İçeriğe geç
Rehbere dön

REHBER

Web sitesi güvenliği nasıl sağlanır?

Web sitesi güvenliğini tehdit modelinden kimlik, yetki, oturum, girdi, bağımlılık, sunucu, log, yedek, test ve olay müdahalesine kadar katmanlı kurun.

29 dk okumaGüncellendi: 29 Ağustos 2026

Web sitesi güvenliği; SSL sertifikası, güvenlik eklentisi veya haftalık taramayla tamamlanan tek bir işlem değildir. Güvenli bir sistem, korunacak veriyi ve iş akışını tanır; kullanıcıyı doğrular, her istekte yetkiyi denetler, girdiyi güvenli işler, yazılım tedarik zincirini yönetir, yanlış yapılandırmayı önler, olayları görünür kılar ve ihlal olduğunda toparlanabilir.

En güçlü yaklaşım katmanlı savunmadır: güvenli varsayılanlar, en az yetki, sunucu tarafı doğrulama, güncel ve izlenen bağımlılıklar, HTTPS ve doğru tarayıcı politikaları, yedek, log, alarm, olay müdahalesi ve düzenli güvenlik testi birlikte çalışır. Tek katmanın hata vermesi bütün sistemi teslim etmemelidir.

OWASP'ın güncel Top 10:2025 listesi; kırık erişim kontrolü, güvenlik yanlış yapılandırması, yazılım tedarik zinciri hataları, kriptografik hatalar, injection, güvensiz tasarım, kimlik doğrulama hataları, yazılım/veri bütünlüğü hataları, log–alarm eksikleri ve istisna koşullarının yanlış yönetimini öne çıkarır. Bu liste farkındalık içindir; eksiksiz kontrol listesi değildir. Teknik doğrulama için OWASP ASVS 5.0.0 ve test planı için WSTG gibi daha ayrıntılı standartlar kullanılmalıdır.

Bu rehber savunma ve risk azaltma amaçlıdır. Bir sistemin “yüzde 100 güvenli” olduğunu garanti etmez. Uygulanacak kontroller; veri türü, kullanıcı sayısı, ödeme, sağlık/finans verisi, yönetici yetkileri, üçüncü taraflar ve olası etkinin büyüklüğüne göre değişir.

Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.

Kısa cevap: web sitesi nasıl güvenli hâle getirilir?

  1. Alan adı, yönetim paneli, kaynak kod, sunucu, veritabanı, dosyalar, yedekler, API anahtarları ve kişisel veriler için varlık envanteri çıkarın.
  2. Kullanıcı, yönetici, geliştirici, destek, üçüncü taraf ve otomatik servis rollerini; güven sınırlarını ve kötüye kullanım senaryolarını modelleyin.
  3. Tüm trafiği HTTPS'e zorlayın; sertifika yenilemesini ve güvenli TLS yapılandırmasını izleyin.
  4. Yönetici ve geliştirici hesaplarında phishing'e dayanıklı MFA/passkey'i önceliklendirin; ortak hesap ve varsayılan parola kullanmayın.
  5. Yetkiyi istemci arayüzünde değil, her sunucu isteğinde nesne ve işlem düzeyinde kontrol edin.
  6. Oturum kimliğini güçlü ve tahmin edilemez üretin; cookie'yi Secure, HttpOnly, uygun SameSite, dar kapsam ve kısa yaşam süresiyle ayarlayın.
  7. Girdiyi beklenen biçim, tip, uzunluk ve aralıkla doğrulayın; SQL/OS/LDAP sorgularında parametreli API kullanın; çıktıyı bağlama göre encode edin.
  8. Dosya yüklemeyi uzantı, gerçek dosya türü, boyut, içerik, isim, saklama konumu ve erişim kontrolüyle sınırlandırın.
  9. Secret'ları kod, repository, istemci bundle'ı ve loglardan çıkarın; merkezi gizli bilgi yönetimi ve rotasyon uygulayın.
  10. İşletim sistemi, runtime, CMS, tema, eklenti, paket, container ve CI action bağımlılıklarını envanterleyip güncelleyin.
  11. Güvenlik başlıklarını, CORS, CSP, CSRF, SSRF, hata yönetimi, rate limit ve bot korumasını uygulama bağlamında test edin.
  12. Kimlik, yetki, para, veri dışa aktarma, yapılandırma ve yönetici eylemlerini güvenli loglayın; gerçek alarmlar üretin.
  13. Şifreli, ayrık, değiştirilemezliği güçlendirilmiş yedek alın; geri yüklemeyi düzenli test edin.
  14. Kod inceleme, SAST, SCA, secret scan, IaC/container taraması, DAST ve risk bazlı pentest'i geliştirme yaşam döngüsüne yerleştirin.
  15. Olay müdahale sorumlusu, iletişim, izolasyon, kanıt koruma, kurtarma ve bildirim akışını olaydan önce yazın ve tatbik edin.

Güvenlik ile güvenlik aracı arasındaki fark

WAF, antivirüs, güvenlik eklentisi, zafiyet tarayıcısı ve CDN yararlı olabilir; fakat iş mantığını bilmezler. Örneğin bir kullanıcı kendi faturasını görüntüleyebiliyorsa fakat URL'deki kimliği değiştirerek başka müşterinin faturasını da görebiliyorsa istek teknik olarak “normal” görünebilir. Bu kırık erişim kontrolüdür ve yalnız ağ katmanı aracıyla güvenilir biçimde çözülemez.

Araçlar şu rollerde kullanılmalıdır:

  • Bilinen kötü kalıbı azaltmak,
  • Görünürlük ve alarm sağlamak,
  • Yapılandırma ve bağımlılık hatasını erken bulmak,
  • Tekrarlanabilir güvenlik testini otomatikleştirmek,
  • Olay etkisini sınırlamak.

Araç sonucu, güvenli tasarımın ve manuel doğrulamanın yerine geçmez.

İlk adım: neyi koruyorsunuz?

Varlık envanteri

En az şunları listeleyin:

  • Alan adı ve registrar hesabı,
  • DNS ve CDN hesabı,
  • Hosting/cloud yönetim hesabı,
  • Kaynak kod ve CI/CD sistemi,
  • Üretim ve test ortamları,
  • Veritabanları ve dosya depoları,
  • Kullanıcı, müşteri ve çalışan verileri,
  • Ödeme ve sipariş kayıtları,
  • E-posta ve bildirim servisleri,
  • API anahtarları, sertifikalar ve imzalama anahtarları,
  • Loglar, analitik ve hata izleme,
  • Yedekler ve kurtarma anahtarları,
  • Üçüncü taraf entegrasyonları.

Sahibi, konumu, veri sınıfı, yedek durumu, internet erişimi ve iş etkisi bilinmeyen varlık korunamaz.

Veri sınıflandırması

Her veri için şu soruları yanıtlayın:

  • Kamuya açık mı, iç kullanım mı, gizli mi?
  • Kişisel veri veya özel nitelikli veri içeriyor mu?
  • Ödeme kartı veya kimlik belgesi var mı?
  • Değiştirilirse finansal ya da hukuki zarar doğar mı?
  • Silinirse iş ne kadar süre durur?
  • Ne kadar süre tutulması gerekir?
  • Kimler hangi amaçla erişebilir?

Gereksiz veriyi toplamamak en güçlü güvenlik kontrollerinden biridir. Tutmadığınız veri çalınamaz; fakat yasal ve operasyonel saklama yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Tehdit modeli nasıl oluşturulur?

Tehdit modeli, saldırgan listesi değil sistemin güven varsayımlarını görünür kılan tasarım çalışmasıdır.

Sistem diyagramı çizin

  • Tarayıcı veya mobil uygulama,
  • CDN/WAF,
  • Web uygulaması ve API,
  • Kimlik sağlayıcı,
  • Veritabanı ve dosya depolama,
  • Ödeme, e-posta, kargo ve analitik servisleri,
  • Yönetici paneli,
  • CI/CD ve geliştirici erişimi

arasındaki veri akışlarını gösterin. Her internet, servis, hesap ve ağ sınırını işaretleyin.

Kötüye kullanım senaryoları yazın

  • Müşteri başka müşterinin kaydını okuyabilir mi?
  • Destek çalışanı gereksiz kişisel veriye erişebilir mi?
  • İade iki kez çalıştırılabilir mi?
  • Kupon veya stok yarış koşuluyla kötüye kullanılabilir mi?
  • Parola sıfırlama bağlantısı ele geçirilirse ne olur?
  • Dosya yükleme kod çalıştırmaya dönüşebilir mi?
  • Webhook sahte veya tekrar gönderilebilir mi?
  • İç URL'lere istek yaptırılarak metadata servisine erişilebilir mi?
  • Yönetici hesabı ele geçirilirse zarar ne kadar büyür?
  • Log ve yedek saldırgan tarafından silinebilir mi?

Her senaryo için olasılık, etki, mevcut kontrol, kalan risk, sorumlu ve tamamlanma tarihi kaydedin.

Güvenli tasarım ve güvenli varsayılan

CISA'nın Secure by Design ilkeleri, güvenlik yükünün yalnız müşteriye bırakılmamasını; güvenli varsayılanlar, MFA ve yararlı logların ürün içinde sunulmasını savunur. Küçük bir web projesinde bunun karşılığı şudur:

  • Yeni hesap varsayılan olarak en düşük yetkiyle açılır.
  • Yönetici MFA'sı opt-in değil zorunlu veya güçlü biçimde varsayılandır.
  • Debug, dizin listeleme ve örnek hesaplar production'da kapalıdır.
  • Güvenlik olayı görünür log ve alarm üretir.
  • Tehlikeli özellik ekstra adım ve açık onay ister.
  • Hata durumunda sistem açık yetki yerine güvenli şekilde reddeder.

Kimlik doğrulama nasıl güvenli kurulur?

Yönetici ve geliştiricide MFA

Alan adı, cloud, kaynak kod, CI/CD, e-posta ve yönetici paneli hesaplarında MFA zorunlu olmalıdır. Phishing'e dayanıklı passkey/WebAuthn veya donanım anahtarı, hedefli saldırıya karşı SMS ve geleneksel tek kullanımlık koddan daha güçlü olabilir. Kurtarma yöntemi ana kimlik doğrulama kadar güvenli tasarlanmalıdır.

Parola politikası

Güncel NIST SP 800-63B-4, ezberlenen sırların yaşam döngüsü için temel başvuru kaynağıdır. Uygulamada:

  • Uzun parolalara ve passphrase kullanımına izin verin.
  • Gereksiz karakter bileşimi kurallarıyla kullanıcıyı öngörülebilir kalıplara itmeyin.
  • Bilinen ihlal parolalarını blocklist ile reddedin.
  • Online tahmin ve credential stuffing için hız sınırlama/risk sinyali uygulayın.
  • Parolayı modern, yavaş ve ayarlanabilir password hashing algoritmasıyla benzersiz salt kullanarak saklayın.
  • Parolayı loglamayın, e-postayla göndermeyin veya geri gösterilebilir şifreleme ile saklamayın.
  • Güvenlik olayı veya ele geçirilme kanıtı yoksa sırf takvim için sık parola değişimini zorlamayın.

Kullanılan algoritma ve parametreler framework/kriptografi uzmanlığıyla güncel standarda göre seçilmeli ve zaman içinde yükseltilebilmelidir.

Giriş koruması

  • Hesap ve IP/cihaz düzeyinde dengeli rate limit,
  • Genel hata mesajıyla kullanıcı adı varlığını sızdırmama,
  • Şüpheli giriş bildirimi,
  • Yeni cihaz ve konum için ek doğrulama,
  • Yönetici girişini ayrı ve daha güçlü politika,
  • Başarılı/başarısız giriş logu,
  • Otomasyon saldırısında kademeli savunma

kullanın. Kalıcı hesap kilidi saldırganın kullanıcıyı hizmet dışı bırakmasına yol açabilir; kontrollü gecikme ve kurtarma tasarlayın.

Parola sıfırlama

  • Kullanıcı varlığını dışarı sızdırmayan yanıt,
  • Kriptografik olarak güçlü, tek kullanımlık, kısa ömürlü token,
  • Tokenın güvenli saklanması ve kullanımda iptali,
  • Host header veya kullanıcı girdisinden güvenilmez sıfırlama URL'si üretmeme,
  • Parola değişince mevcut oturumları sonlandırma seçeneği,
  • Hesap sahibine bildirim,
  • Destek ekibinin sosyal mühendislikle atlatamayacağı kimlik süreci

uygulayın. Güvenlik sorularını birincil kurtarma kanıtı olarak kullanmayın.

Oturum güvenliği

Session cookie

Oturum kimliği:

  • Kriptografik olarak güçlü ve tahmin edilemez olmalı,
  • Login ve yetki yükselmesinde yenilenmeli,
  • URL veya localStorage gibi XSS'e açık yerde tutulmamalı,
  • HTTPS üzerinden Secure, JavaScript erişimine kapalı HttpOnly, akışa uygun SameSite ile gönderilmeli,
  • Gereksiz geniş Domain ve Path kullanmamalı,
  • Boşta kalma ve mutlak yaşam süresine sahip olmalı.

OWASP Session Management Cheat Sheet, SameSite özelliğinin CSRF'e karşı ek savunma olduğunu fakat CSRF tokenının yerine geçmediğini açıklar. __Host- cookie öneki; Secure, Path=/ ve Domain bulunmaması gibi tarayıcı tarafından uygulanan sınırlamalar sağlayabilir.

Çıkış ve iptal

Logout yalnız cookie'yi tarayıcıdan silmekle kalmamalı, sunucu tarafı oturumunu/tokenını da geçersiz kılmalıdır. Parola değişimi, MFA değişimi, hesap kapatma, rol düşürme ve şüpheli olayda aktif oturumlar iptal edilebilmelidir.

Token kullanımı

JWT otomatik olarak daha güvenli değildir. İmza algoritması, issuer, audience, expiry, clock skew, key rotasyonu, token iptali ve hassas veri içeriği doğru yönetilmelidir. Uzun ömürlü access token vermeyin; refresh token rotasyonu ve tekrar kullanım tespiti değerlendirin. Tokenı log ve URL'ye koymayın.

Yetkilendirme: en kritik kontrol

OWASP Top 10:2025'te kırık erişim kontrolü birinci sıradadır. Güvenlik arayüzde butonu gizlemek değildir.

Her istekte sunucu tarafı kontrol

Şu soruları her korumalı işlemde doğrulayın:

  • Kullanıcı kim?
  • Oturum geçerli mi?
  • Bu işlemi yapma rolü/izni var mı?
  • Bu nesne bu kullanıcıya veya tenant'a mı ait?
  • Bu alanı değiştirmeye yetkili mi?
  • İşlem mevcut durumda yapılabilir mi?
  • Tutar, rol veya hedef kimlik istemciden değiştirilmiş mi?

Nesne düzeyi yetki

/orders/123 isteğinde yalnız “giriş yapmış mı?” kontrolü yetmez. 123 numaralı siparişin mevcut kullanıcıya ait olduğu sunucuda doğrulanmalıdır. Tahmin edilemez UUID kullanmak savunma katmanı olabilir, yetki kontrolü değildir.

Alan ve fonksiyon düzeyi yetki

Kullanıcı profilini güncelleyebiliyorsa istek gövdesine role=admin, balance=... veya başka korumalı alan ekleyememelidir. Allowlist ile güncellenebilir alanları belirleyin. Yönetici endpoint'leri yalnız menüde gizlenmemeli, sunucuda rol ve koşul kontrolü yapmalıdır.

Tenant izolasyonu

Çok kiracılı uygulamada her sorgu tenant bağlamıyla güvenli oluşturulmalıdır. Tenant kimliğini yalnız istemci parametresinden almayın. Arka plan işleri, cache, arama dizini, dosya depolama ve raporlarda da izolasyon test edilmelidir.

En az yetki

  • Uygulama veritabanı hesabı yalnız gerekli tablo/işlemlere,
  • CI hesabı yalnız gerekli deploy hedeflerine,
  • Destek rolü maskelenmiş ve sınırlı müşteri verisine,
  • Yedek hesabı yalnız yazma/geri yükleme politikasına,
  • Üçüncü taraf tokenı yalnız gereken scope'a

sahip olmalıdır. Üretim erişimi süreli, onaylı ve loglu olmalıdır.

Girdi doğrulama, injection ve çıktı güvenliği

Allowlist doğrulama

Girdiyi beklenen:

  • Veri tipi,
  • Uzunluk,
  • Sayı aralığı,
  • Enum/değer kümesi,
  • Tarih/para birimi biçimi,
  • İş kuralı,
  • Dosya türü

ile doğrulayın. İstemci doğrulaması kullanıcı deneyimidir; güvenlik kontrolü sunucuda tekrarlanır.

Parametreli sorgu

SQL, NoSQL, LDAP, işletim sistemi komutu ve template bağlamında kullanıcı girdisini string birleştirmeyle çalıştırmayın. Parametreli sorgu veya güvenli yüksek seviyeli API kullanın. ORM kullanmak yanlış raw query'yi otomatik güvenli yapmaz.

Bağlama göre output encoding

HTML metni, HTML attribute, URL, JavaScript ve CSS bağlamı farklı encode kuralı gerektirir. Framework'ün otomatik escaping özelliğini devre dışı bırakmayın. Kullanıcıdan zengin HTML kabul ediliyorsa güvenilir, allowlist tabanlı sanitizer kullanın; regex ile HTML temizlemeye çalışmayın.

Content Security Policy

CSP, XSS etkisini azaltan savunma katmanıdır; güvenli encoding ve sanitization'ın yerine geçmez. Önce Content-Security-Policy-Report-Only ile ihlalleri gözlemleyip nonce/hash tabanlı sıkı politika tasarlayın. unsafe-inline ve geniş wildcard kullanımını gerekçesiz açmayın. Rapor endpoint'inin kişisel veri ve gürültü yönetimini planlayın.

CSRF nasıl önlenir?

Cookie tabanlı oturumda başka site kullanıcının tarayıcısına istek yaptırabilir. Durum değiştiren işlemlerde:

  • Framework'ün CSRF korumasını açın,
  • Senkronizer token veya uygun double-submit yöntemi kullanın,
  • Tokenı sunucuda oturum/istekle güvenli bağlayın,
  • SameSite=Lax veya Strict değerini akışa göre savunma katmanı olarak kullanın,
  • Origin/Referer veya Fetch Metadata kontrolünü ek savunma olarak değerlendirin,
  • GET isteğini durum değiştirmek için kullanmayın,
  • Kritik işlemde yeniden doğrulama uygulayın.

XSS varsa saldırgan kullanıcı bağlamında istek yapabilir; bu yüzden CSRF ve XSS kontrolleri birlikte gerekir.

SSRF nasıl önlenir?

Uygulama kullanıcıdan URL alıp sunucu tarafında içerik getiriyorsa iç ağ, cloud metadata ve yönetim servislerine ulaşmak için kötüye kullanılabilir.

  • Mümkünse kullanıcıdan keyfî URL almayın.
  • Gidilebilecek host, port ve protokolü allowlist ile sınırlandırın.
  • DNS çözümü sonrası gerçek IP'yi özel, loopback, link-local ve ayrılmış aralıklara karşı doğrulayın.
  • Redirect'leri kapatın veya her adımda yeniden doğrulayın.
  • Egress firewall/proxy ile uygulamanın çıkışını sınırlandırın.
  • Metadata servisini platformun güçlü korumasıyla yapılandırın.
  • Yanıt boyutu, süre ve içerik türüne limit koyun.
  • URL parser tutarsızlıklarına karşı tek güvenilir parser ve normalize edilmiş karşılaştırma kullanın.

Dosya yükleme güvenliği

Dosya yükleme; uzantı değişikliği, içerik türü sahteciliği, zararlı belge, path traversal, depolama tüketimi ve sunucuda kod çalıştırma riski taşır.

Güvenli yükleme akışı

  1. Yalnız gerekli iş rolüne ve kimliği doğrulanmış kullanıcıya izin verin.
  2. Uzantıyı allowlist ile sınırlayın.
  3. MIME başlığına tek başına güvenmeden dosya imzası/içeriğini kontrol edin.
  4. Boyut, çözünürlük, sayfa/adet ve sıkıştırma açma limitleri koyun.
  5. Sunucu tarafından rastgele isim üretin; kullanıcı adını metadata olarak güvenle saklayın.
  6. Dosyayı web root dışında veya ayrı obje deposunda tutun.
  7. Çalıştırma izni vermeyin ve tehlikeli içerik türünü inline sunmayın.
  8. Antimalware/CDR kontrolünü risk düzeyine göre uygulayın.
  9. İndirmede yetkilendirme ve güvenli Content-Disposition kullanın.
  10. Geçici dosyaları ve başarısız yüklemeyi temizleyin.

Görseli güvenilir kütüphaneyle yeniden encode etmek bazı gizli içeriği azaltabilir; kütüphanenin kendisi de güncel tutulmalıdır.

API güvenliği

  • Her endpoint için kimlik ve yetki kontrolü,
  • Nesne ve alan düzeyi erişim,
  • Şema, tip ve boyut doğrulaması,
  • Sayfalama ve maksimum sonuç sınırı,
  • Rate limit ve abuse kontrolü,
  • Güvenli hata kodu ve mesaj,
  • Idempotency ve tekrar koruması,
  • Webhook imza, timestamp ve replay kontrolü,
  • API sürüm/retirement planı,
  • Hassas veriyi gereksiz döndürmeme,
  • CORS'u yalnız gerekli origin, method ve header ile sınırlama

uygulanmalıdır. GraphQL'de query depth/complexity ve alan yetkisi; REST'te mass assignment ve fazla veri; WebSocket'te bağlantı sonrası mesaj yetkisi ayrıca test edilir.

CORS doğru nasıl yapılandırılır?

CORS bir kimlik doğrulama veya sunucu erişim kontrolü değildir; tarayıcının başka origin'den yanıtı okuyup okuyamayacağını yönetir.

  • Access-Control-Allow-Origin değerini ihtiyaç duyulan origin'lerle sınırlandırın.
  • Credential kullanırken wildcard kullanmayın.
  • İstek Origin değerini körlemesine yansıtmayın.
  • Preflight cache ve izinli method/header kapsamını dar tutun.
  • null origin'i gereksinim yoksa kabul etmeyin.
  • Sunucu tarafı authorization'ı CORS'tan bağımsız uygulayın.

HTTPS, TLS ve güvenlik başlıkları

HTTPS

  • HTTP'yi HTTPS'e yönlendirin.
  • Modern TLS sürüm ve cipher yapılandırmasını platform önerisine göre kullanın.
  • Sertifika zinciri, alan adı ve otomatik yenilemeyi izleyin.
  • Mixed content'i kaldırın.
  • İç servis bağlantılarında da kimlik doğrulanmış şifreli kanal kullanın.

SSL/TLS aktarımı korur; uygulamadaki kırık yetki, injection veya ele geçirilmiş yönetici hesabını çözmez.

HSTS

Strict-Transport-Security, tarayıcıya sonraki bağlantılarda yalnız HTTPS kullanmasını söyler. includeSubDomains ve preload ancak bütün alt alanlar kalıcı HTTPS'e hazırsa kullanılmalıdır; aksi hâlde erişim kesilebilir. MDN'nin HSTS referansı davranış ve ön koşulları açıklar.

Diğer başlıklar

  • Content-Security-Policy: Yüklenebilecek kaynak ve yürütülebilecek kodu sınırlar.
  • X-Content-Type-Options: nosniff: MIME sniffing'i azaltır.
  • Referrer-Policy: Başka origin'e giden referrer bilgisini sınırlar.
  • Permissions-Policy: Kamera, mikrofon ve konum gibi özelliklerin kullanımını sınırlar.
  • frame-ancestors CSP: Clickjacking'e karşı sayfanın kim tarafından frame edilebileceğini kontrol eder.

Başlığı kopyala-yapıştır eklemek yeterli değildir. Raporlama ve işlev testiyle sayfanın gerçek kaynaklarına göre sıkılaştırın.

Cookie güvenliği

Oturum cookie'sinde varsayılan olarak:

  • Secure,
  • HttpOnly,
  • Akışa uygun SameSite=Lax veya Strict,
  • Dar Domain/Path,
  • Kısa Max-Age veya session yaşamı,
  • Mümkünse __Host- öneki

kullanın. SameSite=None gerçekten cross-site senaryo gerekiyorsa ve Secure ile kullanılır. MDN'nin güvenli cookie rehberi, cookie kapsamını olabildiğince daraltmayı önerir.

Secret yönetimi

Secret şunlarda bulunmamalıdır:

  • Git geçmişi,
  • .env örnek dosyası,
  • Client JavaScript bundle'ı,
  • Mobil uygulama içine gömülü uzun ömürlü sunucu anahtarı,
  • Container image katmanı,
  • CI logu,
  • Hata mesajı ve ekran görüntüsü,
  • Dokümantasyon veya sohbet.

Yaşam döngüsü

  1. Merkezi secret manager veya platform güvenli değişkeninde üretin.
  2. Ortam ve servis bazında ayrı anahtar kullanın.
  3. En az scope ve kısa ömür uygulayın.
  4. Erişimi kimlik ve rol üzerinden verin.
  5. Kullanımı audit log'a alın.
  6. Düzenli ve olay bazlı rotasyon yapın.
  7. Eski anahtarı kontrollü iptal edin.
  8. Sızıntı taramasını pre-commit ve CI'da çalıştırın.

Secret repository'ye girdiyse yalnız dosyadan silmek yetmez; ele geçirilmiş kabul edip döndürün. Gerekirse geçmiş temizliği ayrı ve kontrollü yapılır.

Kriptografi nasıl ele alınmalı?

  • Kendi algoritmanızı tasarlamayın.
  • Güncel ve bakımlı kütüphane/platform primitive'lerini kullanın.
  • Anahtar ile şifreli veriyi aynı yerde korumasız tutmayın.
  • Anahtar rotasyonu ve eski veriyi çözme geçişini planlayın.
  • Rastgele değerleri CSPRNG ile üretin.
  • Parola için encryption değil password hashing kullanın.
  • Hassas alanları gereksinime göre uygulama veya disk seviyesinde şifreleyin.
  • Bütünlük ve gizlilik ihtiyacını ayrı değerlendirin.
  • Log ve yedekleri de şifreleme kapsamına alın.

Şifreleme, gereksiz veri tutmayı veya aşırı erişimi meşrulaştırmaz.

Bağımlılık ve yazılım tedarik zinciri

OWASP Top 10:2025, yazılım tedarik zinciri hatalarını ayrı bir ana risk olarak listeler.

Envanter ve kilit dosyası

  • Doğrudan ve transitif paketleri bilin.
  • Lockfile'ı sürüm kontrolünde tutun.
  • Paket kaynağı/registry ve bütünlük doğrulamasını kullanın.
  • Kullanılmayan paketi kaldırın.
  • Runtime, işletim sistemi, container tabanı, CI action, tema ve eklentiyi aynı envantere alın.
  • SBOM üretmeyi değerlendirin.

OWASP Component Analysis, doğru üçüncü taraf envanterini risk tanımlamanın temeli sayar.

Güncelleme politikası

  • Güvenlik duyurularına otomatik bildirim,
  • Kritik sömürülen zafiyette acil SLA,
  • Düzenli küçük güncellemeler,
  • Staging ve regresyon testi,
  • Kullanımda olmayan/terk edilmiş paketi değiştirme,
  • İstisna için risk sahibi ve son tarih

tanımlayın. “En son sürüm” körlemesine production'a kurulmaz; güncellememek de sürdürülebilir değildir.

CI/CD güvenliği

  • Branch koruması ve zorunlu review,
  • İmzalı/izlenebilir build artifact,
  • CI secret'larında en az yetki,
  • Üçüncü taraf action'ları değişmez commit digest'e pinleme,
  • Pull request'in üretim secret'ına erişmemesi,
  • Build provenance ve artifact bütünlüğü,
  • Deploy ayrılığı ve onay,
  • Production'a doğrudan geliştirici bilgisayarından değişiklik yapmama

uygulayın.

Sunucu ve cloud güvenliği

Saldırı yüzeyini azaltın

  • Yalnız gerekli port ve servisleri açın.
  • Yönetim panelini internete açık bırakmak yerine kimlik tabanlı erişim/VPN/allowlist değerlendirin.
  • Root ile uygulama çalıştırmayın.
  • Uygulama, veritabanı ve yedek rollerini ayırın.
  • Metadata, control plane ve iç servisleri dış erişimden koruyun.
  • Örnek uygulama, test endpoint'i ve dizin listelemeyi kapatın.

Patch ve temel imaj

İşletim sistemi, runtime, web sunucusu, container ve agent'lar için envanter, destek ömrü ve patch SLA'sı belirleyin. Immutable image kullanılsa bile yeni image oluşturup yeniden deploy etmek gerekir.

Ağ sınırları

  • Veritabanını doğrudan internete açmayın.
  • Uygulamadan veritabanına dar güvenlik grubu kullanın.
  • Egress'i ihtiyaç duyulan servislere sınırlayın.
  • Production, staging ve geliştirmeyi ayırın.
  • Cloud IAM'de wildcard yetkiyi azaltın.
  • Geçici yönetici erişimini süreli verin.

Kaynak tüketimi

Timeout, istek/gövde boyutu, upload, concurrency, pagination ve rate limit sınırları koyun. Hata durumunda sınırsız retry zinciri veya kuyruk büyümesini engelleyin. DDoS/CDN koruması iş mantığı abuse'unu tek başına çözmez.

WordPress güvenliği

WordPress güvenliği yalnız bir güvenlik eklentisi değildir.

Temel kontroller

  • Core, tema, eklenti ve PHP'yi desteklenen sürümde tutun.
  • Kullanılmayan tema ve eklentiyi silin.
  • Eklentiyi kurmadan önce bakım, kaynak, güncelleme ve yetki ihtiyacını inceleyin.
  • Yönetici sayısını azaltın; editör/yazar rollerini doğru kullanın.
  • Yönetici, hosting, registrar ve yedek hesaplarında MFA açın.
  • Ortak admin hesabı kullanmayın.
  • Dosya düzenleyiciyi ve production'da gereksiz yazma yetkilerini kapatın.
  • Veritabanı hesabına yalnız gereken yetkiyi verin.
  • XML-RPC, REST ve login endpoint'lerini iş ihtiyacına göre koruyun; körlemesine kapatıp entegrasyonu bozmayın.
  • Güvenli off-site yedek ve geri yükleme testi yapın.

Eklenti güvenlik aracı

WAF, dosya bütünlüğü ve giriş sınırlama yararlı olabilir; fakat güncel olmayan eklentiyi güvenli yapmaz. Birden çok güvenlik/cache eklentisinin çakışmasını önleyin. Logları yalnız aynı sunucuda tutmayın; saldırgan sunucuyu ele geçirirse değiştirebilir.

Dosya izinleri ve sahiplik

Web sunucusuna yalnız gerekli dizinlerde yazma verin. Upload dizininde script çalışmasını engelleyin. Konfigürasyon ve secret dosyalarını web root dışında veya doğrudan erişilemez tutun.

Özel yazılım güvenliği

NIST Secure Software Development Framework 1.1, güvenli geliştirme uygulamalarını mevcut SDLC'ye entegre etmek için üst düzey bir çerçeve sağlar.

Gereksinimde

  • Veri sınıfı ve saklama,
  • Rol/yetki matrisi,
  • Kötüye kullanım senaryosu,
  • Log ve alarm,
  • RTO/RPO,
  • Regülasyon ve üçüncü taraf güveni

yazılmalıdır.

Tasarımda

  • Tehdit modeli,
  • Güven sınırı,
  • Kimlik ve session modeli,
  • Tenant izolasyonu,
  • Key/secret yaşam döngüsü,
  • Hata ve fail-safe davranış,
  • Bağımlılık/tedarik zinciri

incelenmelidir.

Kodlamada

  • Güvenli framework primitive'leri,
  • Parametreli sorgu,
  • Output encoding,
  • Allowlist schema,
  • Merkezi authorization,
  • Güvenli hata yönetimi,
  • Unit/integration security testleri,
  • Peer review

uygulanmalıdır.

CI'da

  • SAST,
  • SCA ve lisans kontrolü,
  • Secret scanning,
  • IaC ve container taraması,
  • Güvenlik unit/integration testi,
  • İmzalı ve izlenebilir artifact,
  • Risk bazlı build gate

çalıştırılmalıdır. Tarayıcı sonucu manuel inceleme ve exploitability bağlamı gerektirir; her uyarıyı körlemesine kapatmayın.

Güvenli hata ve istisna yönetimi

OWASP Top 10:2025, istisna koşullarının yanlış yönetimini ayrı kategori olarak içerir.

  • Kullanıcıya stack trace, SQL, dosya yolu, secret veya iç servis adı göstermeyin.
  • Sunucu logunda olay kimliği ve tanı bağlamı tutun; hassas veriyi maskeleyin.
  • Yetki servisi yanıt vermiyorsa erişimi açık bırakmayın.
  • Ödeme timeout'unda otomatik başarısız/başarılı varsaymayın; durum sorgusu ve idempotency kullanın.
  • Retry'a üst sınır, backoff ve jitter ekleyin.
  • Circuit breaker ve kuyrukta dead-letter/manuel inceleme kullanın.
  • Kısmi işlemde rollback veya telafi akışını tasarlayın.
  • Disk dolması, log hedefi kesilmesi ve dependency timeout senaryolarını test edin.

Güvenli sistem yalnız normal akışta değil, başarısızlıkta da yetki ve veri bütünlüğünü korur.

Log ve alarm nasıl kurulmalı?

Loglanması gereken olaylar

  • Başarılı/başarısız giriş ve MFA,
  • Parola/MFA/hesap kurtarma değişimi,
  • Rol ve yetki değişikliği,
  • Yönetici eylemleri,
  • Hassas veri görüntüleme/dışa aktarma,
  • Ödeme, iade ve finansal durum değişimi,
  • Güvenlik ayarı ve secret rotasyonu,
  • Yetki reddi ve rate limit,
  • Webhook imza hatası,
  • Dosya yükleme reddi,
  • Deploy, config ve bağımlılık değişimi,
  • Yedekleme ve geri yükleme,
  • WAF/IDS ve cloud kontrol düzlemi olayları.

Loglanmaması gerekenler

  • Parola,
  • Tam session/token,
  • Secret/API anahtarı,
  • CVV veya tam kart verisi,
  • Gereksiz kimlik/sağlık verisi,
  • Ham yetkilendirme header'ı,
  • Kullanıcının gönderdiği kontrolsüz içerik escape edilmeden log formatına.

Alarm

Log toplamak alarm üretmiyorsa saldırı günlerce görünmeyebilir. Örnek alarmlar:

  • Yönetici hesabında yeni ülke/cihaz,
  • Çok sayıda başarısız giriş veya credential stuffing,
  • Kısa sürede çoklu veri dışa aktarma,
  • Rol yükseltme,
  • WAF veya authorization reddinde ani artış,
  • Secret kullanımı beklenmeyen servis/konumdan,
  • Yedek başarısızlığı,
  • Log akışının durması,
  • Kritik dosya/config değişimi,
  • Yeni yüksek riskli bağımlılık zafiyeti.

Her alarmın sahibi, önceliği, inceleme adımı ve mesai dışı yolu olmalıdır. Gürültülü alarm sürekli susturulur; eşikleri gerçek veriyle ayarlayın.

Yedekleme ve kurtarma

Yedek, üretim verisinin aynı sunucudaki kopyası değildir.

3-2-1 yaklaşımı

Genel başlangıç olarak verinin üç kopyası, iki farklı ortam ve bir off-site/ayrık kopya düşünülebilir. Risk yüksekse immutable veya write-once koruma ekleyin.

Yedek neleri kapsamalı?

  • Veritabanı,
  • Kullanıcı yüklemeleri,
  • Gerekli konfigürasyon,
  • Infrastructure as Code,
  • Şifreleme anahtarları için ayrı ve güvenli kurtarma planı,
  • DNS ve üçüncü taraf yapılandırma envanteri,
  • Geri yükleme prosedürü.

Kaynak kod zaten version control'de olabilir; repository ve hesabın ele geçirilme senaryosunu da planlayın.

RPO ve RTO

  • RPO: Kabul edilebilir veri kaybı süresi.
  • RTO: Hizmetin kabul edilebilir geri dönüş süresi.

“Günlük yedek” ödeme alan bir site için 24 saatlik kayıp anlamına gelebilir. İş etkisine göre point-in-time recovery veya daha sık yedek gerekir.

Geri yükleme testi

Yedek dosyasının varlığı yeterli değildir. Ayrı ortamda:

  • Dosya okunuyor mu?
  • Şifre çözme anahtarı mevcut mu?
  • Uygulama sürümüyle uyumlu mu?
  • Veritabanı ve dosya zamanı tutarlı mı?
  • RTO içinde açılıyor mu?
  • Yetki ve DNS geçişi hazır mı?

test edin. Test sonucu tarih, süre, eksik ve sorumluyla kayıt altına alınmalıdır.

Güvenlik testi nasıl yapılır?

Otomatik test katmanları

  • SAST: Kaynak kodda güvensiz kalıplar ve veri akışı.
  • SCA: Bilinen zafiyetli bağımlılıklar ve bileşen envanteri.
  • Secret scan: Repository ve commit içindeki gizli bilgiler.
  • IaC/container scan: Cloud, container ve altyapı yanlış yapılandırması.
  • DAST: Çalışan uygulamadaki bazı HTTP davranışları.
  • Unit/integration security tests: Yetki, validation, rate limit ve iş kuralları.

OWASP Dependency-Check bilinen zafiyetlerle paketleri eşlemeye çalışan bir SCA aracıdır. Hiçbir tarayıcı sıfır false positive/negative garantisi vermez.

Manuel kod inceleme

Özellikle:

  • Authentication ve recovery,
  • Authorization,
  • Para ve sipariş durumu,
  • Dosya yükleme,
  • Webhook,
  • SSRF ve dış URL,
  • Kriptografi,
  • Multi-tenant sorgu,
  • Hata/telafi akışı

manuel incelenmelidir.

Pentest

Pentest; kapsam, ortam, test hesabı/rolü, üçüncü taraf izni, veri güvenliği, çalışma saatleri, durdurma koşulu ve raporlama ile yazılı planlanır. Yalnız ana domain değil API, yönetim, farklı roller, tenant, iş mantığı ve cloud sınırları kapsamda olmalıdır.

OWASP Web Security Testing Guide, web uygulaması ve servisleri için kapsamlı test alanları sunar. Test yalnız production'a rastgele tarayıcı çalıştırmak değildir.

Yeniden test

Bulgu kapatıldıktan sonra aynı senaryo ve komşu bypass yolları yeniden test edilmelidir. “Kod değişti” kanıt değildir.

ASVS nasıl kullanılır?

OWASP ASVS 5.0.0, web uygulaması teknik güvenlik kontrollerini geliştirme, doğrulama ve satın alma sözleşmelerinde tanımlamak için gereksinimler sağlar.

Uygulama adımları:

  1. Risk ve uygulama türüne uygun doğrulama kapsamı seçin.
  2. Her gereksinime sürüm numarasıyla referans verin.
  3. Durumu “uygun/uygun değil/uygulanamaz” olarak kanıtla kaydedin.
  4. Uygulanamaz maddede gerekçe ve onay tutun.
  5. Otomatik test, manuel test, kod veya config kanıtını bağlayın.
  6. Release gate ve pentest kapsamını aynı gereksinimlerle eşleyin.

OWASP Top 10'u kontrol listesi gibi tamamlamak yerine ASVS'yi doğrulanabilir gereksinim tabanı yapın.

Olay müdahalesi

NIST, 2025'te SP 800-61 Rev. 3 ile olay müdahalesini genel siber risk yönetimine entegre eden güncel rehberini yayımladı.

Olaydan önce

  • Olay sorumlusu ve yedeği,
  • Teknik, yönetim, hukuk, iletişim ve tedarikçi kişileri,
  • Acil erişim ve break-glass hesapları,
  • Varlık/iletişim envanteri,
  • Log saklama ve saat senkronu,
  • İzolasyon prosedürü,
  • Yedek ve geri yükleme,
  • Bildirim değerlendirmesi,
  • Hazır durum sayfası/iletişim taslağı,
  • Masa başı tatbikat

hazırlanmalıdır.

Olay sırasında

  1. Alarmı doğrulayın ve olay kaydı açın.
  2. Etkilenen hesap, sistem, veri ve zaman aralığını belirleyin.
  3. Kanıtı koruyarak token/anahtar/erişimi kontrollü iptal edin.
  4. Yayılımı sınırlayın; sistemi gereksiz yere yok etmeyin.
  5. Güvenilir temiz ortamdan iletişim kurun.
  6. Hukuki ve sözleşmesel bildirim sürelerini uzmanla değerlendirin.
  7. Kullanıcıya yalnız doğrulanmış, yararlı ve zamanında bilgi verin.
  8. Temiz geri dönüş ve artırılmış izleme uygulayın.

Olaydan sonra

  • Kök neden ve katkı sağlayan kontrol eksikleri,
  • Etki ve veri kapsamı,
  • Zaman çizelgesi,
  • Müdahale süresi ve darboğaz,
  • Kalıcı düzeltme,
  • Benzer sistemlerde tarama,
  • Tehdit modeli/ASVS/test güncellemesi,
  • Olay tatbikatı ve dersler

tamamlanmalıdır. Suçlayıcı kültür yerine sistemi iyileştiren, kanıta dayalı postmortem hazırlayın.

Güvenlik bakım takvimi

Her deploy

  • Kod review ve otomatik test,
  • SAST/SCA/secret scan,
  • IaC/container kontrolü,
  • Yetki ve auth regresyon testi,
  • Güvenlik başlıkları ve production config smoke testi,
  • Artifact ve deploy izlenebilirliği.

Günlük

  • Kritik alarm ve giriş/yetki anomalisi,
  • Yedek başarısı,
  • Sertifika ve servis sağlığı,
  • Yeni kritik sömürülen zafiyet bildirimi,
  • WAF/CDN ve cloud güvenlik olayları.

Haftalık

  • Patch ve bağımlılık kuyruğu,
  • Yönetici/ayrıcalıklı erişim değişimi,
  • Log kapsama ve alarm gürültüsü,
  • Dosya bütünlüğü ve beklenmeyen config,
  • Başarısız job ve entegrasyon.

Aylık

  • Kullanıcı/rol erişim gözden geçirme,
  • Dış saldırı yüzeyi ve unutulmuş subdomain,
  • Geri yükleme örnek testi,
  • Secret/anahtar yaşı,
  • Üçüncü taraf ve veri paylaşımı,
  • Zafiyet SLA performansı.

Üç aylık veya risk bazlı

  • Tehdit modeli güncelleme,
  • Tam geri yükleme tatbikatı,
  • Olay masa başı tatbikatı,
  • ASVS gap incelemesi,
  • Yönetici phishing-resistant MFA ve kurtarma testi,
  • Dış pentest veya bağımsız inceleme ihtiyacı.

Takvim iş riski ve değişiklik hızına göre sıklaştırılır.

Küçük işletme için minimum uygulanabilir güvenlik planı

İlk gün

  • Registrar, DNS, hosting, e-posta, kaynak kod ve yönetici hesaplarında MFA.
  • Ortak/varsayılan parola kaldırma.
  • Otomatik güncelleme ve kritik bildirim kanalı.
  • HTTPS ve sertifika yenileme kontrolü.
  • Günlük off-site yedek ve ilk restore testi.
  • Yönetici listesini azaltma.

İlk hafta

  • Varlık/veri/üçüncü taraf envanteri.
  • WordPress/uygulama ve sunucu patch'i.
  • Oturum cookie ve güvenlik başlığı kontrolü.
  • Form, upload ve admin rate limit.
  • Temel log ve yüksek riskli alarm.
  • Secret'ları repository ve panelden ayırma.
  • En önemli yetki senaryolarına integration testi.

İlk ay

  • Tehdit modeli ve rol matrisi.
  • SCA, secret scan ve güvenlik CI gate'i.
  • ASVS tabanlı gap analizi.
  • WSTG tabanlı yetkili test veya pentest kapsamı.
  • Olay müdahale ve tam restore tatbikatı.
  • Veri saklama ve silme politikasını hukuk/mali gereksinimle doğrulama.

Canlı kontrol listesi

Hesaplar ve erişim

  • [ ] Registrar, DNS, cloud, repository, CI ve yönetici panelinde MFA var.
  • [ ] Ortak veya varsayılan hesap yok.
  • [ ] Roller en az yetkiyle tanımlı.
  • [ ] Ayrılan çalışanın erişimi aynı gün kapatılıyor.
  • [ ] Kurtarma kodları güvenli ve erişilebilir biçimde saklanıyor.

Uygulama

  • [ ] Her korumalı endpoint sunucu tarafında yetki kontrolü yapıyor.
  • [ ] Nesne, alan ve tenant erişimi negatif testlerle doğrulandı.
  • [ ] Girdi schema/limit ile doğrulanıyor.
  • [ ] Parametreli sorgu ve bağlama göre output encoding var.
  • [ ] CSRF, SSRF, dosya yükleme ve webhook savunmaları test edildi.
  • [ ] Hata mesajı iç yapı veya secret sızdırmıyor.
  • [ ] Oturum/token iptali ve süreleri tanımlı.

Tarayıcı ve ağ

  • [ ] HTTPS zorunlu ve mixed content yok.
  • [ ] HSTS alt alan etkisi anlaşılmış biçimde ayarlı.
  • [ ] Session cookie Secure, HttpOnly ve uygun SameSite taşıyor.
  • [ ] CSP önce raporla test edilip sıkılaştırıldı.
  • [ ] CORS yalnız gereken origin/method/header'a açık.
  • [ ] Yönetim ve veritabanı portları gereksiz yere internete açık değil.

Tedarik zinciri ve deploy

  • [ ] Üretim bağımlılık envanteri/lockfile mevcut.
  • [ ] Kritik zafiyet bildirim ve patch SLA'sı var.
  • [ ] SCA, secret, container/IaC ve SAST CI'da çalışıyor.
  • [ ] Production secret PR ve build loguna girmiyor.
  • [ ] Deploy artifact'i kaynağa ve onaya kadar izlenebiliyor.

Operasyon

  • [ ] Güvenlik logları merkezi ve saldırgandan ayrık tutuluyor.
  • [ ] Kritik olaylar gerçek alarm ve sorumlu üretiyor.
  • [ ] Yedekler şifreli, off-site/ayrık ve restore edilmiş.
  • [ ] Olay müdahale kişileri ve iletişim yolu hazır.
  • [ ] Sertifika, alan adı ve kritik hesap son kullanımları izleniyor.
  • [ ] Zafiyet bildirimi için güvenli iletişim kanalı var.

Sık yapılan hatalar

“SSL varsa güvenliyiz” demek

HTTPS ağdaki aktarımı korur. Kırık yetki, XSS, SQL injection, zayıf parola veya kötü eklentiyi çözmez.

Güvenlik eklentisini tek savunma yapmak

Eklenti WAF, tarama veya login koruması sağlayabilir; güvensiz iş mantığı, aşırı rol veya kurtarma sürecini düzeltmez.

Yalnız IP engellemek

Saldırgan dağıtık IP, botnet veya ele geçirilmiş hesap kullanabilir. Kimlik, davranış, hız ve iş kuralını birlikte değerlendirin.

Hata olmasın diye bütün CORS'u açmak

Wildcard veya origin yansıtma, tarayıcı veri erişimini gereksiz genişletir. Gerçek istemci origin'lerini belirleyin.

Loglara her şeyi yazmak

Secret, token ve kişisel veri logları yeni ihlal kaynağı olur. Güvenlik bağlamını koruyup hassas değeri maskeleyin.

Güncellemeyi yıllarca ertelemek

Toplu büyük yükseltme daha riskli hâle gelir. Küçük, düzenli ve testli güncelleme ritmi kurun.

Production'da rastgele pentest taraması

Kapsamsız tarama hizmet kesintisi, veri bozulması ve üçüncü taraf ihlali yaratabilir. Yetki, scope ve durdurma koşulunu yazılı belirleyin.

Yedek var sanmak

Başarılı job bildirimi geri yüklenebilirlik kanıtı değildir. Ayrı ortamda restore edin.

Sık sorulan sorular

Web sitesi yüzde 100 güvenli olabilir mi?

Hayır. Ama risk önemli ölçüde azaltılabilir, saldırı erken tespit edilebilir ve etki sınırlandırılabilir. Güvenlik sürekli risk yönetimidir.

Küçük site neden hedef olsun?

Saldırıların çoğu tek markayı hedeflemek zorunda değildir; internet taraması, bilinen eklenti zafiyeti, credential stuffing ve spam botları ölçekli çalışır. Küçük site de müşteri verisi, e-posta, sunucu ve itibar taşır.

SSL sertifikası yeterli mi?

Hayır. HTTPS zorunlu temeldir; uygulama yetkisi, oturum, girdi, güncelleme, log, yedek ve olay müdahalesi ayrıca gerekir.

Güvenlik eklentisi gerekli mi?

WordPress gibi sistemlerde yararlı olabilir. İşlevi, performansı, bakım ve veri etkisini değerlendirin. Güncellemeye ve güvenli yapılandırmaya alternatif değildir.

WAF bütün saldırıları engeller mi?

Hayır. Bilinen kalıpları ve hacim saldırısını azaltabilir; iş mantığı ve yetki hatalarını kaçırabilir. Bypass ve false positive yönetimi gerekir.

Parola ne kadar uzun olmalı?

Güncel NIST yaklaşımı uzunluğa, ihlal parolası engeline, rate limit'e ve güçlü saklamaya ağırlık verir; kesin minimum güvence düzeyi ve kullanıcı türüne göre belirlenir. Yönetici için MFA/passkey zorunlu tutulmalıdır.

CAPTCHA güvenlik sağlar mı?

Bot maliyetini artırabilir; kimlik doğrulama, rate limit, yetki ve abuse kontrolünün yerine geçmez. Erişilebilirlik ve mahremiyet etkisi değerlendirilmelidir.

Ne sıklıkla pentest yapılmalı?

Tek sabit süre yoktur. Büyük mimari/kimlik/ödeme değişikliği, yüksek riskli veri, yeni internet yüzeyi, önceki kritik bulgu ve regülasyon ihtiyacı sıklığı artırır. Sürekli otomatik test ile dönemsel bağımsız manuel test birlikte kullanılır.

Otomatik zafiyet taraması yeterli mi?

Hayır. Bilinen kalıp ve bileşenleri bulur; iş mantığı, çok adımlı yetki, tenant izolasyonu ve karmaşık zincirleri kaçırabilir. Manuel inceleme ve test gerekir.

Cloud kullanmak siteyi otomatik güvenli yapar mı?

Cloud fiziksel ve bazı platform kontrollerini sağlar; kimlik, IAM, ağ, secret, uygulama, veri ve yanlış yapılandırma sorumluluğu paylaşılır. Hizmetin shared responsibility modelini okuyun.

Saldırı olursa ilk ne yapılmalı?

Önceden tanımlı olay planını başlatın; kanıtı koruyun, etkiyi doğrulayın, güvenilir kanaldan koordinasyon kurun ve erişimi kontrollü sınırlayın. Panikle bütün logları veya sistemi silmeyin. Hukuki/bildirim yükümlülüğünü uzmanla değerlendirin.

Sonuç

Web sitesi güvenliği, önce neyi koruduğunuzu ve hangi güven sınırlarına sahip olduğunuzu bilmekle başlar. Varlık, veri, rol ve üçüncü taraf envanteri çıkarın; kötüye kullanım senaryolarını tehdit modeline dönüştürün. Güvenliği sonradan eklenen eklenti değil, güvenli varsayılan ve en az yetki olarak tasarlayın.

Kimlik doğrulamada güçlü parola saklama ve yönetici MFA/passkey; oturumda güvenli cookie ve iptal; yetkilendirmede her istek için nesne/alan/tenant kontrolü uygulayın. Girdiyi allowlist ile doğrulayın, parametreli sorgu ve bağlama göre output encoding kullanın. CSRF, SSRF, upload, CORS, webhook ve hata yollarını ayrı test edin. HTTPS, HSTS, CSP ve diğer başlıkları savunma katmanı olarak doğru kapsamla kurun.

Kaynak kod kadar bağımlılık, CI action, container, cloud IAM, secret, DNS ve yedek de saldırı yüzeyidir. Güncelleme SLA'sı, SCA/SAST/secret/IaC taraması, manuel kod inceleme, ASVS gereksinimleri ve WSTG tabanlı pentest'i yaşam döngüsüne koyun. Logu alarma, yedeği test edilmiş geri yüklemeye, güvenlik bulgusunu yeniden teste dönüştürün.

Son olarak olay müdahalesini olaydan önce hazırlayın. Erişim, kanıt, iletişim, izolasyon, kurtarma ve bildirim sorumluları belli olmalıdır. İyi güvenlik yalnız saldırıyı önlemeye değil, hatayı hızla görmeye, zararı sınırlandırmaya ve güvenilir biçimde toparlanmaya dayanır.

Kaynaklar

Bu rehber genel savunma amaçlı teknik bilgilendirmedir; belirli bir sistem için güvenlik garantisi, denetim, sertifikasyon, hukuki veya mevzuat uygunluk görüşü değildir. Üretim sisteminde güvenlik testi yalnız açık yetki, tanımlı kapsam, veri koruma ve durdurma koşullarıyla yapılmalıdır. Yüksek riskli veya ihlal şüphesi bulunan sistemlerde yetkin siber güvenlik, hukuk ve ilgili uzman desteği alın.