İçeriğe geç
Rehbere dön

REHBER

Web sitesi nasıl hızlandırılır?

Web sitenizi alan ve laboratuvar verisiyle ölçün; TTFB, LCP, INP ve CLS sorunlarını görsel, JavaScript, font, cache, CDN ve sunucu düzeyinde giderin.

31 dk okumaGüncellendi: 29 Ağustos 2026

Bir web sitesini hızlandırmanın doğru yolu, rastgele optimizasyon eklentileri kurmak değil; gerçek kullanıcıların hangi sayfa, cihaz ve ağ koşulunda ne beklediğini ölçmek, gecikmeyi bileşenlerine ayırmak ve en büyük darboğazı sırayla gidermektir. Sunucu ilk HTML'i geç gönderiyorsa görsel sıkıştırmak tek başına yetmez. LCP görseli geç keşfediliyorsa daha küçük dosya bile geç başlayabilir. Ana iş parçacığını JavaScript meşgul ediyorsa sayfa görünse bile tıklamalar gecikir. Boyutu ayrılmamış görsel veya reklam yüklenince içerik kayar.

Pratik hedef, yalnız Lighthouse'ta 100 puan görmek değildir. Google'ın güncel Core Web Vitals ölçütlerine göre gerçek sayfa ziyaretlerinin en az yüzde 75'inde LCP'nin 2,5 saniye veya altında, INP'nin 200 milisaniye veya altında ve CLS'nin 0,1 veya altında olması “iyi” deneyim hedefidir. Bu değerler dağılımın 75'inci yüzdeliğinde mobil ve masaüstü için ayrı değerlendirilmelidir. Lighthouse kontrollü koşulda teşhis sağlar; gerçek kullanıcı verisi ise gerçek cihazları, ağları, konumları ve etkileşimleri gösterir.

Bu rehber teknoloji bağımsız bir iyileştirme sistemi sunar. WordPress, hazır e-ticaret altyapısı, özel yazılım, Next.js veya başka bir framework kullanıyor olmanız uygulama yöntemini değiştirir; ölçme, önceliklendirme ve doğrulama ilkelerini değiştirmez.

Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.

Kısa cevap: web sitesi nasıl hızlandırılır?

  1. En önemli sayfa türlerini ve kullanıcı görevlerini belirleyin.
  2. PageSpeed Insights, Search Console veya kendi RUM verinizle mobil ve masaüstü alan verisini inceleyin.
  3. Aynı sayfayı tekrarlanabilir laboratuvar koşulunda en az birkaç kez ölçün; tek Lighthouse koşusuna güvenmeyin.
  4. Sorunu TTFB, LCP, INP, CLS, toplam aktarım, ana iş parçacığı veya üçüncü taraf maliyeti olarak sınıflandırın.
  5. LCP'yi TTFB, kaynak yükleme gecikmesi, kaynak yükleme süresi ve öğe render gecikmesine ayırın.
  6. Kritik görseli HTML'den erken keşfedilir yapın; LCP görselini lazy-load etmeyin; doğru boyut ve formatı gönderin.
  7. İlk görünüm dışındaki görsel, video ve iframe'leri tembel yükleyin; her biri için alan ayırın.
  8. Gereksiz JavaScript'i kaldırın; kodu sayfa ve etkileşim bazında bölün; uzun görevleri parçalayın.
  9. Kritik olmayan üçüncü taraf script ve embed'leri erteleyin veya kullanıcı etkileşimiyle yükleyin.
  10. Statik dosyalara içerik hash'i ve uzun cache süresi; HTML/API yanıtlarına içerik türüne uygun cache politikası uygulayın.
  11. Metin kaynaklarında Brotli veya gzip sıkıştırmasını, HTTP/2 ya da HTTP/3'ü ve gerekliyse CDN'i doğrulayın.
  12. Değişikliği tek tek yayınlayın; önce/sonra alan ve lab verisiyle doğrulayın; performans bütçesini CI ve RUM ile koruyun.

“Hızlı site” ne demektir?

Hız tek bir sayı değildir. Kullanıcı en az dört ayrı anı hisseder:

  • Sunucu yanıt verdi mi?
  • Ana içerik göründü mü?
  • Arayüz tıklamaya hızla cevap veriyor mu?
  • Sayfa beklenmedik biçimde kayıyor mu?

Bir sayfa 1 saniyede görünür olup tıklamaya 800 milisaniye sonra cevap verebilir. Başka bir sayfa 3 saniyede ana görseli gösterebilir fakat sonrasında akıcı çalışabilir. İkisine uygulanacak çözüm aynı değildir.

Temel kullanıcı odaklı ölçüler

| Ölçü | Ne anlatır? | “İyi” hedef | |---|---|---:| | LCP | Görünüm alanındaki ana içeriğin yüklenme algısı | ≤ 2,5 saniye | | INP | Ziyaret boyunca etkileşimlerin yanıt verme gecikmesi | ≤ 200 ms | | CLS | Beklenmedik görsel kaymaların toplam etkisi | ≤ 0,1 |

Bu hedefler sayfa ziyaretlerinin en az yüzde 75'i için sağlanmalıdır. Google'ın Core Web Vitals eşik metodolojisi, “iyi”, “iyileştirme gerekli” ve “zayıf” aralıklarının nasıl değerlendirildiğini açıklar.

Yardımcı teşhis ölçüleri

  • TTFB: Ana HTML yanıtının ilk baytına kadar geçen süre. DNS, bağlantı, yönlendirme, CDN, sunucu ve uygulama gecikmesini içerebilir.
  • FCP: İlk metin, görsel veya içerik boyamasının zamanı.
  • TBT: Laboratuvar testinde ana iş parçacığındaki uzun görevlerin bloklama süresini özetler; gerçek kullanıcı INP'sinin aynısı değildir.
  • Kaynak boyutu ve istek sayısı: Ağ yükünü ve öncelik rekabetini gösterir.
  • Uzun görevler: 50 milisaniyeyi aşan ana iş parçacığı görevleridir; aşan bölüm bloklama süresidir.
  • Cache hit oranı: İsteklerin ne kadarının origin yerine cache/CDN'den karşılandığını gösterir.
  • Hata oranı ve backend p95/p99: Sunucu kuyruğu veya dış servis gecikmesini açığa çıkarır.

TTFB Core Web Vital değildir; ama LCP'nin ilk bileşenidir. Lighthouse puanı da bir Core Web Vitals sonucu değildir; kontrollü testin ağırlıklı laboratuvar skorudur.

Önce hangi sayfaları ölçmelisiniz?

Yalnız ana sayfayı optimize etmek yaygın bir hatadır. Gerçek gelir veya iletişim yolu başka sayfalardan geçebilir. Sayfa türü bazlı en az şu örnekleri seçin:

  • Ana sayfa,
  • En çok organik trafik alan içerik,
  • Hizmet veya kategori sayfası,
  • Ürün detay sayfası,
  • Sepet ve ödeme başlangıcı,
  • İletişim veya teklif formu,
  • Giriş yapmış kullanıcı ekranı,
  • Arama ya da filtre sonucu.

Her tür için ana kullanıcı görevini yazın. Ürün sayfasında görev ürün bilgisini görüp sepete eklemektir; rehber yazısında ana içerik okunmalıdır; yönetim panelinde filtre ve tablo etkileşimi önemlidir. Performans bütçesi bu göreve hizmet etmelidir.

Alan verisi ile laboratuvar verisi arasındaki fark

Alan verisi nedir?

Alan verisi veya RUM, gerçek ziyaretlerin gerçek cihaz, bağlantı, konum, cache ve davranış koşullarında ölçülmesidir. Google'ın CrUX verisi uygun sitelerde Chrome kullanıcı deneyimlerini toplulaştırır. Kendi RUM sisteminiz daha ayrıntılı sayfa, sürüm, cihaz ve kullanıcı yolculuğu kırılımı sağlayabilir.

Laboratuvar verisi nedir?

Lab verisi, belirlenmiş cihaz ve ağ koşulunda sentetik ölçümdür. Lighthouse ve Chrome DevTools Performance paneli bir sorunu tekrar üretmek, ağ şelalesini ve ana iş parçacığını incelemek için kullanılır.

Hangisine güvenmelisiniz?

İkisi farklı soruları yanıtlar:

  • Alan verisi: “Kullanıcılarımız gerçekte ne yaşıyor?”
  • Lab verisi: “Bu gecikmeye hangi istek veya kod yolu neden oluyor?”

web.dev alan ve lab verisi rehberi, iki kaynağın farklı sonuç vermesinin normal olduğunu açıklar. Lab testi tek cihaz, ağ ve konum kullanırken alan verisi bir dağılımdır. Alan sorunu varsa öncelik alan verisidir; lab testi sorunu yeniden üretip teşhis etmek için koşullara yaklaştırılır.

Kullanılacak araçlar

PageSpeed Insights

Kamuya açık bir URL için üst bölümde CrUX alan verisini, alt bölümde Lighthouse laboratuvar teşhisini gösterebilir. URL düzeyinde yeterli veri yoksa origin verisine geçebilir; ekrandaki etiketin “Bu URL” mi “Origin” mi olduğunu kontrol edin. Mobil ve masaüstü ayrı incelenmelidir.

Google Search Console

Core Web Vitals raporu, gerçek kullanım verisine göre benzer URL'leri gruplar. Bir grubun durumu en kötü metrikten etkilenir. Rapor tek URL teşhis aracı değildir; site genelinde hangi şablonların sorunlu olduğunu bulmak için uygundur.

Chrome DevTools Performance paneli

Yükleme ve etkileşim kaydı alarak ağ, uzun görev, render, layout shift ve LCP bileşenlerini incelemenizi sağlar. Güncel panel, mevcutsa yerel ölçümün yanında CrUX bağlamı da gösterebilir. web.dev'in Web Vitals ölçmeye başlangıç rehberi, tek bir başlangıç adımı seçilecekse Performance panelini önerir.

Lighthouse

Tekrarlanabilir bir başlangıç ve değişiklik karşılaştırması sağlar. Ancak skor; cihaz, ağ, tarayıcı eklentisi, arka plan işleri, A/B testi ve üçüncü taraf değişkenliği nedeniyle oynar. Chrome Lighthouse puanlama belgesi, puanın ağırlıklı laboratuvar ölçümlerinden üretildiğini ve tek sayıyı dağılım gibi yorumlamanın daha doğru olduğunu belirtir.

Kendi RUM ölçümünüz

Trafiği düşük, giriş gerektiren veya özel kullanıcı akışlı sayfalarda CrUX yeterli olmayabilir. Google'ın küçük web-vitals kitaplığı LCP, INP ve CLS ölçümünü ve attribution verisini toplamaya yardımcı olabilir. Ölçümleri şu bağlamlarla gönderin:

  • Sayfa türü ve temizlenmiş rota,
  • Uygulama sürümü veya deploy kimliği,
  • Mobil/masaüstü sınıfı,
  • Bağlantı ve cihaz kapasitesi için mahremiyeti koruyan kaba sınıflar,
  • LCP öğesi veya kaynak türü,
  • INP etkileşim türü ve hedef sınıfı,
  • Navigasyon türü,
  • Oturumda özellik/deney varyantı.

URL'deki kişisel veri ve sorguları analitiğe taşımayın. Örnekleme, saklama ve veri koruma politikasını belirleyin.

Sağlam başlangıç ölçümü nasıl alınır?

1. Üretim benzeri ortam kullanın

Geliştirme derlemesi daha fazla kontrol, kaynak haritası ve yeniden yükleme kodu içerebilir. Production build'i, gerçek CDN/cache başlıkları ve mümkünse gerçek coğrafi mesafeyle test edin.

2. Cache durumunu ayırın

  • İlk ziyaret: boş cache, yeni bağlantı.
  • Tekrar ziyaret: dolu HTTP cache ve olası service worker.
  • İç navigasyon: framework router cache/prefetch etkisi.

Yalnız dolu cache sonucu yeni ziyaretçiyi temsil etmez; yalnız boş cache sonucu sadık kullanıcıyı temsil etmez.

3. Mobil ve masaüstünü ayrı test edin

Masaüstünde hızlı görünen JavaScript, düşük güçlü telefonda uzun görev üretebilir. Ağ yavaşlatma kadar CPU yavaşlatma da önemlidir.

4. Birden fazla koşu alın

Tek koşu yerine en az birkaç tekrar alın ve medyanla birlikte dağılımı saklayın. Üçüncü taraf veya ağ değişkenliği varsa daha fazla tekrar gerekir. Aynı test koşullarını kaydedin.

5. Video ve trace saklayın

Yalnız skor değil; ağ şelalesi, LCP öğesi, ana iş parçacığı trace'i, layout shift kümeleri ve ekran kaydı değişikliğin kanıtıdır.

Sorunu doğru sınıflandırma ağacı

TTFB yüksekse

DNS, yönlendirme, bağlantı, CDN cache, origin bölgesi, sunucu kuyruğu, veritabanı, dış API, SSR ve cache politikasını inceleyin.

TTFB iyi, LCP kötüyse

LCP kaynağının HTML'den keşfi, önceliği, boyutu, ağ rekabeti, render engelleyici CSS/JS ve element render gecikmesini inceleyin.

LCP iyi, INP kötüyse

Başlangıç JavaScript'i, uzun görevler, event handler, büyük DOM, layout/style hesapları, framework hydration ve üçüncü taraf kodu inceleyin.

CLS kötüyse

Boyutsuz görsel/embed/reklam, sonradan enjekte edilen banner, web fontu, animasyon ve istemci/sunucu render farkını inceleyin.

Lab iyi, alan kötü ise

Gerçek kullanıcı cihazı, coğrafya, uzun oturum etkileşimi, cache miss, girişli/personalize içerik, üçüncü taraf varyasyonu ve URL gruplamasını inceleyin.

Alan iyi, lab kötü ise

Lab koşulu kullanıcı kitlenizden daha zayıf olabilir; cache veya navigasyon farkı bulunabilir. Yine de lab'in gösterdiği regresyon riskini değerlendirin, fakat gerçek kullanıcı sonucunu yok saymayın.

TTFB nasıl iyileştirilir?

TTFB'yi tek “hosting hızı” sayısı gibi görmeyin. Navigasyon başlangıcından HTML'in ilk baytına kadar birçok katman vardır.

Yönlendirmeleri azaltın

http → https → www → dil → oturum gibi zincirler her adımda ek ağ turu oluşturur. Kanonik host ve HTTPS'e tek adımda yönlendirin. İç bağlantıları son URL'ye yazın.

Statik üretim ve cache kullanın

Her istekte değişmeyen sayfayı her seferinde veritabanından üretmeyin. Uygunsa:

  • Build sırasında statik üretim,
  • Sayfa veya parça cache'i,
  • CDN edge cache,
  • Uygulama veri cache'i,
  • Veritabanı sorgu cache'i

kullanın. Kişiselleştirilmiş yanıtları ortak cache'e yanlışlıkla koymayın.

Cache anahtarını sadeleştirin

Gereksiz cookie, sorgu parametresi ve başlık varyasyonu aynı içeriği binlerce cache anahtarına bölebilir. CDN hit oranını sayfa türü ve ülke bazında izleyin. web.dev'in CDN rehberi, cache hit oranını tanımlar ve cache'lenebilir kaynakların doğru süreyle tutulmasını temel kontrol olarak önerir.

Sunucu ve veritabanını ölçün

İstek süresini şu parçalara ayırın:

  • Edge/CDN,
  • Uygulama kuyruğu,
  • Middleware,
  • Kimlik doğrulama,
  • Veritabanı sorguları,
  • Dış API'ler,
  • Şablon/SSR render,
  • Yanıtı aktarma.

p50 tek başına yetmez; p75, p95 ve p99 değerlerini izleyin. N+1 sorgu, eksik indeks, büyük sonuç kümesi, seri dış API çağrısı ve soğuk başlangıçları bulun.

Kullanıcıya yakın dağıtım

Statik dosya ve cache'lenebilir HTML'i kullanıcıya yakın edge noktalarından sunmak ağ mesafesini azaltabilir. Dinamik uygulamayı edge'e taşımak her zaman daha hızlı değildir; veritabanı uzakta kalırsa toplam gecikme artabilir. Hesaplamayı veriyle aynı bölgeye veya veriyi kontrollü biçimde yakınlaştırın.

Streaming'i doğru kullanın

Sunucu, sayfanın kritik kabuğunu erken gönderebiliyorsa streaming algılanan hızı iyileştirebilir. Ancak LCP içeriği yavaş bir veri sınırının arkasında kalıyorsa yalnız kabuğu erken göndermek LCP'yi düzeltmez. Kullanıcının ana içeriğini önceliklendirin.

LCP nasıl iyileştirilir?

web.dev LCP optimizasyon rehberi, LCP'yi dört kesintisiz parçaya ayırır:

  1. TTFB,
  2. Kaynak yükleme gecikmesi,
  3. Kaynak yükleme süresi,
  4. Öğenin render gecikmesi.

Toplam LCP bu dört parçanın toplamıdır. Hangi parça büyükse çözüm ona uygulanır.

Kaynak yükleme gecikmesini azaltın

LCP bir görselse tarayıcının onu ilk HTML'i tararken keşfetmesi idealdir.

  • Görseli JavaScript ile sonradan DOM'a eklemeyin.
  • Kaynağı yalnız CSS arka planında saklamaktan kaçının.
  • LCP görseline loading="lazy" vermeyin.
  • Gerçek <img> ve srcset/sizes kullanın.
  • Gerekliyse doğru as, type, CORS ve responsive özellikleriyle preload edin.
  • LCP görselinde fetchpriority="high" değerini ölçerek kullanın.

Her büyük görseli preload etmeyin. Yanlış preload bant genişliğini kritik kaynaktan çalar. Bir sayfada olası masaüstü ve mobil LCP varyantlarını aynı anda indirmeyin.

Kaynak yükleme süresini azaltın

  • Görseli ekranda gösterileceği fiziksel boyuta yakın üretin.
  • srcset ve sizes ile cihaza uygun aday gönderin.
  • Fotoğrafta AVIF/WebP gibi modern formatları kalite ve uyumluluk testiyle kullanın.
  • Logo ve basit çizimde SVG'yi gereksiz metadata'dan temizleyin.
  • Görüntü kalite değerini gözle ve ölçüyle ayarlayın.
  • CDN görsel dönüşümü kullanıyorsanız cache anahtarını boyut, format ve kaliteyle tutarlı kurun.
  • Aynı LCP görselini birden çok URL veya boyutta gereksiz indirtmeyin.

web.dev responsive görsel rehberi, masaüstü boyutlu görseli mobile göndermenin gereksiz veri tükettiğini ve LCP kaynak süresini uzatabildiğini açıklar.

Öğenin render gecikmesini azaltın

Görsel ağda bitmiş olsa da LCP görünmüyorsa:

  • Render engelleyici CSS veya senkron scripti azaltın.
  • Ana içeriği yalnız istemci JavaScript'i tamamlanınca üretmeyin.
  • A/B testinin sayfayı görünmez tutmasını engelleyin.
  • Büyük başlangıç scriptlerinin parse/compile/execute süresini azaltın.
  • LCP öğesine gecikmeli fade-in uygulamayın.
  • Preloader veya splash ekranının ana içeriği kapatmadığını doğrulayın.

Statik üretim veya SSR, ana içeriğin HTML'de bulunmasını sağlayabilir. Fakat pahalı SSR TTFB'yi yükseltebilir; sonuç alan verisiyle değerlendirilmelidir.

Metin LCP ise

  • Kritik font aile ve ağırlık sayısını azaltın.
  • WOFF2 kullanın ve karakter alt kümesini dikkatle uygulayın.
  • Kritik fontu aynı origin/CDN üzerinden erken yükleyin.
  • font-display stratejisinin görünürlük ve layout etkisini test edin.
  • Fallback font metriklerini size-adjust, ascent/descent override gibi özelliklerle eşleştirmeyi değerlendirin.
  • Başlığı web fontu gelene kadar görünmez tutmayın.

Görsel optimizasyonu nasıl yapılır?

Doğru formatı seçin

  • Fotoğraf: AVIF veya WebP, gerektiğinde JPEG fallback.
  • Şeffaf ve grafik içerik: içeriğe göre WebP/AVIF/PNG.
  • Logo ve ikon: mümkünse sade SVG.
  • Animasyon: GIF yerine kontrollü video veya modern animasyon formatı; erişilebilir alternatifle.

Format adı tek başına kalite garantisi değildir. Aynı görseli hedef kalitede karşılaştırın.

Responsive boyut gönderin

Tarayıcıya gerçek slot genişliğini sizes ile anlatın. Yanlış sizes="100vw", ekranda 320 piksel görünen kart için 1200 piksel görsel seçilmesine yol açabilir. DPR değerini de hesaba katın; her cihaza en büyük dosyayı göndermeyin.

İlk görünüm altını lazy-load edin

Görünüm dışındaki görsel ve iframe'lerde native loading="lazy" kullanmak ilk ağ rekabetini azaltabilir. Fakat:

  • LCP'yi lazy-load etmeyin.
  • İlk görünümde olma ihtimali yüksek içeriği gereğinden fazla geciktirmeyin.
  • Boyut ayırmayı unutmayın.
  • Çok uzun sayfada footer erişimini bozan sonsuz yüklemeyi ayrı değerlendirin.

Video için poster ve yükleme politikası

  • İlk kareyi temsil eden optimize poster kullanın.
  • Otomatik oynatma gerekmiyorsa video kaynağını kullanıcı isteğine kadar indirmeyin.
  • Hero videosu gerçekten ana mesaj için gerekliyse mobil veri, prefers-reduced-motion, LCP ve enerji maliyetini ölçün.
  • Birden fazla codec ve çözünürlük üretin.
  • preload değerini içerik rolüne göre ayarlayın.

INP nasıl iyileştirilir?

INP, ziyaret boyunca tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerinin gecikmesini özetler. web.dev'in INP optimizasyon rehberi, bir etkileşimi üç parçaya ayırır:

  1. Input delay,
  2. Event callback işlem süresi,
  3. Sonraki karenin sunulmasına kadar presentation delay.

Input delay'i azaltın

Kullanıcı tıkladığında ana iş parçacığı başka bir uzun görevle meşgulse handler başlayamaz.

  • Başlangıç JavaScript miktarını azaltın.
  • Kullanılmayan kod ve polyfill'i kaldırın.
  • Route ve bileşen bazında code splitting yapın.
  • Analitik, chat ve reklam scriptlerini kritik içerik sonrasına erteleyin.
  • Ağır veri işini Web Worker'a taşımayı değerlendirin.
  • Sürekli çalışan timer, observer ve event listener'ları denetleyin.

Handler süresini azaltın

  • Handler içinde yalnız kullanıcıya hemen gösterilecek işi yapın.
  • Büyük dizi filtreleme, JSON işleme ve analitiği sonraki göreve erteleyin.
  • DOM okuma ve yazmaları gruplayın; zorunlu senkron layout'u azaltın.
  • Büyük form doğrulamasını alan veya adım bazında bölün.
  • Çok sık olaylarda throttle/debounce kullanırken kullanıcı geri bildirimini geciktirmeyin.

Uzun görevleri parçalayın

50 ms üstü görevler düşük cihazlarda etkileşimi bloke edebilir. web.dev uzun görev rehberi, büyük işi daha küçük görevlere bölerek tarayıcıya öncelikli kullanıcı işini çalıştırma fırsatı verilmesini önerir. scheduler.yield() destek durumuna göre, setTimeout, requestAnimationFrame, idle çalışma veya framework zamanlayıcısı kullanılabilir. Yalnız API seçmek yerine görevin doğru yerde bölündüğünü trace ile doğrulayın.

Render maliyetini azaltın

  • Çok büyük DOM'u sayfalayın veya sanallaştırın.
  • Gereksiz tüm-ağaç state güncellemelerini azaltın.
  • Stil hesaplamasını tetikleyen geniş selector ve layout bağımlılığını inceleyin.
  • Animasyonlarda mümkün olduğunca transform ve opacity kullanın.
  • Görünüm dışı karmaşık bölümlerde content-visibility gibi tarayıcı özelliklerini ölçerek değerlendirin.
  • Her tuşta tüm tabloyu yeniden üretmek yerine veri ve render yolunu daraltın.

Hydration maliyeti

Sunucu render edilmiş HTML hızlı görünse bile büyük istemci bundle'ı hydration sırasında ana iş parçacığını meşgul edebilir.

  • Etkileşimsiz içeriği client component yapmayın.
  • Sayfanın tamamını tek hydration sınırına bağlamayın.
  • Ada/partial hydration veya server component yaklaşımını framework desteğine göre kullanın.
  • Büyük bağımlılığı yalnız etkileşim gerektiğinde yükleyin.
  • İlk yüklemede gerekmeyen state ve veri serileştirmesini azaltın.

CLS nasıl iyileştirilir?

Görsel ve video alanını ayırın

width ve height öznitelikleri veya CSS aspect-ratio, tarayıcının kaynak gelmeden yer ayırmasını sağlar. Responsive tasarımda gerçek en-boy oranını koruyun.

Embed, harita ve reklam için sabit rezerv kullanın

İçerik yüksekliği bilinmiyorsa makul minimum alan veya oran ayırın. Reklam gelmediğinde alanın çökmesi de kayma yaratabilir; boş durum tasarımını belirleyin.

Sonradan eklenen banner'ı içeriğin üstüne sokmayın

Cookie, uygulama yükleme, kampanya ve bildirim bantları sayfanın üstüne sonradan eklendiğinde bütün görünüm kayabilir. İlk HTML'de alan ayırın veya kullanıcı etkileşimi sonrası uygun overlay kullanın; içeriği örtmemesine dikkat edin.

Font kaymasını azaltın

Fallback ile web fontunun metrik farkı satır kırılmasını değiştirebilir. Font sayısını azaltın, kritik fontu erken yükleyin ve fallback metriklerini eşleştirin. FOIT'i çözmeye çalışırken FOUT kaynaklı büyük kayma üretmeyin.

Animasyonla layout değiştirmeyin

top, left, width, height veya margin gibi layout etkileyen özellikleri hareket ettirmek yerine transform kullanın. Kullanıcı girişine yakın olmayan beklenmedik hareketler CLS'e katkı verebilir.

web.dev CLS rehberi, yaygın nedenler olarak boyutsuz görselleri, reklam/embed/iframe alanlarını, dinamik eklenen içeriği ve web fontlarını sayar.

JavaScript yükünü nasıl azaltırsınız?

Önce kaldırın

En hızlı JavaScript indirilmeyen, parse edilmeyen ve çalıştırılmayan JavaScript'tir.

  • Paket analizinde kullanılmayan büyük bağımlılıkları bulun.
  • Aynı işi yapan iki kütüphaneyi birleştirin.
  • Platform API'si yeterliyse küçük iş için büyük paket kullanmayın.
  • Eski tarayıcı hedefleri gereksiz polyfill üretiyorsa browserslist/derleme hedefini gözden geçirin.
  • Feature flag kapalı kodun bundle'a girip girmediğini kontrol edin.

Kodu doğru sınırda bölün

Sadece route bazlı bölme yetmeyebilir. Modal, grafik, editör, harita, yorum, video ve yönetim özelliklerini ihtiyaç anına kadar erteleyin. Fakat kullanıcı tıkladıktan sonra uzun bekleme yaratmamak için olası etkileşim öncesinde ölçülü prefetch yapın.

Tree shaking'i doğrulayın

Kütüphanenin modül biçimi, yan etki işaretleri ve import tarzı tree shaking'i etkileyebilir. “Yalnız bir fonksiyon import ettim” demek bundle'a yalnız o fonksiyonun girdiğini kanıtlamaz; build analyzer ile bakın.

Modern ve eski bundle dengesini kurun

Modern tarayıcıya gereksiz transpile kodu göndermeyin. Ancak desteklediğiniz tarayıcıları iş gereksinimi ve analitikle belirleyin; keyfî biçimde kullanıcı dışlamayın.

Üçüncü taraf kodu nasıl yönetilir?

Chat, analitik, reklam, A/B testi, sosyal embed, harita, video ve güven rozetleri kendi kodunuzdan daha ağır olabilir. web.dev üçüncü taraf JavaScript rehberi, bunların ağ isteği, ana iş parçacığı, cache, güvenlik ve tek hata noktası riski taşıdığını açıklar.

Envanter çıkarın

Her üçüncü taraf için şunları kaydedin:

  • İş sahibi,
  • İşlev ve gelir/operasyon değeri,
  • Yüklediği istek ve bayt,
  • Ana iş parçacığı süresi,
  • Cookie ve veri etkisi,
  • Hangi sayfalarda gerektiği,
  • Yükleme anı,
  • Kaldırma veya hafif alternatif.

Sahibi olmayan scripti kaldırmaya aday sayın.

Kritik yolun dışına alın

  • Uygunsa async veya defer kullanın.
  • İlk içerik render'ından sonra yükleyin.
  • Chat'i kullanıcı açınca başlatın.
  • Video yerine tıklanabilir poster/facade gösterin.
  • Haritayı iletişim sayfası veya kullanıcı isteğiyle sınırlandırın.
  • Tag manager erişimini ve tag sayısını denetleyin.

async büyük bir scriptin CPU maliyetini ortadan kaldırmaz; yalnız yükleme/çalıştırma zamanlamasını değiştirir.

Etkiyi deneyle ölçün

DevTools request blocking veya WebPageTest ile üçüncü taraf domainini geçici engelleyip aynı koşulda birkaç ölçüm alın. Performans kazanımını dönüşüm veya iş metriğiyle birlikte değerlendirin. Üçüncü taraf zaman içinde değişebileceği için periyodik denetim yapın.

CSS ve kritik render yolu

Kullanılmayan CSS'i azaltın

Çok büyük global stil dosyası ağ ve parse maliyeti yaratır. Sayfa/bileşen bazlı üretim, kullanılmayan utility temizliği ve üçüncü taraf tema stillerinin daraltılması yardımcı olabilir.

Kritik CSS'i dikkatle yönetin

İlk görünüm için küçük kritik CSS'i erken sunmak render'ı hızlandırabilir. Ancak her sayfanın büyük bölümünü inline etmek HTML'i ve cache kaybını büyütür. Kritik sınırı sayfa türüne göre ölçün.

Font ve stil istek zincirini kısaltın

CSS'in başka CSS'i @import etmesi veya font URL'sini geç keşfetmesi zincir yaratabilir. Ana stylesheet'i HTML'den doğrudan bağlayın; kritik fontu doğru preload ve CORS ile ölçerek erken keşfettirin.

Karmaşık seçicileri gerçek trace ile değerlendirin

CSS selector mikromaliyetlerine başlamadan önce layout ve style recalculation'ın gerçekten pahalı olduğunu trace'de doğrulayın. Çoğu sitede görsel, JavaScript ve üçüncü taraf kazancı daha büyüktür.

Font optimizasyonu

  • Kullanılan aile, ağırlık ve stil sayısını azaltın.
  • WOFF2 sunun.
  • Yalnız gerçekten kullanılan karakter alt kümelerini üretin; Türkçe karakterleri yanlışlıkla çıkarmayın.
  • Font dosyalarını uzun süre cache'leyin.
  • Cross-origin ise doğru CORS başlığı kullanın.
  • Kritik bir veya az sayıda fontu preload edin; tüm ağırlıkları preload etmeyin.
  • font-display değerini marka ve içerik görünürlüğüyle birlikte test edin.
  • Fallback metriklerini eşleştirerek CLS'i azaltın.
  • Değişken fontun tek dosyada toplam boyutu düşürüp düşürmediğini gerçek kullanılan eksenlerle ölçün.

HTTP cache nasıl kurulmalı?

Cache politikası kaynağın değişebilirliği ve kullanıcıya özgülüğüne göre verilir.

İçerik hash'li statik dosyalar

app.a1b2c3.js veya hash'li görsel gibi URL içerik değişince değişiyorsa uzun max-age ve immutable uygundur. Yeni deploy yeni URL üretir.

HTML

HTML yeni asset URL'lerini ve güncel içeriği taşıdığı için statik dosya kadar uzun, değişmez cache verilmemelidir. İçeriğe göre kısa edge cache, yeniden doğrulama veya stale-while-revalidate modeli kullanılabilir.

Kişiselleştirilmiş yanıtlar

Kullanıcı hesabı, sepet, ödeme veya özel veri içeren yanıtları ortak CDN cache'ine yanlışlıkla koymayın. private, no-store veya doğru cache key/Vary politikası gerekebilir.

no-cache ile no-store aynı değildir

no-cache, saklanan yanıtın yeniden kullanımdan önce doğrulanmasını ister; “hiç saklama” anlamına gelmez. no-store saklamamayı ifade eder. MDN'nin güncel HTTP caching rehberi ortak kalıpları ve direktifleri açıklar.

ETag ve Last-Modified

İçerik değişmediyse koşullu istek 304 dönebilir. Ancak hash'li immutable asset'te gereksiz yeniden doğrulama yerine uzun taze cache daha etkilidir.

Sıkıştırma, protokol ve CDN

Brotli ve gzip

HTML, CSS, JavaScript, JSON ve SVG gibi metin kaynaklarını Brotli veya gzip ile sıkıştırın. JPEG, AVIF, WebP, MP4 gibi zaten sıkıştırılmış dosyayı HTTP seviyesinde yeniden sıkıştırmak çoğunlukla fayda sağlamaz. MDN HTTP compression rehberi, Content-Encoding ve Vary: Accept-Encoding davranışını açıklar.

HTTP/2 ve HTTP/3

Modern protokoller bağlantı kullanımını iyileştirebilir; fakat büyük JavaScript, geç keşfedilen LCP veya yavaş backend'i kendiliğinden düzeltmez. Gerçek protokolü Network panel ve sunucu/CDN raporundan doğrulayın.

CDN ne zaman yardımcı olur?

  • Kullanıcılar origin'den coğrafi olarak uzaktaysa,
  • Statik veya cache'lenebilir içerik yüksekse,
  • Trafik dalgalanıyorsa,
  • Görsel dönüşüm ve edge cache gerekiyorsa.

CDN yanlış cache anahtarı, düşük hit oranı veya origin'e seri doğrulama nedeniyle beklenen kazancı vermeyebilir. Cache hit/miss, edge TTFB ve origin fetch süresini ayrı izleyin.

Resource hint'ler nasıl kullanılmalı?

Preload

Mevcut sayfada kesin gerekli ve geç keşfedilen kritik kaynağı erken getirir. Yanlış kullanım kritik bant genişliğini tüketir ve kullanılmayan preload uyarısı üretir. LCP görseli, kritik font veya geç keşfedilen kritik CSS için ölçerek kullanın.

Preconnect

Kritik bir üçüncü taraf origin'e DNS, TCP ve TLS bağlantısını erken kurabilir. Çok sayıda origin'e preconnect soket ve enerji israfıdır. En kritik bir-iki origin ile sınırlayın.

DNS-prefetch

Bağlantı kurmadan DNS çözümünü önden yapar; preconnect'ten daha hafiftir ama etkisi de daha sınırlıdır.

Prefetch

Muhtemel sonraki navigasyon kaynağını düşük öncelikle getirebilir. Kullanıcı yolu güçlü değilse veri israfı yaratır. Cache partition ve tarayıcı politikaları etkileyebilir.

MDN'nin speculative loading rehberi, kullanılmayan preload'un kaynak israfı olduğunu vurgular.

WordPress sitesi nasıl hızlandırılır?

WordPress'te aynı ölçüm sistemi geçerlidir; yalnız darboğaz kaynakları sıklıkla tema, eklenti ve veritabanında yoğunlaşır.

Uygulama sırası

  1. Production yedeği ve staging ortamı oluşturun.
  2. Query Monitor veya APM ile yavaş sorgu, hook ve dış istekleri bulun.
  3. Kullanılmayan eklentiyi kaldırın; yalnız devre dışı bırakmak güvenlik ve bakım yükünü tamamen çözmeyebilir.
  4. Tema/builder'ın sayfa başına CSS ve JavaScript yükünü analiz edin.
  5. Tam sayfa cache'i ve gerekirse object cache'i doğru oturum/sepet istisnalarıyla kurun.
  6. Görselleri responsive dönüştürün ve ilk görünüm altını lazy-load edin.
  7. WooCommerce sepet, hesap ve ödeme sayfalarını ortak cache'ten hariç tutun.
  8. Cron, heartbeat, arama ve admin-ajax trafiğini gerçek ihtiyaca göre ölçün.
  9. Veritabanı indeks ve autoload büyüklüğünü yedekli staging'de inceleyin.
  10. Her değişiklikten sonra işlev, ödeme, form ve performans regresyon testi yapın.

Birden fazla cache/minify eklentisini üst üste kurmayın. Aynı dosyayı iki kez birleştirme, geciktirme veya yeniden yazma; hataya ve tutarsız cache'e yol açabilir.

Modern framework ve özel yazılım nasıl hızlandırılır?

Render stratejisini sayfa bazında seçin

  • Değişmeyen içerik: statik üretim.
  • Belirli aralıkla güncellenen içerik: yeniden doğrulamalı statik/cache.
  • Kişiselleştirilmiş veya anlık içerik: dinamik render, mümkünse cache'lenebilir parçalar.
  • Ağır etkileşim: gerekli bileşen kadar client JavaScript.

Her şeyi SSR veya her şeyi SPA yapmak yerine sayfa ihtiyacına göre karıştırın.

Bundle ve bağımlılık analizi

  • Route bazında gönderilen JavaScript'i ölçün.
  • Server-only paketin client bundle'a sızmadığını doğrulayın.
  • Büyük tarih, grafik, editör ve ikon paketlerini parçalayın.
  • Barrel export'un istemeden bütün modülü ekleyip eklemediğine bakın.
  • Kaynak haritasını üretimde herkese açık ve ağır biçimde sunmayın; hata izleme gereksinimiyle dengeleyin.

API ve veri

  • Aynı veriyi bir navigasyonda birden çok kez istemeyin.
  • İstekleri gereksiz seri çalıştırmayın; bağımsız olanları paralelleştirin.
  • Büyük JSON yerine kullanılan alanları ve sayfalamayı gönderin.
  • GraphQL overfetch/N+1 veya REST tekrarını gözlemleyin.
  • Client cache'in bayatlık ve tutarlılık politikasını belirleyin.

E-ticaret sitesinde özel dikkat

Ürün listeleme

  • İlk ekran için yalnız gereken ürün ve görseli gönderin.
  • Sonsuz kaydırmada DOM'u sınırsız büyütmeyin.
  • Filtre değişiminde önce görünür geri bildirim verin; ağır sorguyu iptal edilebilir yapın.
  • Fiyat ve stok güncelliğini cache ile doğru dengeleyin.

Ürün sayfası

  • Ana ürün görselini LCP adayı olarak erken ve responsive yükleyin.
  • Galeri alt görsellerini lazy-load edin.
  • Yorum, öneri ve video widget'larını kritik yol dışına alın.
  • Varyant değişiminde bütün sayfayı yeniden render etmeyin.

Sepet ve ödeme

  • Kişisel veriyi ortak cache'e koymayın.
  • Ödeme scriptini yalnız gerektiği sayfada yükleyin.
  • Adres ve kupon doğrulamasını hızlı geri bildirimle tasarlayın.
  • Üçüncü taraf ödeme/analitik hatasında sipariş durumunu güvenli tutun.
  • Hız için dolandırıcılık veya ödeme doğrulamasını atlamayın.

Performans bütçesi nasıl belirlenir?

Tek evrensel kilobayt bütçesi yoktur. Hedef kitlenizin cihazı, ağ koşulu, sayfa amacı ve mevcut tabanı belirleyicidir.

Başlangıç bütçesi bileşenleri

  • 75'inci yüzdelik LCP, INP ve CLS hedefi,
  • Lab koşulunda TTFB, LCP ve TBT üst sınırı,
  • İlk yük JavaScript/CSS/görsel aktarım boyutu,
  • İstek ve üçüncü taraf sayısı,
  • En büyük tek asset boyutu,
  • Ana iş parçacığı uzun görev sayısı/süresi,
  • Sayfa türüne özgü kullanıcı görevi süresi.

Bütçeyi mevcut kötü duruma sabitlemeyin

Önce kabul edilebilir kullanıcı hedefini belirleyin, sonra aşamalı geçiş sınırları koyun. Örneğin mevcut 700 KB JavaScript'i bütçe olarak kabul etmek yerine önce regresyonu durdurup sprintler içinde azaltma hedefi koyun.

CI koruması

Lighthouse CI, tekrarlı Lighthouse koşuları, metrik assertion'ları ve kaynak boyutu/adet bütçeleriyle pull request regresyonlarını yakalayabilir. Lab varyansını hesaba katın; skor yerine mümkün olduğunca ham metrik ve kaynak bütçesi kullanın. CI geçmesi alan verisinin iyi olduğunu kanıtlamaz; üretim RUM'u ayrıca izleyin.

Önceliklendirme: önce ne yapılmalı?

1. Kırmızı ve yüksek etkili sorun

  • Çökmüş veya aşırı yüklü origin,
  • Dev hero görseli,
  • LCP'nin lazy-load edilmesi,
  • Render'ı kapatan preloader,
  • Megabaytlarca gereksiz JavaScript,
  • Büyük layout shift,
  • Kritik üçüncü taraf bloklaması.

2. Şablon genelinde tekrarlanan sorun

Ürün kartı görseli, global header scripti veya ortak font problemi binlerce URL'yi etkiliyorsa tek sayfalık optimizasyondan önce çözün.

3. Gelire ve göreve yakın sayfa

Ödeme, ürün, iletişim ve yüksek trafik sayfalarına ağırlık verin.

4. Düşük riskli hızlı kazanım

Boyut ayırma, yanlış lazy-load'u kaldırma, gereksiz üçüncü tarafı silme, cache ve sıkıştırma başlıklarını düzeltme hızlı olabilir.

5. Mimari yatırım

Render stratejisi, büyük framework göçü veya backend yeniden tasarımı daha fazla kanıt ve aşamalı yayın gerektirir. Sırf Lighthouse önerisi için framework değiştirmeyin.

Değişiklik nasıl doğrulanır?

Önce/sonra koşullarını sabitleyin

  • Aynı URL ve içerik,
  • Aynı build türü,
  • Aynı cihaz/ağ/konum,
  • Aynı cache durumu,
  • Aynı sayıda tekrar,
  • Üçüncü taraf ve deney varyantı kaydı.

Tek değişken yayınlayın

Görsel formatı, preload, JavaScript erteleme ve cache'i aynı anda değiştirirseniz kazancın kaynağını ve hatanın nedenini ayıramazsınız. Güvenli küçük gruplar hâlinde yayınlayın.

İşlev testini atlamayın

  • Form gönderimi,
  • Sepet ve ödeme,
  • Giriş/çıkış,
  • Arama ve filtre,
  • Analitik olayları,
  • Klavye ve ekran okuyucu,
  • Eski ve düşük cihaz,
  • Reduced motion,
  • Hata ve offline senaryosu.

Alan verisini beklerken RUM kullanın

CrUX ve Search Console geçmiş 28 günlük pencereye dayandığı için değişiklik hemen görünmeyebilir. Deploy etiketli kendi RUM ölçümünüz daha erken sinyal verir. Yine de örneklem ve trafik karışımını kontrol edin.

İstatistiksel yanılsamadan kaçının

Hafta içi/sonu, kampanya, ülke, cihaz ve trafik kaynağı karışımı sonucu değiştirebilir. Aynı kullanıcı kitlesinde kontrollü karşılaştırma yapın; yalnız ortalamaya değil dağılıma bakın.

Sürekli izleme sistemi

Her deploy'da

  • Production build boyutu,
  • Route bazlı JavaScript,
  • Kritik sayfalarda tekrarlı Lighthouse,
  • Kaynak bütçeleri,
  • Görsel boyut ve format denetimi,
  • Hata ve fonksiyon smoke testleri.

Günlük

  • RUM LCP/INP/CLS p75,
  • Backend TTFB p75/p95,
  • CDN cache hit oranı,
  • Hata ve timeout,
  • Üçüncü taraf başarısızlığı.

Haftalık

  • Sayfa türü ve cihaz kırılımı,
  • En kötü LCP kaynakları,
  • En yavaş INP etkileşimleri,
  • En büyük layout shift kaynakları,
  • Yeni veya büyüyen üçüncü taraflar,
  • En büyük bundle ve asset değişimleri.

Aylık

  • CrUX/Search Console trendi,
  • Performans bütçesi revizyonu,
  • En yüksek trafik sayfalarında manuel trace,
  • Kullanılmayan script/etiket denetimi,
  • Rakip değil kullanıcı tabanı odaklı kapasite planı.

Canlıya geçiş kontrol listesi

Ölçüm

  • [ ] Kritik sayfa türleri ve kullanıcı görevleri tanımlı.
  • [ ] Mobil ve masaüstü alan verisi ayrı incelendi.
  • [ ] URL ve origin düzeyi karıştırılmadı.
  • [ ] Lab testi birkaç kez ve kayıtlı koşullarda çalıştırıldı.
  • [ ] LCP öğesi ve dört alt parçası bulundu.
  • [ ] En yavaş gerçek INP etkileşimleri belirlendi.
  • [ ] Layout shift kaynakları görsel kayıtta görüldü.

Ağ ve sunucu

  • [ ] Yönlendirme zinciri yok veya zorunlu minimumda.
  • [ ] TTFB uygulama, veritabanı, dış API ve CDN katmanlarına ayrıldı.
  • [ ] Cache'lenebilir içerik doğru edge/origin politikasıyla sunuluyor.
  • [ ] Kişisel yanıt ortak cache'e girmiyor.
  • [ ] Metin kaynaklarında Brotli/gzip doğrulandı.
  • [ ] Statik hash'li dosyalar uzun süre cache'leniyor.

İlk görünüm

  • [ ] LCP içeriği ilk HTML'de bulunuyor.
  • [ ] LCP görseli lazy-load edilmiyor.
  • [ ] LCP kaynağı doğru öncelikte ve responsive boyutta.
  • [ ] Kritik başlık gecikmeli animasyon veya preloader arkasında değil.
  • [ ] Kritik font sayısı sınırlı.

Etkileşim

  • [ ] Kullanılmayan JavaScript kaldırıldı.
  • [ ] Başlangıç uzun görevleri parçalandı.
  • [ ] Ağır bileşenler gerektiğinde yükleniyor.
  • [ ] Üçüncü taraf scriptlerin sahibi ve iş değeri belli.
  • [ ] Chat, video, harita ve benzeri embed'ler kritik yolu bloke etmiyor.
  • [ ] Düşük güçlü mobil cihazda temel görevler test edildi.

Görsel kararlılık

  • [ ] Görsel, video, iframe ve reklam için alan ayrıldı.
  • [ ] Font değişimi büyük satır kırılması üretmiyor.
  • [ ] Cookie/kampanya banner'ı içeriği beklenmedik kaydırmıyor.
  • [ ] Animasyon layout özelliği yerine transform/opacity kullanıyor.

Koruma

  • [ ] Performans bütçesi yazılı.
  • [ ] CI boyut ve lab regresyonunu kontrol ediyor.
  • [ ] RUM deploy sürümüyle raporlanıyor.
  • [ ] Alarm eşikleri ve sorumlular tanımlı.
  • [ ] Hız optimizasyonu ödeme, analitik, erişilebilirlik veya güvenliği bozmadı.

Sık yapılan hatalar

Sadece Lighthouse puanını yükseltmek

Skor tanı aracıdır. Gerçek kullanıcı p75 değerleri ve iş görevleri sonucu belirler.

Tüm görselleri lazy-load etmek

LCP görselini geciktirebilir. İlk görünüm ve LCP adaylarını eager/öncelikli; görünüm dışını lazy yükleyin.

Her şeyi preload etmek

Preload bir öncelik yarışıdır. Kullanılmayan veya ikincil kaynak kritik font/görselin bant genişliğini çalabilir.

JavaScript dosyasını küçültüp CPU'yu unutmamak

Transfer boyutu küçük olsa bile parse, compile ve execute süresi düşük cihazda yüksek olabilir. Ağ ve ana iş parçacığını birlikte ölçün.

Cache eklentisini güvenlik duvarı gibi görmek

Cache doğru içeriği hızlandırır; kişisel veya bayat içeriği yanlış kullanıcıya gösterebilir. Sepet, hesap ve ödeme istisnalarını test edin.

CDN kurunca backend'i çözülmüş saymak

Cache miss dinamik sayfada origin ve veritabanı gecikmesi sürer. Edge ve origin TTFB'yi ayrı ölçün.

Animasyonu tamamen yasaklamak veya sınırsız bırakmak

Hareket marka ve açıklama değeri taşıyabilir; fakat ana iş parçacığını, layout'u ve reduced motion ihtiyacını gözetmelidir. Performans bütçesi içinde transform/opacity ağırlıklı, görünürlükte çalışan ve mobilde sadeleşen animasyon kullanın.

En ucuz hosting'e hemen geçmek

Önce TTFB'nin gerçekten CPU, bellek, I/O veya coğrafi origin kaynaklı olduğunu kanıtlayın. Uygulama N+1 sorgusu veya dış API bekliyorsa daha büyük sunucu yalnız belirtileri gizleyebilir.

Sık sorulan sorular

İyi bir site kaç saniyede açılmalı?

Tek “tam açılma” süresi yerine gerçek ziyaretlerin 75'inci yüzdeliğinde LCP ≤ 2,5 saniye, INP ≤ 200 ms ve CLS ≤ 0,1 hedefleyin. Kullanıcının ana görev süresini de ayrıca ölçün.

PageSpeed 100 olmak zorunda mı?

Hayır. Lighthouse 100, belirli bir laboratuvar koşusunun skorudur. Alan verisi, işlev, erişilebilirlik, güvenlik ve dönüşüm daha önemlidir. Puanı teşhis ve regresyon aracı olarak kullanın.

Mobil puan neden masaüstünden düşük?

Mobil test daha yavaş CPU/ağ koşulu kullanabilir; gerçek telefonlar da daha sınırlıdır. Responsive görsel, JavaScript CPU maliyeti ve üçüncü taraf etkisi mobilde daha görünür olur.

PageSpeed ile Search Console neden farklı?

PageSpeed Insights hem seçili URL/origin için geçmiş alan verisini hem tek lab koşusunu gösterebilir. Search Console gerçek veriyi benzer URL grupları ve cihaz türleriyle raporlar. Tarih, örneklem, URL grubu ve lab/field farkını kontrol edin.

Sonuç neden hemen değişmedi?

Lab testi deploy sonrası değişebilir; CrUX ve Search Console geçmiş 28 günlük pencereyi kullandığı için alan görünümü kademeli değişir. Deploy etiketli RUM daha erken sinyal sağlar.

Görselleri WebP yapmak yeterli mi?

Hayır. Yanlış boyut, geç keşif, lazy-loaded LCP, layout alanı eksikliği ve ağ rekabeti sürüyorsa format değişimi sınırlı kazanç verir. Format, boyut, keşif, öncelik ve boyut rezervini birlikte yönetin.

Cache temizlemek siteyi hızlandırır mı?

Cache temizlemek bayat veya bozuk çıktıyı giderebilir; fakat temiz cache ilk istekleri yavaşlatabilir. Sürekli cache temizlemek çözüm değildir. Doğru invalidation ve versioned asset kullanın.

CDN her siteyi hızlandırır mı?

Hayır. Kullanıcıya uzak origin ve cache'lenebilir içerikte güçlü fayda sağlar. Yanlış cache anahtarı, düşük hit oranı veya veritabanından uzak dinamik compute gecikmeyi artırabilir. Ölçün.

Çok sayıda eklenti siteyi mutlaka yavaşlatır mı?

Sayı tek başına belirleyici değildir. Bir ağır eklenti on küçük eklentiden daha pahalı olabilir. Yüklenen istek, sorgu, JavaScript, CSS ve hook süresini ölçün. Kullanılmayanı kaldırın.

Google sıralaması için hız yeterli mi?

Hayır. Core Web Vitals sayfa deneyiminin bir parçasıdır; alakalı, faydalı ve erişilebilir içeriğin yerine geçmez. Hızı kullanıcı ve iş sonucu için iyileştirin; sıralama garantisi vermeyin.

Animasyonlar siteyi yavaşlatır mı?

Canvas, büyük blur, parallax, 3D, sürekli scroll handler ve layout animasyonu maliyetli olabilir. Görünürlükte çalışma, requestAnimationFrame, transform/opacity, reduced motion ve mobil sadeleştirme ile etkisi azaltılabilir. Gerçek düşük cihazda trace alın.

Kendi RUM sistemim gerekli mi?

Trafiği yüksek veya iş açısından kritik bir sitede CrUX'tan daha ayrıntılı ve hızlı teşhis sağlar. Düşük trafikte CrUX URL verisi olmayabilir; RUM özellikle yararlıdır. Veri minimizasyonu ve mahremiyet tasarımı gerekir.

30 günlük uygulama planı

1–3. gün: ölçüm ve envanter

  • Kritik sayfaları ve görevleri seçin.
  • CrUX/Search Console/RUM tabanını çıkarın.
  • Mobil/masaüstü lab tekrarları alın.
  • LCP öğesi, uzun görev, shift ve üçüncü taraf envanteri oluşturun.

4–10. gün: büyük hızlı kazanımlar

  • LCP lazy-load ve keşif sorununu düzeltin.
  • Aşırı büyük hero ve ürün görsellerini responsive üretin.
  • Boyutsuz görsel/embed alanlarını düzeltin.
  • Sahipsiz veya değersiz üçüncü tarafları kaldırın.
  • Cache ve sıkıştırma başlıklarını doğrulayın.

11–20. gün: uygulama ve sunucu

  • Başlangıç JavaScript'ini ve uzun görevleri azaltın.
  • Ağır etkileşimleri parçalayın.
  • Backend sorgu/dış API gecikmesini düzeltin.
  • Sayfa türüne göre statik, cache ve dinamik render sınırlarını iyileştirin.
  • Mutlaka işlev ve ödeme smoke testleri yapın.

21–30. gün: koruma

  • CI performans bütçesini ekleyin.
  • Deploy etiketli RUM paneli kurun.
  • Alarm ve sahiplik tanımlayın.
  • İlk alan trendini değerlendirin.
  • Kalan en büyük p75 darboğazı için yeni döngü başlatın.

Sonuç

Web sitesi hızlandırma, dosya küçültme listesinden önce bir teşhis işidir. Gerçek kullanıcıların mobil ve masaüstü p75 LCP, INP ve CLS değerlerini inceleyin; laboratuvarı nedeni bulmak için kullanın. URL, origin, sayfa grubu, cihaz ve cache bağlamını karıştırmayın.

TTFB yüksekse uygulama, veritabanı, dış servis, cache ve CDN katmanlarını ayırın. LCP kötüyse dört alt parçayı ölçün; ana kaynağı HTML'den erken keşfettirin, doğru öncelik ve responsive boyutta gönderin, render gecikmesini kaldırın. INP için gereksiz JavaScript'i silin, uzun görevleri parçalayın ve handler'ın kullanıcıya görünür işini öne alın. CLS için kaynak alanlarını önceden ayırın, font metriklerini ve sonradan eklenen içeriği yönetin.

Cache, sıkıştırma, CDN, HTTP protokolü, görsel formatı ve resource hint'ler araçtır; her biri kanıtlanan darboğaza uygulanmalıdır. Her değişikliği aynı koşulda önce/sonra doğrulayın, işlev ve erişilebilirlik testini atlamayın. Lab regresyonunu CI bütçesiyle, gerçek deneyimi RUM ve CrUX/Search Console ile koruyun. Hız tek seferlik proje değil, her deploy'da korunması gereken bir ürün niteliğidir.

Kaynaklar

Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Core Web Vitals tanımları, tarayıcı davranışları, araç sürümleri ve framework uygulamaları değişebilir. Canlı sistemde değişiklik yapmadan önce yedek alın; staging ve gerçek kullanıcı verisiyle doğrulayın. Performans için güvenlik, ödeme doğrulaması, veri bütünlüğü veya erişilebilirlik kontrollerini kaldırmayın.