REHBER
Web sitesi kurmak için neler gerekir?
Amaç ve içerikten domain, hosting, tasarım, yazılım, HTTPS, SEO, KVKK, güvenlik, test, yayın ve bakıma kadar web sitesi ihtiyaçlarını planlayın.
Web sitesi kurmak için önce domain ve hosting değil; açık bir amaç, tanımlı hedef kitle, gerçek içerik ve ölçülebilir kullanıcı görevleri gerekir. Teknik tarafta alan adı, DNS, barındırma, HTTPS, tasarım ve yazılım temeldir. Yayına hazır bir işletme sitesi için bunlara içerik yönetimi, mobil ve erişilebilir arayüz, SEO, güvenlik, yedek, analitik, yasal metinler, test, izleme ve bakım sorumluluğu da eklenir.
Her proje aynı parçaları istemez. Beş sayfalık tanıtım sitesi veritabanı veya kullanıcı hesabı olmadan çalışabilir. E-ticaret sitesi ise ürün kataloğu, stok, ödeme, kargo, iade, vergi ve işlem güvenliği gibi ek sistemler gerektirir. Doğru yöntem, bütün teknoloji seçeneklerini satın almak değil; zorunlu ihtiyaçları, projeye bağlı ihtiyaçları ve daha sonra eklenebilecekleri ayırmaktır.
Bu rehber, bir KOBİ veya kendi sitesini kurmak isteyen kişi için fikirden sürdürülebilir yayına kadar eksiksiz gereksinim haritası sunar. Belirli marka, paket veya fiyat önermek yerine hangi kararın neden alınacağını ve teslimde neyin doğrulanacağını açıklar.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap: Web sitesi kurmak için gerekenler
En az şu 12 başlık planlanmalıdır:
- Amaç: Site hangi işletme sonucuna hizmet edecek?
- Hedef kitle ve kullanıcı görevleri: Ziyaretçi kim, neyi tamamlayacak?
- Kapsam ve içerik: Hangi sayfalar, metinler, görseller ve işlevler gerekli?
- Alan adı ve DNS: Adres kimin adına kaydedilecek ve nereye yönlenecek?
- Hosting ve teknik mimari: Site nerede, hangi teknolojiyle çalışacak?
- Tasarım ve erişilebilirlik: Marka, mobil kullanım ve farklı kullanıcı ihtiyaçları nasıl karşılanacak?
- Geliştirme ve içerik yönetimi: Hazır sistem, CMS veya özel yazılım mı kullanılacak?
- HTTPS ve güvenlik: İletişim, yönetici erişimi, güncelleme ve veri nasıl korunacak?
- SEO ve keşfedilebilirlik: Sayfalar insanlar ve arama motorlarınca nasıl bulunacak?
- Gizlilik ve yasal uyum: Hangi kişisel veri, çerez ve ticari süreç hangi dayanakla yönetilecek?
- Test, yayın ve ölçüm: Çalıştığı nasıl kanıtlanacak ve başarı nasıl izlenecek?
- Sahiplik ve bakım: Hesaplar, kod, veri, yedek, yenileme ve müdahale kimin sorumluluğunda?
Domain, hosting ve tasarım yalnız ilk kurulumun görünen parçalarıdır. Sürekli çalışan site, teknik ürün kadar içerik ve operasyon sürecidir.
Zorunlu, duruma bağlı ve ertelenebilir ihtiyaçları ayırın
Hemen gerekli olanlar
Kamuya açık basit bir işletme sitesi için çoğunlukla şunlar zorunludur:
- Net amaç ve hedef kitle,
- Onaylı sayfa listesi ve gerçek içerik,
- İşletmenin kontrol ettiği alan adı hesabı,
- Doğru DNS,
- Uygun hosting/dağıtım altyapısı,
- Mobil uyumlu ve erişilebilir arayüz,
- Çalışan HTML/CSS ve gerekiyorsa JavaScript/backend,
- HTTPS,
- Doğru iletişim bilgileri ve çalışan form/kanal,
- Temel teknik SEO,
- Güvenli yönetici erişimi,
- Yedek, izleme ve bakım sorumlusu.
Projeye göre gerekenler
Şunlar iş modeline bağlıdır:
- CMS ve çoklu editör,
- Veritabanı,
- Üyelik ve rol sistemi,
- Çoklu dil,
- E-ticaret, sanal POS, stok ve kargo,
- Randevu veya rezervasyon,
- CRM/ERP/muhasebe entegrasyonu,
- Arama ve gelişmiş filtreler,
- Harita, canlı destek veya pazarlama otomasyonu,
- Kullanıcı tarafından yüklenen dosya,
- Mobil uygulama veya PWA özellikleri,
- Yüksek trafik için CDN, kuyruk ve yatay ölçekleme.
Sonraya bırakılabilecekler
İlk sürümün ana görevine hizmet etmeyen karmaşık animasyonlar, kişiselleştirme, üyelik, içerik puanlama veya gelişmiş otomasyonlar ölçülebilir ihtiyaç doğana kadar ertelenebilir. Erteleme “asla yapılmayacak” demek değildir; maliyeti ve riski kontrol eden ürün kararıdır.
Güvenlik, erişilebilirlik, yedek ve sahiplik ertelenebilir süsler değildir. İlk sürümde kapsamları yalın olabilir ama tamamen yok sayılamaz.
1. Önce sitenin amacını tanımlayın
“Profesyonel görünmek” iyi bir beklentidir fakat tek başına karar vermeye yetmez. Site hangi davranışı üretecek?
- Telefon veya form üzerinden nitelikli talep,
- Mağaza ziyareti,
- Ürün satışı,
- Teklif veya randevu talebi,
- İş başvurusu,
- Teknik destek yükünü azaltma,
- Uzmanlık ve güven oluşturma,
- Bayi veya yatırımcı bilgilendirme,
- İçeriğe abonelik.
Birincil amacı tek cümleyle yazın: “Türkiye'deki küçük işletme sahiplerinin hizmet kapsamını anlayıp uygun olanların iletişim formunu tamamlamasını sağlamak.” Bu cümle hangi sayfanın, metnin ve ölçümün gerekli olduğunu belirler.
Başarı ölçüsünü baştan seçin
Trafik tek başına başarı değildir. Amaçla ilişkili birincil ve koruyucu ölçüler belirleyin.
| Amaç | Birincil ölçü | Koruyucu ölçü | |---|---|---| | Teklif talebi | Nitelikli form/arama | Spam ve yanlış talep oranı | | E-ticaret | Tamamlanan sipariş | İade, hata ve chargeback | | Randevu | Onaylı randevu | İptal/no-show oranı | | Destek | Çözülen self-servis görev | Tekrarlanan destek talebi | | İçerik | Hedef sayfada anlamlı etkileşim | Yanıltıcı başlık/erken çıkış |
Ölçü, siteyi kullanıcının aleyhine optimize etmemelidir. Daha fazla form almak için gereksiz kişisel veri istemek veya reddetmesi zor çerez arayüzü kurmak başarı değildir.
2. Hedef kitleyi ve kullanıcı görevlerini belirleyin
Hedef kitleyi yalnız yaş ve şehirle tarif etmek zayıftır. Şunları bilin:
- Hangi problemi çözmeye çalışıyor?
- Konu hakkında ne kadar bilgi sahibi?
- Hangi itiraz ve riski hissediyor?
- Telefon mu masaüstü mü kullanıyor?
- Arama motorundan hangi soruyla geliyor?
- Karar için hangi kanıta ihtiyaç duyuyor?
- Hangi dili ve terimleri kullanıyor?
- Erişilebilirlik veya düşük bağlantı koşulu var mı?
- Sonraki adımı ne olmalı?
Her ana ziyaretçi grubu için en önemli görevi yazın. “Hizmet kapsamını görmek”, “uygunluk kontrolü yapmak”, “şube adresini bulmak” ve “teklif istemek” ayrı görevlerdir. Menü ve içerik organizasyonu şirket içi departmanlara değil kullanıcı görevlerine dayanmalıdır.
3. Kapsamı ve sayfa listesini çıkarın
Basit hizmet sitesi için başlangıç kapsamı şöyle olabilir:
- Ana sayfa,
- Hizmetler ve gerekirse ayrı hizmet detayları,
- Hakkında veya yaklaşım,
- İşler/referanslar,
- Rehber veya sık sorulan sorular,
- İletişim,
- Gizlilik/KVKK ve gerekiyorsa çerez tercihleri,
- Sistem durumuna uygun 404 ve hata ekranları.
Her sayfa için şu mini brief'i doldurun:
Sayfanın amacı:
Birincil ziyaretçi:
Yanıtladığı ana soru:
Gerekli kanıt:
Birincil eylem:
İçerik sahibi/onaylayan:
Güncelleme sıklığı:
Başarı ölçüsü:Bu belge yoksa tasarım aşamasında sayfalar rastgele büyür, aynı metin farklı yerlerde tekrarlanır ve teslim “birkaç bölüm daha ekleyelim” döngüsüne girer.
4. İçerik hazırlayın
Tasarım geçici örnek metinle başlayabilir; fakat gerçek içerik gelmeden doğru hiyerarşi, sayfa uzunluğu ve bileşen ihtiyacı doğrulanamaz. En az şunları toplayın:
- İşletmenin kısa ve uzun tanımı,
- Hizmet/ürün adı, kapsamı ve sınırları,
- Hedef müşterinin problemi ve beklenen sonuç,
- Süreç adımları,
- Gerçek iletişim ve çalışma bilgileri,
- Ekip veya yetkili kişi bilgileri,
- Doğrulanabilir referans, vaka veya sertifikalar,
- Marka logosu ve kullanım dosyaları,
- Lisansı/izni açık görsel ve videolar,
- Sık sorulan sorular,
- Yasal ve operasyonel olarak verilebilecek taahhütler.
İçerik için kalite ölçütü
Her sayfa:
- Kullanıcının belirli sorusunu yanıtlamalı,
- İşletmenin gerçekten sunmadığı iddiayı kullanmamalı,
- Kanıt gerektiren söylemi kaynak veya gerçek vaka ile desteklemeli,
- Başlık ve bağlantı metninde ne açılacağını söylemeli,
- Güncelliğini kaybeden bilgi için sahibi ve kontrol tarihi barındırmalı,
- Kopya veya yalnız anahtar kelime doldurmak için yazılmış olmamalıdır.
Google Search Essentials, insanlara yardımcı, güvenilir içerik üretmeyi ve kullanıcıların arayacağı sözcükleri başlık, ana başlık, alternatif metin ve bağlantı gibi açıklayıcı alanlarda doğal biçimde kullanmayı temel uygulamalar arasında sayar. Bu, anahtar kelimeyi tekrar etmek değil; ihtiyacı doğru dille cevaplamaktır.
5. Alan adı seçin ve işletme kontrolünde kaydedin
Alan adı markayla uyumlu, kolay okunur/yazılır ve sözlü aktarımda karışmayacak kadar sade olmalıdır. Seçimde:
- Marka ve unvan haklarını araştırın,
- Benzer yazımla taklit riskini değerlendirin,
- Gereksiz tire ve karmaşık karakterden kaçının,
- Uzantının hedef pazar ve güven algısına uygunluğunu düşünün,
- Sosyal hesap ve e-posta kullanımını kontrol edin,
- Yenileme bedeli ve transfer koşulunu okuyun.
ICANN, alan adını kaydeden kişi veya kuruluşu registrant olarak tanımlar; kayıt kuruluşuyla sözleşme bu taraf adına kurulur. Ajansın kendi adı ve hesabıyla domain alması, işletmeyi hizmet sağlayıcıya bağımlı bırakabilir.
Domain hesabında teslim ölçütü
- Registrant/hesap sahibi doğru kişi veya işletmedir.
- İşletmenin erişebildiği e-posta kullanılır.
- MFA etkindir.
- Otomatik yenileme ve ödeme yedeği planlanmıştır.
- Domain lock ve transfer kodu süreci bilinmektedir.
- DNS değişiklik yetkisi sınırlıdır.
- Yenileme ve kurtarma tarihleri izlenir.
Alan adı satın alınmaz; belirli dönem için kayıt hakkı sürdürülür. Yenileme yapılmazsa site ve kurumsal e-posta etkilenebilir.
6. DNS'i yapılandırın
DNS, domaini web sunucusuna, e-posta hizmetine ve doğrulama kayıtlarına bağlar. Yaygın kayıtlar:
A/AAAA: Hostu IPv4/IPv6 adresine yönlendirir.CNAME: Bir adı başka kanonik ada yönlendirir.MX: E-posta teslim hedeflerini tanımlar.TXT: Alan doğrulama, SPF ve başka metin tabanlı politikalar taşır.
DNS kaydını ezbere değiştirmeyin. Web sitesini yönlendirirken e-posta için gerekli MX/TXT kayıtlarını silmek, siteyi açarken kurumsal e-postayı bozabilir. Değişiklikten önce mevcut zone yedeği ve geri dönüş planı alın.
DNS sağlayıcısında arayın
- MFA ve rol bazlı erişim,
- Değişiklik geçmişi,
- Güvenilir altyapı ve DNSSEC desteği ihtiyacı,
- API anahtarlarının dar yetkilendirilmesi,
- İzleme ve kayıt dışa aktarımı,
- Sağlayıcı değişim prosedürü.
7. Hosting ve altyapı seçin
Hosting seçimi yalnız disk alanı karşılaştırması değildir. Şu gereksinimleri yazın:
- Beklenen trafik ve ani yoğunluk,
- Sunucu tarafı teknoloji ve sürüm,
- Veritabanı türü,
- Dosya ve medya hacmi,
- Bölge ve gecikme ihtiyacı,
- Yedek sıklığı ve geri yükleme süresi,
- Ölçekleme yöntemi,
- Log ve izleme erişimi,
- Güvenlik güncelleme sorumluluğu,
- Destek kanalı ve müdahale beklentisi,
- Veri konumu ve sözleşme gereksinimleri,
- Çıkış, veri dışa aktarma ve taşıma yöntemi.
Yaygın barındırma seçenekleri
| Seçenek | Uygun olduğu durum | Dikkat edilmesi gereken | |---|---|---| | Paylaşımlı hosting | Düşük trafikli basit CMS sitesi | Kaynak/erişim sınırı, komşu etki, yönetim kalitesi | | Yönetilen CMS hosting | WordPress gibi belirli sistem | Eklenti, taşıma, cache ve destek sınırları | | Statik/site platformu | İçerik ağırlıklı önceden üretilmiş site | Backend, form ve dinamik işlevlerin dış servis ihtiyacı | | VPS/VDS | Sistem kontrolü gereken uygulama | Güncelleme, hardening, yedek ve izleme sorumluluğu | | Yönetilen cloud/PaaS | Uygulama dağıtımını kolaylaştırma | Sağlayıcı bağımlılığı, limitler ve değişken maliyet | | Serverless | Olay/istek bazlı ölçeklenen işlev | Soğuk başlangıç, süre/çalışma sınırı, gözlemlenebilirlik |
En ucuz paket, yönetim emeği ve kesinti maliyeti eklenince ucuz kalmayabilir. En pahalı cloud mimarisi de beş sayfalık siteyi otomatik olarak daha iyi yapmaz.
8. Teknoloji ve içerik yönetim yöntemini seçin
Karar seçenekleri genellikle şunlardır:
- Hazır site kurucu,
- Tema/eklenti tabanlı CMS,
- Headless CMS + ayrı frontend,
- Özel geliştirilmiş statik veya dinamik site,
- E-ticaret SaaS'ı,
- Açık kaynak e-ticaret sistemi,
- Hibrit çözüm.
Seçim soruları
- İçeriği kim ve ne sıklıkla değiştirecek?
- Editör teknik bilgiye sahip mi?
- Hazır bileşenler ihtiyacın ne kadarını karşılıyor?
- Üyelik, ödeme veya entegrasyon ne kadar özel?
- Güncelleme ve güvenliği kim yönetecek?
- Tema/eklenti/lisans yenilemeleri nedir?
- İçerik ve veriler açık biçimde dışa aktarılabilir mi?
- Kaynak kod ve dağıtım hesabı kime ait?
- Sağlayıcı kapanır veya fiyat değiştirirse geçiş nasıl yapılır?
- Erişilebilirlik ve performans üzerinde ne kadar kontrol gerekir?
Teknolojiyi popüler olduğu için değil, içerik ve operasyon modeline uyduğu için seçin. Küçük ekip için kolay içerik güncelleme, teorik mimari esneklikten daha değerli olabilir.
9. Marka ve tasarım sistemi hazırlayın
Web tasarımı yalnız renk ve animasyon seçimi değildir. Kullanıcıya neyin önemli olduğunu, hangi eylemin mümkün olduğunu ve işletmenin nasıl algılanacağını düzenler.
Gerekli tasarım girdileri:
- Logo ve varsa marka kullanım kuralları,
- Ana ve destek renkleri,
- Tipografi ve lisansları,
- Fotoğraf/illüstrasyon yönü,
- Ses tonu ve metin dili,
- Sayfa hiyerarşisi,
- Masaüstü ve mobil grid,
- Buton, form, kart, uyarı ve navigasyon durumları,
- Hata, boş, yükleniyor ve başarı ekranları,
- Klavye focus ve reduced-motion davranışları.
Tasarım onayını tek ekran görüntüsüne bağlamayın
Şunları çalışan prototip veya gerçek arayüzde test edin:
- Uzun ve kısa içerik,
- Küçük telefon ve küçük dizüstü,
- Klavye ve ekran büyütme,
- Yüksek metin ölçeği,
- Yavaş ağ ve görsel yüklenmemesi,
- Form hataları,
- Boş sonuç ve 404,
- Türkçe karakter ve satır kırılması,
- Hareket azaltma tercihi.
10. Erişilebilirliği baştan kapsama alın
W3C WAI, erişilebilirliğin planlama, uygulama, erken ve düzenli değerlendirme ile sürdürme aşamalarına yerleştirilmesini önerir. Son gün yapılan otomatik tarama tek başına yeterli değildir.
Başlangıç için:
- HTML öğelerini anlamına uygun kullanın.
- Bütün işlevleri klavyeyle erişilebilir yapın.
- Görünür focus göstergesi sağlayın.
- Form etiketlerini ve hata bağlantısını kurun.
- Metin/görsel kontrastını doğrulayın.
- Anlamlı görsellere amaca uygun alternatif metin yazın.
- Dekoratif görselleri yardımcı teknolojiden gizleyin.
- Video için gereken altyazı/transkript ihtiyacını planlayın.
- Hareket azaltma tercihini destekleyin.
- Zoom ve metin büyütmede içeriği kaybetmeyin.
- Otomatik araç yanında klavye, ekran okuyucu ve kullanıcı testi yapın.
Hedef standart ve kabul ölçütünü sözleşme/brief'te tanımlayın. W3C güncel çalışmalarda WCAG 2.2'yi kullanmayı önerir; gerekli seviye proje, mevzuat ve hizmet bağlamına göre belirlenmelidir.
11. Geliştirme kapsamını netleştirin
“Web sitesi yapılacak” ifadesi teslimi tanımlamaz. Teknik kapsam en az şunları açıklamalıdır:
- Sayfa ve route listesi,
- Tekrar kullanılabilir bileşenler,
- CMS modelleri ve editör rolleri,
- Form alanları ve veri akışı,
- Entegrasyonlar,
- Tarayıcı/cihaz destek kapsamı,
- Performans bütçeleri,
- Erişilebilirlik kabul ölçütleri,
- SEO metadata ve yapılandırması,
- Hata ve log politikası,
- Güvenlik kontrolleri,
- Yedek ve geri yükleme,
- Test ortamı ve yayın yöntemi,
- Dokümantasyon ve eğitim,
- Garanti/bakım ayrımı.
Frontend tarafı
Semantik HTML, responsive CSS, gerekli ölçüde JavaScript, form durumları, performans ve erişilebilirlik uygulanır. Kritik içerik, yalnız desteklenmeyen veya geç çalışan script'e bağımlı bırakılmamalıdır.
Backend tarafı
Kimlik, yetki, iş kuralları, veri doğrulama, veritabanı ve dış entegrasyonlar güvenilir sunucu ortamında yürütülür. Tarayıcıdaki doğrulama kullanıcı deneyimidir; sunucu doğrulamasının yerine geçmez.
12. Kurumsal e-posta ve iletişim akışını kurun
isim@alanadiniz.com biçimindeki e-posta marka tutarlılığı sağlar. Fakat web hosting ve e-posta hosting ayrı hizmetler olabilir. Kurulumda:
- MX kayıtlarını doğru sağlayıcıya yönlendirin.
- SPF ile hangi sunucuların alan adına e-posta gönderebileceğini tanımlayın.
- DKIM ile giden postayı imzalayın.
- DMARC politikasını raporları izleyerek kademeli kurun.
- Yönetici hesaplarında MFA kullanın.
- Ortak posta kutusunda kişi ayrıldığında erişimi kaldırın.
- Form e-postasının teslim edilememesi için izleme sağlayın.
İletişim formu başarı mesajı gösterdi diye e-postanın teslim edildiğini varsaymayın. API sonucu, kuyruk, sağlayıcı olayı ve nihai teslim farklı aşamalardır. Kritik talebi veritabanı veya güvenli bir kayıt sistemiyle kaybetmeyecek biçimde tasarlayın.
13. HTTPS ve temel güvenliği kurun
Her kamuya açık sitede HTTPS kullanın ve HTTP girişlerini HTTPS'e yönlendirin. Sertifika otomatik yenilenmeli; başarısızlık izlenmelidir. Fakat HTTPS yalnız aktarım katmanıdır.
Asgari güvenlik planı:
- Domain, DNS, hosting, CMS ve kod deposunda MFA,
- Her kişi için ayrı hesap; ortak yönetici parolasından kaçınma,
- En az yetki ve düzenli erişim gözden geçirme,
- Sistem, tema, eklenti ve bağımlılıklar için güncelleme süreci,
- Secret'ların kod deposu ve frontend paketinden ayrılması,
- Sunucuda girdi doğrulama ve her istekte yetkilendirme,
- Güvenli oturum cookie'leri,
- Uygun güvenlik başlıkları,
- Dosya yükleme sınırları,
- Spam ve kötüye kullanım için rate limit,
- Hassas veri içermeyen log ve anlamlı alarm,
- Test edilmiş yedek ve olay müdahale iletişimi.
OWASP Application Security Verification Standard, güvenlik gereksinimlerini sözleşme ve kabul testine dönüştürmek için kullanılabilir. Küçük site bütün seviyeleri uygulamak zorunda değildir; veri, kimlik, ödeme ve internet yüzeyine göre risk bazlı kapsam seçilmelidir.
14. Kişisel veri, çerez ve yasal kapsamı belirleyin
Web sitesi form, üyelik, analitik, reklam, canlı destek, ödeme veya sunucu logu üzerinden kişisel veri işleyebilir. “Sadece tanıtım sitesi” olmak otomatik olarak veri işlemediğiniz anlamına gelmez.
Veri envanteri çıkarın
Her veri için şunları yazın:
- Hangi alan/veri toplanıyor?
- Hangi amaçla gerekli?
- Hukuki sebep nedir?
- Kim erişiyor?
- Hangi sağlayıcıya ve ülkeye aktarılıyor?
- Ne kadar süre saklanıyor?
- Nasıl siliniyor veya anonimleştiriliyor?
- İlgili kişi hakkını hangi kanaldan kullanıyor?
- Güvenlik ve ihlal süreci nedir?
Aydınlatma ve açık rıza aynı şey değildir
Türkiye'de veri sorumlusu, kişisel veri işlendiğinde ilgili kişiyi KVKK kapsamındaki unsurlar hakkında aydınlatmalıdır. Açık rıza gerekiyorsa aydınlatmadan ayrı, belirli ve özgür iradeye dayalı değerlendirilir. Her veri işlemini “kabul ediyorum” kutusuna bağlamak doğru yaklaşım değildir.
Çerezleri amaçlarına göre sınıflandırın
KVKK Kurumunun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi, çerez özelinde aydınlatma ve gerekli durumlarda açık rıza değerlendirmesine ilişkin yol gösterir. Uygulamada:
- Gerçekte kullanılan çerez ve benzeri teknolojileri tarayın.
- Sağlayıcı, amaç, tür ve süreyi envanterleyin.
- Zorunlu olmayanları uygun tercih oluşmadan çalıştırmayın.
- Kabul ve reddi benzer kolaylıkta sunun.
- Tercihi daha sonra değiştirme imkânı verin.
- Politika metni ile gerçek davranışı eşleştirin.
- Sağlayıcı veya etiket değiştiğinde envanteri güncelleyin.
Hukuki gereksinimler sektör, işletme rolü, veri türü, hedef ülke ve güncel mevzuata göre değişir. Hazır gizlilik metnini kopyalamak yerine gerçek veri akışını yetkin hukuk/veri koruma desteğiyle değerlendirin.
15. Temel SEO altyapısını hazırlayın
SEO, site bittikten sonra eklenecek anahtar kelime alanı değildir. Bilgi mimarisi, içerik ve teknik çıktı birlikte hazırlanır.
Yayın öncesi temel SEO listesi
- Her önemli konu için ayrı, yararlı ve özgün sayfa,
- Açıklayıcı URL,
- Benzersiz ve doğru
<title>, - Sayfanın içeriğini özetleyen meta description,
- Mantıklı başlık hiyerarşisi,
- Taranabilir gerçek bağlantılar,
- Anlamlı bağlantı metni,
- Görsel için doğru boyut, dosya adı ve alt metin,
- Doğru 200/3xx/404/5xx durumları,
- Tutarlı canonical,
robots.txtvenoindexkararları,- XML sitemap,
- Mobil kullanılabilirlik ve performans,
- Uygunsa yapılandırılmış veri,
- Search Console doğrulaması.
Google Search Essentials'a göre sayfanın Google'a uygun teknik minimumu karşılaması, taranacağı, indeksleneceği veya sıralanacağı garantisini vermez. Sitemap de keşfe yardım eder; sıralama satın almaz.
Test ortamını indeksletmeyin
Staging siteyi yalnız robots.txt ile gizlemek, URL'nin başka yoldan indekslenmesini kesin engellemez. Kimlik doğrulama veya ağ erişim kontrolü kullanın. Canlıya geçerken bu engelin üretime taşınmadığını ayrıca doğrulayın.
16. Analitik ve ölçümü amaçla kurun
Ölçüm planı araç hesabı açmakla başlamaz. Önce olay sözlüğü oluşturun:
| Olay | Ne zaman oluşur? | Başarı için anlamı | |---|---|---| | contact_start | Formla ilk anlamlı etkileşim | Niyet başlangıcı | | contact_submit_success | Sunucu kaydı doğrulandı | Tamamlanan talep | | phone_click | Telefon bağlantısı tıklandı | Arama niyeti; gerçekleşen arama değildir | | service_view | Hizmet sayfası görünür oldu | İçerik tüketimi başlangıcı | | checkout_complete | Sunucu siparişi onayladı | Başarılı sipariş |
Tarayıcıdaki tıklama ile iş sonucunu karıştırmayın. Ödeme başarı ekranı manipüle edilebilir veya kullanıcı sayfayı kapatabilir; gelir ve sipariş sunucu/ödeme sağlayıcı kayıtlarıyla mutabık olmalıdır.
Veri minimizasyonu uygulayın
- İhtiyaç olmayan kişisel veriyi toplamayın.
- URL, başlık ve olay parametresinde hassas veri göndermeyin.
- IP, kullanıcı kimliği ve çapraz site izleme etkisini değerlendirin.
- Saklama sürelerini sınırlandırın.
- Erişim rollerini ve dışa aktarmayı kontrol edin.
- Çerez/izin davranışını gerçek etiketlerle test edin.
17. Performans bütçesi belirleyin
“Hızlı olsun” test edilebilir kabul ölçütü değildir. Sayfa türü için:
- LCP, INP ve CLS alan hedefleri,
- İlk yükte JavaScript ve toplam aktarım bütçesi,
- Maksimum kritik üçüncü taraf sayısı,
- Görsel/video boyut sınırı,
- Backend p95 yanıt hedefi,
- Hata oranı,
- Düşük sınıf telefon ve yavaş ağ test profili
tanımlayın.
Google'ın güncel Core Web Vitals hedeflerinde iyi deneyim için ziyaretlerin yüzde 75'inde LCP ≤2,5 saniye, INP ≤200 ms ve CLS ≤0,1 hedeflenir. Bunlar sonuç ölçüleridir; her projenin ağ ve kaynak bütçesi ayrıca belirlenir.
18. Test planı hazırlayın
İşlev testi
- Bütün bağlantı ve CTA'lar,
- Form başarı, hata, tekrar ve zaman aşımı,
- E-posta teslimi,
- Giriş/çıkış/parola kurtarma,
- Yetki rolleri,
- Arama/filtre/sayfalama,
- Ödeme, iptal, iade ve webhook,
- Dosya yükleme,
- Entegrasyon hata durumları.
İçerik testi
- İsim, unvan, adres, telefon ve e-posta doğruluğu,
- Yazım ve Türkçe karakterler,
- Eski fiyat/tarih/taahhüt,
- Kırık bağlantı,
- Görsel lisans ve alt metin,
- Taslak veya gizli içeriğin sızmaması.
Cihaz ve erişilebilirlik testi
- Desteklenen tarayıcılar,
- Gerçek iOS/Android cihaz,
- Küçük ekran ve yatay yön,
- Klavye ile tam akış,
- Ekran okuyucuyla ana görev,
- Zoom ve büyük metin,
- Reduced motion,
- Kontrast ve focus,
- Otomatik tarayıcı + manuel test.
Teknik ve operasyon testi
- HTTPS ve sertifika zinciri,
- Güvenlik başlıkları,
- Gerçek 404/500 durumları,
- Cache ve sıkıştırma,
- Sitemap/robots/canonical,
- Search Console canlı URL incelemesi,
- Analitik olay doğrulaması,
- Log ve alarm,
- Yedekten geri yükleme,
- Rollback.
19. Yayın planı yapın
Yayına geçiş için sorumlu, saat ve geri dönüş koşulu belli olmalıdır.
Yayından önce
- İçerik ve kapsam onayını dondurun.
- Üretim ortam değişkenlerini ve secret'ları doğrulayın.
- Veritabanı migration ve yedeği hazırlayın.
- DNS TTL ve değişim planını kontrol edin.
- Sertifika ve HTTPS yönlendirmesini hazırlayın.
- Analitik/çerez davranışını doğrulayın.
- Staging indeks engelinin üretimde kalmayacağını kontrol edin.
- Smoke test ve rollback listesini yazın.
Yayından hemen sonra
- Ana URL'leri farklı ağ/cihazdan açın.
- HTTP durumlarını ve yönlendirme zincirini doğrulayın.
- Form ve e-posta akışını gerçek uçtan uca test edin.
- Ödeme varsa düşük riskli gerçek işlem ve iade akışını doğrulayın.
- Log, hata ve performans panellerini izleyin.
- Sitemap'i doğrulayın ve Search Console'a bildirin.
- Eski siteden taşınıyorsa URL yönlendirmelerini örnekleyin.
- İlk 24–72 saat için sorumlu kişi ve müdahale kanalını açık tutun.
20. Bakım ve içerik operasyonunu kurun
Web sitesi yayına girince bitmez. Aşağıdaki ritmi işin niteliğine göre uyarlayın.
Sürekli veya günlük
- Uptime ve kritik kullanıcı akışı,
- 5xx hata ve form/ödeme başarısızlığı,
- Güvenlik alarmı,
- Yedek işinin başarısı.
Haftalık
- Kritik güncelleme ve zafiyet bildirimi,
- Bozuk entegrasyon,
- İçerik/form spam'i,
- Kaynak ve maliyet anomalisi.
Aylık
- CMS, eklenti ve bağımlılık güncellemesi,
- Erişim/rol kontrolü,
- Search Console ve indeks sorunları,
- Core Web Vitals ve dönüşüm kırılımı,
- Kırık bağlantılar,
- Yedek geri yükleme örneği.
Üç aylık veya değişiklik sonrası
- Veri ve çerez envanteri,
- Kullanılmayan hesap/entegrasyon,
- İçerik güncelliği,
- Güvenlik ve erişilebilirlik regresyon testi,
- Alan adı/sertifika/servis yenileme takvimi,
- Olay ve geri dönüş planı tatbikatı.
21. Sahiplik ve teslim paketini yazılı hale getirin
Profesyonel teslimde yalnız canlı URL verilmez. Şunları isteyin:
- Domain kayıt hesabı ve sahiplik bilgisi,
- DNS zone ve sağlayıcı erişimi,
- Hosting/cloud hesabı ve faturalama,
- Kaynak kod deposu ve sürüm geçmişi,
- Tasarım kaynak dosyaları ve lisanslar,
- CMS yönetici hesabı ve rol listesi,
- Veritabanı/dosya dışa aktarma yöntemi,
- Ortam değişkenlerinin güvenli devir prosedürü,
- Üçüncü taraf servis ve yenileme listesi,
- Kurulum/dağıtım dokümantasyonu,
- Yedek ve geri yükleme talimatı,
- İzleme ve alarm erişimi,
- Analitik ve Search Console sahipliği,
- Bakım kapsamı, yanıt süresi ve hariçler,
- Hizmet sonu geçiş planı.
Parolaları düz metin belgeyle topluca paylaşmak yerine hesapları işletme e-postasıyla açın, rol daveti kullanın ve devir sonrası kimlik bilgilerini güvenli biçimde yenileyin.
22. Bütçeyi ilk yapım bedelinden ibaret görmeyin
Toplam sahip olma maliyeti şu kalemleri içerebilir:
- Strateji, içerik ve tasarım,
- Yazılım geliştirme,
- Domain ve uzantılar,
- Hosting/cloud ve veri transferi,
- E-posta,
- CMS/tema/eklenti/font/görsel lisansı,
- Analitik, izleme ve e-posta sağlayıcısı,
- Yedek ve güvenlik hizmetleri,
- Bakım ve güncelleme,
- İçerik üretimi,
- Erişilebilirlik/güvenlik/hukuk testi,
- Entegrasyon işlem ücretleri,
- Taşıma ve hizmet sonu maliyeti.
Değişken maliyetlerde trafik, istek, e-posta, depolama, kullanıcı ve işlem başına limitleri sorun. Ücretsiz başlangıç kotası, büyüdüğünüzde toplam maliyeti veya taşıma kolaylığını garanti etmez.
Hazır site mi, profesyonel geliştirme mi?
Hazır kurucu uygun olabilir, eğer
- Kapsam standart sayfa ve formlardan oluşuyorsa,
- Tasarım esnekliği sınırlı kalabilir ise,
- Entegrasyonlar platformda hazırsa,
- Hızlı yayın öncelikliyse,
- Aylık maliyet ve sağlayıcı bağımlılığı kabul ediliyorsa,
- İçerik ekip tarafından kolay yönetilmek isteniyorsa.
Özel veya profesyonel geliştirme gerekebilir, eğer
- Marka deneyimi güçlü biçimde ayrışacaksa,
- Özel iş kuralı ve entegrasyon varsa,
- Performans/erişilebilirlik üzerinde daha fazla kontrol gerekiyorsa,
- İçerik modeli standart şablona sığmıyorsa,
- Ölçek, güvenlik veya rol ihtiyacı karmaşıksa,
- Uzun vadeli sahiplik ve taşınabilirlik kritikse.
“Profesyonel” yalnız sıfırdan kod anlamına gelmez. İyi bir uzman, hazır sistemin yeterli olduğu projede gereksiz özel yazılım önermemeli; hazır sistemin sınırlarını aşan projede de eklenti yığınıyla riski gizlememelidir.
KOBİ için yalın 30 günlük kurulum planı
Süre kapsam ve karar hızına bağlıdır; bu plan garanti değil örnek iş sırasıdır.
1–3. gün: Amaç ve envanter
- Birincil sonucu ve hedef kullanıcıyı yazın.
- Mevcut domain, hesap, logo, içerik ve ölçüm erişimlerini çıkarın.
- Beş ana kullanıcı sorusunu belirleyin.
4–7. gün: Kapsam ve içerik
- Sayfa ağacını ve her sayfanın eylemini onaylayın.
- Metin, görsel ve kanıt sorumlularını atayın.
- Veri/çerez/entegrasyon envanterini başlatın.
8–12. gün: Teknik ve görsel yön
- Domain/DNS/hosting sahipliğini kurun.
- Hazır sistem veya özel geliştirme kararını gerekçelendirin.
- Tasarım sistemi ve mobil ana akış prototipini doğrulayın.
13–21. gün: Üretim
- Sayfa ve bileşenleri gerçek içerikle geliştirin.
- CMS, form, e-posta ve gerekli entegrasyonları bağlayın.
- HTTPS, güvenlik, SEO, erişilebilirlik ve ölçümü üretimle birlikte uygulayın.
22–26. gün: Test ve düzeltme
- İşlev, içerik, cihaz, klavye ve ekran okuyucu testlerini çalıştırın.
- Performans, durum kodu, güvenlik başlıkları ve analitik olaylarını doğrulayın.
- Kritik ve yüksek bulguları kapatıp yeniden test edin.
27–30. gün: Yayın ve devir
- Yedek, DNS, migration ve rollback planıyla yayınlayın.
- Form/ödeme, indeksleme ve izlemeyi canlıda doğrulayın.
- Hesapları, kodu, dokümanı ve bakım sorumluluklarını devredin.
Canlıya çıkış kabul listesi
Strateji ve içerik
- [ ] Birincil amaç ve hedef kullanıcı yazılı
- [ ] Sayfa listesi ve kullanıcı görevleri onaylı
- [ ] Gerçek metin, iletişim ve görseller kullanılıyor
- [ ] İddia ve referanslar doğrulanabilir
- [ ] İçerik güncelleme sorumlusu belli
Sahiplik ve altyapı
- [ ] Domain işletmenin kontrolünde
- [ ] Domain/DNS/hosting hesaplarında MFA açık
- [ ] DNS ve e-posta kayıtları yedekli
- [ ] Hosting limitleri, yedek ve çıkış yöntemi biliniyor
- [ ] HTTPS doğru ve yenileme izleniyor
Deneyim ve kalite
- [ ] Telefon ve masaüstünde ana görev tamamlanıyor
- [ ] Klavye, focus, etiket ve hata durumları çalışıyor
- [ ] Performans kabul ölçütleri karşılanıyor
- [ ] 404/500, boş, yükleniyor ve başarı durumları tasarlı
- [ ] Desteklenen tarayıcı/cihaz matrisi test edildi
SEO, veri ve güvenlik
- [ ] Title, description, heading, canonical ve durum kodları doğru
- [ ] Sitemap ve robots kararları tutarlı
- [ ] Search Console doğrulandı
- [ ] Veri ve çerez envanteri gerçek davranışla eşleşiyor
- [ ] Zorunlu olmayan izleme tercihten önce çalışmıyor
- [ ] Sunucu doğrulama, yetki ve rate limit mevcut
- [ ] Secret frontend/kod deposunda değil
Operasyon ve devir
- [ ] Form/e-posta/ödeme uçtan uca doğrulandı
- [ ] Log, hata ve uptime alarmı çalışıyor
- [ ] Yedekten geri yükleme test edildi
- [ ] Rollback adımları hazır
- [ ] Kod, tasarım, veri ve üçüncü taraf hesaplar teslim edildi
- [ ] Bakım kapsamı ve sorumlular yazılı
Sık yapılan hatalar
Domain ve hostingi projeden önce rastgele almak
Teknoloji ve trafik ihtiyacı belli olmadan alınan paket, uygulama sürümünü veya dağıtım modelini desteklemeyebilir. Domaini erken güvenceye almak mantıklıdır; hosting seçimini gereksinime bağlayın.
İçeriği sona bırakmak
Gerçek metin gelmeden hiyerarşi, bölüm uzunluğu, görsel ihtiyacı ve dönüşüm akışı test edilemez. İçerik, tasarımın girdisidir.
Ajansın hesabında bütün varlıkları bırakmak
Domain, hosting, analitik ve kaynak kod yalnız sağlayıcı hesabındaysa geçiş zorlaşır. İşletme sahip veya en azından yönetici olmalı; sağlayıcı rol ile erişmelidir.
Sadece ana sayfayı tasarlamak
Kullanıcının karar verdiği hizmet, vaka, form, hata ve mobil ekranlar kalitesiz kalır. Temel sayfa türleri gerçek içerikle birlikte tasarlanmalıdır.
Güvenlik eklentisini güvenlik programı sanmak
Eklenti bir kontrol olabilir. MFA, güncelleme, yetki, girdi doğrulama, log, yedek ve olay müdahalesinin yerine geçmez.
Otomatik test sonucunu erişilebilirlik onayı saymak
Otomatik araçlar önemli bulgular yakalar ama klavye akışını, anlamı ve bütün kullanıcı deneyimini tek başına doğrulayamaz.
Yayını son adım, bakımı ayrı iş sanmak
Yenileme, güncelleme, içerik, yedek, izleme ve olay müdahalesi kurulmadıysa proje yalnız ilk gün için tamamlanmıştır.
Sık sorulan sorular
Web sitesi açmak için şirket gerekir mi?
Genel olarak yalnız web sitesi yayımlamak için şirket kurma şartı olduğu söylenemez; ancak siteden ticari faaliyet, satış, vergiye tabi gelir veya düzenlenmiş hizmet yürütülüyorsa yükümlülükler değişir. Faaliyetinize göre mali müşavir ve hukuk uzmanından güncel görüş alın.
Domain olmadan site yapılabilir mi?
Geliştirme geçici adres veya yerel ortamda yapılabilir. İnsanların güvenilir ve kalıcı adresten erişeceği üretim sitesi için kontrol ettiğiniz domain gerekir.
Hosting olmadan site çalışır mı?
Kendi internete açık sunucunuzu işletmiyorsanız dosya ve uygulamayı sunacak bir barındırma hizmeti gerekir. Site kurucuları hostingi paket içinde gizleyebilir; ihtiyaç ortadan kalkmaz.
Kodlama bilmeden web sitesi kurulabilir mi?
Evet, hazır kurucular ve CMS'ler temel siteleri mümkün kılar. İçerik, tasarım, güvenlik, erişilebilirlik, veri ve bakım kararları yine gerekir. Kod yazmamak teknik sorumlulukları tamamen kaldırmaz.
Web sitesi için veritabanı şart mı?
Hayır. Statik tanıtım sitesi veritabanı olmadan çalışabilir. Üyelik, sipariş, içerik paneli veya sık değişen yapı veritabanını gerekli kılabilir.
SSL sertifikası şart mı?
Modern kamuya açık web sitesi için HTTPS temel gereksinimdir. Form olmasa bile içerik bütünlüğü, kullanıcı güveni ve güvenli web özellikleri için kullanılmalıdır.
Logo yoksa site yapılamaz mı?
Yapılabilir; geçici sözcük marka ile başlanabilir. Ancak marka adı, tipografi, renk ve görsel yön için tutarlı karar gerekir. Düşük kaliteli geçici logo, güçlü tipografik çözüme göre daha kötü sonuç verebilir.
Kaç sayfa gerekir?
Sabit sayı yoktur. Her ayrı kullanıcı sorusu ve karar adımı için gerekli sayfayı açın; aynı niyeti tekrar eden ince sayfalar üretmeyin. Basit hizmet sitesi az ama güçlü sayfayla başlayabilir.
Google Analytics zorunlu mu?
Hayır. Ölçüm hedefi vardır; araç seçimi ayrıdır. Daha az veri toplayan veya sunucu tarafı ölçüm seçenekleri kullanılabilir. Kullanılan aracın çerez ve kişisel veri etkisi değerlendirilmelidir.
Site ne kadar sürede kurulur?
Süre; kapsam, içerik hazırlığı, karar/onay hızı, entegrasyon, özel yazılım, test ve yasal gereksinime bağlıdır. Sayfa sayısı tek belirleyici değildir. Teklifte varsayım, müşteri girdisi ve değişiklik süreci yazılmalıdır.
Site yayına girince bakım gerekir mi?
Evet. Domain ve sertifika yenilemesi, içerik, güvenlik güncellemesi, yedek, izleme, erişim kontrolü ve sağlayıcı değişiklikleri süreklidir. Statik site bakım yükünü azaltabilir ama sıfırlamaz.
Sonuç
Web sitesi kurmak, üç ürün satın almak değil; amaç, içerik, teknoloji ve işletme operasyonunu tek çalışan sistemde birleştirmektir. Önce ziyaretçinin kim olduğunu, hangi soruyu yanıtlayacağınızı ve hangi eylemi ölçmek istediğinizi belirleyin. Sayfa ağacını ve gerçek içeriği oluşturduktan sonra domain, DNS, hosting ve teknoloji kararını bu gereksinimlere göre alın.
Tasarımı marka kadar okunabilirlik, mobil kullanım ve erişilebilirlik üzerine kurun. Frontend ve backend kapsamını; form, entegrasyon, hata ve veri akışlarıyla birlikte tanımlayın. HTTPS, MFA, güncelleme, yetki, doğrulama, log, yedek ve olay müdahalesini yayından sonraya bırakmayın. SEO'yu içerik ve bilgi mimarisine; analitiği gerçek iş sonucuna; KVKK ve çerez değerlendirmesini gerçek veri envanterine bağlayın.
Son olarak sahipliği teslimin parçası yapın. Domain, DNS, hosting, kod, tasarım, veri, Search Console ve diğer hesaplar işletmenin erişiminde olmalı; yenileme, bakım ve hizmet sonu geçişi yazılmalıdır. İyi web sitesi yalnız güzel açılan sayfa değil, işletmenin kontrol ettiği, ölçebildiği ve güvenle sürdürebildiği dijital varlıktır.
Kaynaklar
- MDN — How the web works
- ICANN — Information for Domain Name Registrants
- ICANN — The Domain Name System
- Google Search Central — Search Essentials
- Google Search Central — SEO Starter Guide
- Google Search Central — How Google Search works
- Google Search Central — Control what you share with Search
- W3C WAI — Planning and Managing Web Accessibility
- W3C — Web Content Accessibility Guidelines 2.2
- web.dev — Web Vitals
- OWASP — Application Security Verification Standard 5.0.0
- OWASP — Authentication Cheat Sheet
- OWASP — Transport Layer Security Cheat Sheet
- KVKK — Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber
- KVKK — Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Rehberi
Bu rehber genel teknik ve operasyonel bilgilendirmedir; belirli bir işletme için hukuk, vergi, bilgi güvenliği, erişilebilirlik uygunluğu veya hizmet seviyesi garantisi değildir. Veri, satış, ödeme ve düzenlenmiş faaliyetleriniz için güncel koşulları yetkin uzmanlarla doğrulayın.