Ürün ve hizmet bilgisini işletme sahibine onaylatın.
- İstatistik için tarih, kapsam ve kaynak yazın.
- Uydurma müşteri, yorum, sertifika ve vaka kullanmayın.
- Başka metinle şüpheli benzerliği kontrol edin.
- Marka tonunu insan editörle tutarlı hâle getirin.
- Kritik içerikte uzman incelemesi alın.
- Güncelliğini yitirecek bilgi için kontrol tarihi belirleyin.
Yapay zekâ ile yapılan site profesyonel görünür mü?
Görünebilir. Profesyonel görünüm üretim aracından çok içerik, tasarım sistemi, gerçek kanıtlar ve uygulama ayrıntısıyla ilgilidir. Yapay zekâ güzel bir ilk ekran oluşturabilir; fakat güven veren site bütün yolculuk boyunca tutarlı olmalıdır.
Profesyonel kalite şunları gerektirir:
- Özgün ve doğru değer önerisi
- Gerçek proje, ekip ve iletişim bilgisi
- Tutarlı başlık, renk, boşluk ve bileşen sistemi
- Mobilde eksiksiz kullanım
- Hızlı açılma
- Anlaşılır gezinme
- Çalışan formlar
- Görünür klavye odağı
- Güvenli hesap ve veri akışı
- Hukuki metinlerin gerçek işleyişle uyumu
- Yayın sonrası bakım
Araç yalnız güzel ekran üretip formu hiçbir yere göndermiyorsa site tamamlanmış değildir. Sahte referans veya anlamsız başarı sayıları, görsel kaliteyi güven kaybına dönüştürür.
Yapay zekânın temel riskleri
Yanlış ve uydurma bilgi
Model, gerçeği arayan veri tabanı gibi değil; bağlama uygun çıktı üreten sistem gibi çalışır. Kaynak, mevzuat, teknik yöntem veya şirket bilgisi uydurabilir. Yüksek riskli iddiada birincil kaynak ve uzman doğrulaması gerekir.
Güvensiz veya bakımsız kod
Kod çalışabilir ama yetki, veri doğrulama, hata yönetimi veya bağımlılık güvenliği eksik olabilir. Araç, artık önerilmeyen API'yi kullanabilir ya da var olmayan paket adı üretebilir.
Yapay zekâ kodu da normal yazılım yaşam döngüsünden geçmelidir: gereksinim, tehdit değerlendirmesi, kod inceleme, otomatik test, bağımlılık taraması, gizli bilgi taraması, test ortamı ve kontrollü dağıtım. NIST SSDF, güvenli yazılım geliştirmeyi organizasyonu hazırlama, yazılımı koruma, iyi güvenlikli yazılım üretme ve açıklara yanıt verme başlıklarında ele alır. Yapay zekâ bu sorumlulukları iptal etmez.
Kişisel veri ve gizli bilgi sızıntısı
Bir modele gönderilen metin, görsel, kaynak kod veya dosya üçüncü taraf sistemde işlenebilir. Saklama, eğitimde kullanım, alt işleyen, aktarım ve silme koşulları ürüne ve hesaba göre değişebilir.
Şunları onaysız olarak araca vermeyin:
- Müşteri listesi ve iletişim bilgileri
- Kimlik, sağlık, finans veya çalışan verileri
- Gerçek form kayıtları
- API anahtarı, parola ve erişim belirteci
- Gizli kaynak kod veya sözleşme
- Henüz yayımlanmamış ticari bilgi
- Üçüncü kişiye ait lisanslı görsel ve metin
KVKK'nın Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi, üretken yapay zekâ kullanımını 6698 sayılı Kanun bağlamında yaşam döngüsü boyunca ele alır; şeffaf, denetlenebilir ve insan merkezli yaklaşımın önemini vurgular. İşletme; aracın şartlarını, verinin neden işlendiğini ve hangi aktörün hangi rolde olduğunu değerlendirmelidir.
Kişisel veriyi örneklemek gerekiyorsa mümkünse yapay veri kullanın. Gerçek verinin kaldırılması veya adların değiştirilmesi her zaman tam anonimleştirme sağlamaz; bağlamdan kişi yeniden belirlenebilir.
Telif, marka ve lisans belirsizliği
Yapay zekâ çıktısının kullanılabilir olması ile size özel, ihlalsiz ve güçlü biçimde korunabilir olması farklı konulardır. Aracın kullanım şartları, üretilen dosyanın lisansı ve girdiler üzerindeki haklar incelenmelidir.
Özellikle:
- Başka markanın logosunu taklit etmeyin.
- Yaşayan sanatçının veya rakibin ayırt edici üslubunu kopyalatmayın.
- Çıktıda marka, karakter, stok fotoğraf filigranı veya tanınabilir eser olup olmadığını kontrol edin.
- Kod bağımlılıklarının lisanslarını kaydedin.
- Teslim sözleşmesinde yapay zekâ kullanımını ve hak sorumluluğunu açıklayın.
- Logo ve ana marka varlığında özgünlük araştırması yapın.
Hukuki yaklaşım ülkeye göre değişebilir. Örnek olarak ABD Telif Hakları Ofisi'nin 2025 tarihli yapay zekâ raporu duyurusu, yalnız istem yazmanın yeterli insan yazarlığı sayılmadığını; insanın belirlediği yaratıcı unsurlar, düzenleme veya değişikliklerin olay bazında değerlendirilebildiğini belirtir. Bu ABD yaklaşımı Türkiye için doğrudan hukuk kuralı değildir; otomatik çıktıya kesin ve evrensel hak sahipliği varsaymamak gerektiğini gösteren güncel bir örnektir.
Tedarikçiye ve platforma bağımlılık
Yapay zekâ site kurucusu; sayfayı hızla oluşturabilir, fakat kaynak kodu, veri, tasarım veya içerik başka sisteme taşınamayabilir. Hizmet şartı, fiyatı, model davranışı ya da özellikleri değişebilir.
Başlamadan önce sorun:
- Domain benim hesabımda mı?
- İçerik ve medya dışa aktarılabiliyor mu?
- Form, müşteri ve ürün verisi hangi formatta alınabiliyor?
- Kaynak kod teslim ediliyor mu?
- Platform kapanırsa site çalışmaya devam eder mi?
- Üretilen varlıkların kullanım şartı nedir?
- Abonelik biterse ne kaybolur?
- Başka sağlayıcıya geçişte hangi bölüm yeniden yapılır?
Tasarım ve içerik benzeşmesi
Aynı kısa istemleri kullanan kişiler benzer başlık, kart ve görsel sonuçlar alabilir. Marka; ortalama kalıbı değil, işletmeye özgü neden ve kanıtı göstermelidir.
Yapay zekâya gerçek girdiler sağlayın: müşteri soruları, ürün fotoğrafları, süreç ayrıntıları, kurucunun yaklaşımı, doğrulanmış vaka verileri ve kullanıcının dili. Çıktıyı doğrudan yayımlamak yerine seçin, birleştirin, yeniden yazın ve özgün sistem hâline getirin.
Erişilebilirlik eksikleri
Araç doğru HTML üretebilir; aynı zamanda anlamsız başlık sırası, etiketsiz form, yetersiz kontrast veya klavyeyle kullanılamayan bileşen oluşturabilir. Otomatik testin geçmesi de bütün kullanıcı deneyimini doğrulamaz.
W3C WAI erişilebilirlik değerlendirme araçları rehberi, otomatik araçların zaman kazandırdığını fakat bütün kontrolleri yapamadığını, bazı denetimlerin insan müdahalesi istediğini ve araç sonuçlarının hatalı olabildiğini açıklar.
En az şu manuel kontrolleri yapın:
- Siteyi yalnız klavyeyle gezin.
- Odak sırası ve görünürlüğünü kontrol edin.
- Form etiketlerini ve hata mesajlarını deneyin.
- Yakınlaştırmada içerik kaybı olup olmadığına bakın.
- Görsellerin alternatif metnini anlamına göre yazın.
- Hareket azaltma tercihinde animasyonları test edin.
- Ekran okuyucuyla ana akışı dinleyin.
- Farklı cihaz ve tarayıcılarda gerçek kullanıcı görevini tamamlayın.
SEO açısından yapay zekâ içerikleri
Google, içeriğin yalnız yapay zekâ ile üretilmiş olmasını otomatik ihlal saymıyor. Ölçüt; doğruluk, kalite, alaka ve kullanıcıya değer sağlamasıdır. Google Search'ün üretken yapay zekâ içerik rehberi, kullanıcıya değer eklemeden çok sayıda sayfa üretmenin ölçekli içerik kötüye kullanımı politikasını ihlal edebileceğini belirtir.
Bu nedenle yüzlerce yakın sorgu için birbirinin kopyası sayfa üretmek yerine:
- Tek gerçek kullanıcı sorununu kapsamlı çözün.
- Birincil deneyim, örnek, ölçüm veya özgün veri ekleyin.
- Gerçek uzman tarafından doğrulama yapın.
- Kaynak ve güncelleme tarihini gösterin.
- Başlık, açıklama ve alternatif metni de doğrulayın.
- Yapılandırılmış veriyi test edin.
- Otomasyon kullanımını okuyucu için anlamlıysa açıklayın.
- Eski içeriği düzenli kontrol edin.
Yapay zekâ, içerik hacmini artırabilir; konu uzmanlığı ve güveni otomatik artırmaz.
Yapay zekâ ile site yapmanın gerçek avantajları
Hızlı keşif
Bir fikrin sayfa yapısını, renk yönünü ve mesaj alternatiflerini erkenden görebilirsiniz. Yanlış yönü kodlama öncesi elemek maliyeti azaltabilir.
Küçük ekip için üretkenlik
Teknik ekip; tekrar eden bileşen, test iskeleti, dokümantasyon ve içerik düzenlemede zaman kazanabilir. Kazanılan süreyi kullanıcı araştırması, kalite ve güvenliğe ayırmak gerekir.
Düşük riskli ilk sürüm
Kişisel portfolyo, etkinlik sayfası veya fikir doğrulama landing page'i hızlıca kurulabilir. Kapsam büyüdükçe araç sınırları ve bakım planı yeniden değerlendirilmelidir.
Öğrenme desteği
Araç, kodu ve hatayı açıklayabilir; kullanıcıya küçük adımlarla ilerleme fırsatı verir. Açıklamayı tek doğru kabul etmek yerine resmî dokümantasyonla karşılaştırın.
Alternatif üretme
Bir başlık, düzen veya bileşen için çok sayıda varyasyon üretebilir. İnsan; hedefe uygun olanı seçip bütün sistemle uyumlu hâle getirir.
Hangi siteyi yapay zekâyla kendiniz yapabilirsiniz?
Şu projelerde risk daha düşüktür:
- Kişisel portfolyo
- Basit özgeçmiş sitesi
- Tek etkinlik veya duyuru sayfası
- Küçük ve geçici kampanya landing page'i
- İç kullanım prototipi
- Kod öğrenme projesi
- Ödeme ve kişisel veri toplamayan tanıtım sitesi
Yine de domain, hesap, içerik doğruluğu, mobil kullanım ve erişilebilirlik size aittir.
Şu projelerde uzman desteği güçlü biçimde değerlendirilmelidir:
- E-ticaret ve ödeme
- Üyelik ve kimlik doğrulama
- Sağlık, hukuk veya finans içeriği
- Çocuklara yönelik hizmet
- Müşteri veya çalışan verisi
- Rezervasyon ve kritik bildirim
- Mevcut sitenin SEO trafiğiyle taşınması
- Özel entegrasyon ve API
- Yüksek hacimli veya kesintiye hassas sistem
- Marka itibarının satışta belirleyici olduğu kurumsal site
Güvenli ve düşük eforlu üretim akışı
1. Tek cümlelik hedefi yazın
“Profesyonel site istiyorum” yerine ziyaretçiyi, sorunu ve ana işlemi tanımlayın:
Türkiye'deki küçük üreticilerin hizmetlerimi anlayıp proje bilgisiyle teklif istemesini sağlayan, mobil öncelikli beş sayfalı tanıtım sitesi.
Bu cümle araç seçiminden sayfa sırasına kadar kararları sınırlar.
2. Kapsamı küçültün
İlk sürüm için sayfa, form ve entegrasyon listesini yazın. Yapay zekânın önerdiği her özelliği eklemeyin. Kullanılmayan sohbet botu, üyelik veya animasyon bakım yüküdür.
3. Gerçek içeriği toplayın
Hizmetler, iletişim, proje örnekleri, sık sorular, logo ve görselleri hazırlayın. Modelden eksik işletme gerçeğini uydurmasını istemeyin. Bilinmeyen alanı açıkça işaretlemesini isteyin.
4. Veri ve araç politikasını belirleyin
Hangi aracın hangi veriyi görebileceğini yazın. Kullanım şartı, saklama, eğitim tercihi, ekip erişimi ve silme yöntemini kontrol edin. Gizli bilgi için onaylı kurumsal araç veya yerel yöntem gerekebilir.
5. Önce taslak ortamında üretin
Canlı siteyi doğrudan bir ajana teslim etmeyin. Ayrı önizleme veya test ortamında değişiklik yapın. Domain, ödeme ve gerçek müşteri verisine erişimi en az yetkiyle sınırlandırın.
6. Çıktıyı küçük parçalarda inceleyin
Tüm siteyi tek seferde kabul etmek yerine sayfa veya özellik bazında ilerleyin. Her değişikliğin ne yaptığını anlayın; ilgisiz dosya ve ayar değişikliklerini reddedin.
7. İçerik doğrulaması yapın
İsim, e-posta, hizmet, sertifika, istatistik, mevzuat ve teknik iddiaları kaynakla kontrol edin. Gerçek kişi, kurum veya müşteri adına uydurma alıntı kullanmayın.
8. Teknik kalite kapıları kurun
Projeye uygun olarak:
- Tür ve derleme kontrolü
- Birim ve entegrasyon testi
- Kod inceleme
- Bağımlılık ve gizli bilgi taraması
- Erişilebilirlik otomasyonu
- Mobil ve tarayıcı testi
- Performans ölçümü
- Form ve e-posta teslim testi
- Yedek ve geri dönüş provası
uygulanmalıdır. Otomatik kapının geçmesi insan incelemesinin yerine geçmez.
9. Sahiplik ve çıkışı doğrulayın
Domaini kendi hesabınızda tutun. Kaynak kodu, içerik, medya, form verisi ve lisansların nasıl alınacağını yayın öncesi deneyin. Yalnız “indirilebilir” denmesine güvenmeyin.
10. Yayın sonrası sorumluyu belirleyin
Form bozulduğunda, güvenlik açığı çıktığında veya araç bir özelliği değiştirdiğinde kim müdahale edecek? Bakım ve izleme cevabı yoksa site henüz tamamlanmamıştır.
İyi istem nasıl hazırlanır?
İyi istem, aracın tahmin alanını küçültür. Şunları ekleyin:
- İşletmenin gerçek adı ve sunduğu hizmet
- Hedef kullanıcı
- Ana kullanıcı görevi
- Sayfa ve işlev kapsamı
- Gerçek içerik veya veri kaynağı
- Teknoloji ve proje kuralları
- Kullanılmaması gereken yöntemler
- Mobil ve erişilebilirlik ölçütleri
- Güvenlik ve gizlilik sınırları
- Beklenen çıktı biçimi
- Çalıştırılacak kontroller
Örnek:
Beş sayfalı Türkçe danışmanlık sitesi için site haritası ve ana sayfa içerik taslağı hazırla. Hedef kitle 10–50 çalışanlı KOBİ'ler. Ana işlem iletişim formu. Fiyat, müşteri yorumu, deneyim yılı veya istatistik uydurma. Her bölümde hangi gerçek bilginin benden gelmesi gerektiğini ayrıca listele. Mobilde ana mesaj ve iletişim çağrısı ilk ekranda anlaşılır olsun.
Kod görevinde mevcut dosya, teknoloji sürümü, kabul kriteri ve dokümantasyon kaynağı da verilmelidir. “Web sitesi yap” istemi, işletme kararı yerine ortalama bir şablon üretir.
Yayın öncesi kontrol listesi
İçerik
- Bütün gerçek iddialar doğrulandı mı?
- İletişim ve şirket bilgileri doğru mu?
- Uydurma yorum veya proje var mı?
- Başka siteye aşırı benzeyen metin kaldı mı?
- Yapay zekâ tarafından oluşturulan görseller bağlama uygun mu?
Tasarım ve kullanım
- 320 piksel genişlikten büyük ekrana kadar düzen çalışıyor mu?
- Menü, düğme ve formlar klavyeyle kullanılabiliyor mu?
- Odak görünür mü?
- Kontrast ve yazı büyüklüğü yeterli mi?
- Animasyon azaltma tercihi destekleniyor mu?
- Boş, hata ve yüklenme durumları tasarlandı mı?
Teknik
- Üretim derlemesi geçiyor mu?
- Konsol ve ağ hataları incelendi mi?
- Form gerçekten ulaşıyor mu?
- Gizli anahtarlar istemci kodundan çıkarıldı mı?
- Bağımlılıklar ve lisanslar kontrol edildi mi?
- Yedek ve geri dönüş denendi mi?
- Performans gerçek cihazda ölçüldü mü?
Sahiplik ve operasyon
- Domain ve hosting hesabı sizde mi?
- Kaynak kod ve içerik dışa aktarılabiliyor mu?
- Yapay zekâ aracının kullanım şartı kaydedildi mi?
- Güncelleme ve güvenlik sorumlusu belli mi?
- Analitik ve form verisi için erişimler sınırlı mı?
- Hizmet değişirse taşıma planı var mı?
Profesyonelle yapay zekâyı birlikte kullanmak
En verimli model çoğu zaman insan ile aracın görevlerini ayırır:
- İşletme sahibi gerçek bilgi, hedef ve onay sağlar.
- Tasarımcı bilgi mimarisi, marka ve kullanıcı deneyimini yönetir.
- Geliştirici mimari, kod inceleme, güvenlik ve yayından sorumludur.
- Yapay zekâ alternatif, taslak, tekrar eden kod ve kontrol listesi üretir.
- Alan uzmanı kritik içeriği doğrular.
- Gerçek kullanıcılar siteyi dener.
Bu modelde yapay zekâ teslim süresini azaltabilir; uzmanı ortadan kaldırmak yerine uzman zamanını yüksek değerli kararlara taşır.
Maliyet gerçekten düşer mi?
Basit projede ilk taslak ve tekrar eden üretim hızlandığı için maliyet düşebilir. Fakat tasarruf, gözden kaçan sorunların sonradan düzeltilme bedeliyle karşılaştırılmalıdır.
Toplam maliyete şunları ekleyin:
- Araç aboneliği ve kullanım kredisi
- Hosting, domain ve üçüncü taraf servisler
- İnsan doğrulaması ve düzenleme
- Tasarım ve marka çalışması
- Kod inceleme ve güvenlik testi
- İçerik, görsel ve lisans kontrolü
- Taşıma veya yeniden geliştirme
- Yayın sonrası bakım
- Hata ve kesinti riski
“Bir dakikada site” vaadi çoğunlukla ilk görünür taslağın süresidir; işletmeye hazır teslimatın değil.
Karar matrisi
| Proje durumu | Yapay zekâ ağırlıklı kendin yap | Uzman + yapay zekâ | Geleneksel uzman süreci | |---|---|---|---| | Kişisel, düşük riskli portfolyo | Güçlü aday | İsteğe bağlı | Gerekmeyebilir | | Basit kampanya sayfası | Uygun | Güçlü aday | Kapsama bağlı | | KOBİ kurumsal sitesi | Temel ihtiyaçta mümkün | Güçlü aday | Marka beklentisine bağlı | | Düzenli içerik sitesi | Süreç bilgisi gerekir | Güçlü aday | Uygun | | E-ticaret | Hazır yönetilen sistemle sınırlı | Güçlü aday | Güçlü aday | | Üyelik ve müşteri verisi | Önerilmez | Güçlü aday | Güçlü aday | | Özel web uygulaması | Prototip için | Güçlü aday | Güçlü aday | | Yüksek riskli içerik | Önerilmez | Alan uzmanı zorunlu | Alan uzmanı zorunlu | | SEO trafiği olan site taşıması | Önerilmez | Güçlü aday | Güçlü aday |
Sık yapılan yanlışlar
İlk çıktıyı yayına almak
İlk çıktı bir hipotezdir. Gerçek içerik, cihaz, kullanıcı, güvenlik ve form testi yapılmadan yayınlanmamalıdır.
Çalışan kodu doğru kod sanmak
Kod tek senaryoda çalışabilir; yetki, hata, ölçek ve bakım sorunları gizli kalabilir.
Araca gerçek müşteri verisi vermek
Kolaylık uğruna veri sorumluluğu ortadan kalkmaz. Araç ve hesap politikası incelenmeden kişisel veya gizli bilgi gönderilmemelidir.
Uydurma güven kanıtı kullanmak
Yapay zekânın ürettiği müşteri adı, yorum, istatistik veya sertifika yanıltıcıdır. Yalnız doğrulanmış kanıt kullanın.
SEO için yüzlerce benzer yazı üretmek
Özgün değer eklemeyen ölçekli içerik hem kullanıcı güvenini hem arama görünürlüğünü riske atabilir.
Platform çıkışını düşünmemek
Hızlı kurulum, kod ve veriyi alamadığınız pahalı bir bağımlılığa dönüşebilir.
Yapay zekânın bakım yapacağını varsaymak
Araç ileride değişebilir veya kaybolabilir. Sitenin hesapları, dokümanı ve sorumlusu kurumda kalmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kod bilmeden yapay zekâ ile site yapabilir miyim?
Basit site kurucuyla evet. Özel kod üreten araçta ise kodu anlamadan güvenlik, hata ve bakım kararlarını doğrulamak zordur. Kritik özellikte teknik inceleme alın.
Yapay zekâ ile yapılan site ücretsiz olur mu?
Ücretsiz deneme veya paket olabilir. Domain, hosting, araç kredisi, gelişmiş özellik, veri dışa aktarma, bakım ve uzman incelemesi maliyet oluşturabilir.
Yapay zekâ ile site yapmak ne kadar sürer?
İlk taslak dakikalar veya saatler içinde çıkabilir. Gerçek içerik, tasarım düzeltmesi, mobil test, güvenlik, form, domain ve yayın süreci kapsamına göre daha uzun sürer. Yalnız ilk ekran süresini proje süresi sanmayın.
Yapay zekâ sitesi Google'da çıkar mı?
Üretim yöntemi tek başına engel değildir. Site taranabilir, yararlı, doğru ve teknik olarak sağlam olmalıdır. Kullanıcıya değer katmadan ölçekli içerik üretmek spam politikası riski taşır.
Yapay zekâ SEO metni yazabilir mi?
Taslak ve yapı önerebilir. Arama niyeti, gerçek uzmanlık, özgün deneyim, kaynak doğruluğu ve editör kontrolü insan sorumluluğundadır.
Yapay zekâ güvenli kod yazar mı?
Güvenli örnek üretebilir; güvenlik garantisi vermez. İnsan kod incelemesi, test, bağımlılık kontrolü ve güvenli dağıtım gerekir.
Üretilen logo bana ait olur mu?
Kesin cevap araç şartlarına, girdilere ve ilgili hukuka bağlıdır. Benzer marka ve eser araştırması yapın; ana marka varlığında tasarım ve hukuk uzmanı incelemesi alın.
Yapay zekâ ile e-ticaret sitesi yapılır mı?
Yönetilen e-ticaret platformunun yapay zekâ araçlarıyla taslak kurulabilir. Ödeme, sipariş, kargo, iade, güvenlik, kişisel veri ve operasyon gerçek senaryolarla uzman tarafından doğrulanmalıdır.
Siteyi tamamen yapay zekâya bırakabilir miyim?
Düşük riskli deneyde bırakabilirsiniz; ticari sitede önerilmez. İçerik, kod, hesap, veri ve yayın için isimlendirilmiş insan sorumlular bulunmalıdır.
Profesyonele yaptırırken yapay zekâ kullanılması sorun mu?
Tek başına sorun değildir. Hangi araçların, hangi verilerle ve hangi hak koşullarıyla kullanıldığı; çıktının kim tarafından doğrulandığı ve sorumluluğun kimde olduğu sözleşmede açık olmalıdır.
Sonradan başka platforma geçebilir miyim?
Araç kod, içerik ve veriyi kullanılabilir biçimde dışa aktarıyorsa evet. Geçişi yalnız vaatle değil, küçük bir dışa aktarma denemesiyle doğrulayın.
Sonuç
Yapay zekâ ile web sitesi yapılabilir ve doğru kullanıldığında araştırmadan kodlamaya kadar ciddi zaman kazandırabilir. En büyük değeri, insanın yerine karar vermek değil; alternatif ve ilk taslak üretimini hızlandırmaktır.
Ticari kalite için yapay zekâ çıktısı doğruluk, özgünlük, güvenlik, erişilebilirlik, kişisel veri, lisans, performans ve bakım açısından incelenmelidir. Site kurucu butona basınca sayfa üretir; işletmenin itibarını, müşteri verisini ve çalışan sistemini sahiplenmez.
En düşük riskli yaklaşım, yapay zekâyı kontrollü bir üretim aracı olarak kullanmak; gerçek bilgiyi işletmeden, kritik kararı uzmandan, son onayı sorumlu insandan almaktır. Basit projede kendiniz başlayın; ödeme, üyelik, kişisel veri veya kritik iş süreci devreye girdiği anda uzmanlığı sürece ekleyin.
Kaynaklar
- NIST — Artificial Intelligence Risk Management Framework
- NIST — Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile
- NIST — Secure Software Development Framework
- OWASP — Secure Coding with AI Cheat Sheet
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi
- W3C WAI — Evaluation Tools Overview
- Google Search Central — Guidance on Generative AI Content
- Google Search Central — Spam Policies for Google Web Search
- U.S. Copyright Office — Copyright Office Releases Part 2 of Artificial Intelligence Report
Bu rehber genel teknik ve ticari bilgilendirmedir. Yapay zekâ hizmetlerinin özellikleri ve şartları değişebilir. Kişisel veri, güvenlik, telif, marka ve sözleşme kararlarını güncel ürün şartları ve uygulanabilir hukuk için yetkin uzmanlarla değerlendirin.