İçeriğe geç
Rehbere dön

REHBER

PWA nedir, normal web sitesinden farkı nedir?

PWA'nın manifest, kurulum, service worker, cache, çevrimdışı çalışma, güncelleme, bildirim, güvenlik ve platform farklarını normal siteyle karşılaştırın.

32 dk okumaGüncellendi: 29 Ağustos 2026

PWA, açılımıyla Progressive Web App, web teknolojileriyle geliştirilen fakat destekleyen cihaz ve tarayıcılarda yüklenebilirlik, çevrimdışı davranış, arka plan işlemi veya işletim sistemi entegrasyonu gibi uygulama benzeri yetenekler sunabilen web deneyimidir.

PWA ayrı bir programlama dili, framework veya dosya türü değildir. Temelinde yine URL ile açılan bir web sitesi bulunur. Kullanıcı kurulum yapmasa, tarayıcısı belirli bir yeteneği desteklemese veya izin vermese bile temel görevler normal web sayfası olarak çalışmalıdır. “Progressive” sözcüğü bu ilerlemeli geliştirme yaklaşımını anlatır.

Normal web sitesi ile PWA arasındaki en kısa fark şudur:

Normal site tarayıcıda ziyaret edilir; iyi tasarlanmış PWA aynı web deneyimini korurken destekleyen ortamlarda cihaza kurulabilir ve bağlantı/arka plan koşullarında tanımlı ek yetenekler kazanabilir.

PWA yapmak yalnız manifest dosyası eklemek veya “Ana ekrana ekle” düğmesi göstermek değildir. Gerçek değer; kullanıcı görevi, cache politikası, çevrimdışı veri doğruluğu, sürüm güncellemesi, izinler ve platform farkları birlikte tasarlandığında oluşur.

Kısa karşılaştırma

| Boyut | Normal web sitesi | PWA | |---|---|---| | Erişim | URL ve tarayıcı | URL ve tarayıcı; destekleniyorsa kurulu uygulama yüzeyi | | Kurulum | Gerekmez | Kullanıcının seçimine ve platform yeteneğine bağlı | | Uygulama kimliği | Sayfa başlığı, favicon, metadata | Bunlara ek manifest adı, kimliği, ikonları ve başlangıç kapsamı | | Görüntüleme | Tarayıcı sekmesi | Tarayıcı sekmesi veya bağımsız pencere/ana ekran deneyimi | | Ağ kesintisi | Çoğunlukla tarayıcı hata sayfası | Tasarlanmışsa çevrimdışı içerik veya görev | | Cache kontrolü | HTTP ve tarayıcı cache'i | Bunlara ek service worker ile istek bazlı strateji | | Yerel veri | Cookie, Web Storage, IndexedDB kullanılabilir | Aynı API'ler; çevrimdışı iş için daha sistemli kullanım | | Arka plan | Sayfa açıkken sınırlı | Platform destekliyorsa service worker olayları, push veya sync | | Bildirim | Destek ve izin varsa web bildirimi | Kurulu/kurulmamış bağlam ve platform kurallarıyla kullanılabilir | | Güncelleme | Yeni sayfa isteğinde sunucudan gelir | Sunucu içeriğine ek cache, service worker ve manifest sürümü yönetilir | | Dağıtım | Web üzerinden | Web üzerinden; bazı paketleme yöntemleriyle mağaza olasılığı da bulunabilir | | SEO | URL ve render yapısına bağlı | Aynı web SEO kuralları geçerlidir |

PWA'nın bütün satırlarda otomatik üstün olduğu düşünülmemelidir. Cache ve çevrimdışı özellik yanlış tasarlanırsa kullanıcı eski bilgi görür. Kurulum istemi yanlış zamanda çıkarsa güven kaybı yaratır. Push bildirimi gereksiz kullanılırsa kullanıcı izni kalıcı olarak reddedebilir.

PWA'nın temel ilkeleri

1. Önce çalışan bir web deneyimi

PWA bir web sitesinin yerini alan ikinci ürün değil, web deneyiminin yeteneklerle geliştirilmiş hâlidir. MDN'e göre kullanıcı PWA'yı URL ile tarayıcıda açtığında normal bir web sitesi gibi etkileşebilmelidir; ileri API'ler için özellik tespiti ve kabul edilebilir geri dönüş deneyimi gerekir. MDN — PWA nedir?

Bu ilke şu sonuçları doğurur:

  • Kurulum zorunlu olmamalıdır.
  • Desteklenmeyen API temel görevi engellememelidir.
  • İlk ziyarette service worker henüz kontrolü almamış olabilir.
  • JavaScript veya ağ sorunu olduğunda anlamlı içerik ve hata yolu bulunmalıdır.
  • Platform adıyla özellik varsaymak yerine API desteği sınanmalıdır.

2. URL ile açık dağıtım

PWA webin bağlantı modelini korur. Kullanıcı mağazada aramadan bir bağlantıya dokunarak ürünü açabilir. Anlamlı rotalar paylaşılabilir, yer imine eklenebilir ve izin verilen kamuya açık içerikler arama motorları tarafından keşfedilebilir.

Kurulu deneyim de URL kapsamına dayanır. Başka bir kaynak veya manifest kapsamı dışındaki URL açıldığında tarayıcı kendi arayüzüne dönebilir. Uygulamanın bağlantı sınırları baştan belirlenmelidir.

3. Yetenekler kademeli ve platforma bağlıdır

Kurulum, paylaşım hedefi, dosya açma, bildirim, rozet, arka plan senkronizasyonu ve cihaz API'lerinin desteği tarayıcı ile işletim sistemi birleşimine göre değişebilir. PWA için “bir kez yaz, her cihazda tamamen aynı çalışır” vaadi doğru değildir.

Temel görev geniş destekli web özellikleriyle kurulmalı; ileri yetenekler varsa deneyim zenginleşmelidir. Feature detection, güncel uyumluluk testi ve gerçek cihaz matrisi gerekir.

Web App Manifest ne işe yarar?

Web App Manifest, uygulamanın kurulu veya uygulama benzeri yüzeyde nasıl tanınacağını ve başlatılacağını anlatan JSON belgesidir. W3C belirtimi; ad, ikon, başlangıç URL'si, kimlik, kapsam, yön, dil, ekran yönelimi, görüntüleme ve tema gibi alanları tanımlar. W3C Web Application Manifest

Temel manifest alanları

| Alan | Görevi | Dikkat edilmesi gereken | |---|---|---| | id | Uygulamanın kararlı kimliği | Başlangıç URL'si veya kampanya parametresiyle istemsiz kimlik değişmemeli | | name | Tam uygulama adı | Kurulum ve sistem yüzeyinde anlaşılır olmalı | | short_name | Dar alandaki kısa ad | Marka anlaşılır kalmalı | | icons | Ana ekran, menü ve pencere ikonları | Boyut, tür ve maskelenebilir alan test edilmeli | | start_url | İkondan açıldığında başlangıç rotası | Yetkisiz, geçici veya izleme parametresine bağımlı olmamalı | | scope | Uygulama deneyiminin URL sınırı | Fazla dar olursa iç rota tarayıcıya çıkar; fazla geniş olursa istenmeyen sayfaları kapsar | | display | Tarayıcı, standalone, minimal veya tam ekran tercihi | Kullanıcı için geri, yenileme ve güven sinyalleri korunmalı | | theme_color | Desteklenen sistem arayüzü rengi | Kontrast ve tema modlarıyla uyumlu olmalı | | background_color | Bazı açılış yüzeylerindeki arka plan | İlk gerçek ekranla ani renk geçişi yaratmamalı | | shortcuts | Sık görevlere sistem kısayolları | Her kısayolun hedefi yetki ve derin bağlantı açısından güvenli olmalı |

Manifest yalnız metadata sağlar. Çevrimdışı içeriği cache'lemez, kullanıcı hesabı oluşturmaz, performansı kendiliğinden iyileştirmez ve bütün tarayıcılarda kurulum istemi garantilemez.

Manifest kimliği neden önemlidir?

Kararlı id, tarayıcı ve işletim sisteminin güncellenen PWA'yı aynı uygulama olarak tanımasına yardım eder. start_url kampanya parametresiyle değiştirilirse uygulama kimliğini ona bırakmak yeniden kurulum veya ilişkilendirme sorunları doğurabilir. Kimlik ürün yaşam döngüsü boyunca mümkün olduğunca sabit seçilmelidir.

İkon yalnız logo dosyası değildir

İkon farklı platformlarda daire, yuvarlatılmış kare veya sistem maskesi içinde gösterilebilir. Metin ve ince ayrıntılar küçük boyutta kaybolur. Maskelenebilir ikonlarda güvenli alan korunmalı; açık/koyu arka plan, ana ekran, görev çubuğu, bildirim ve açılış yüzeyi gerçek cihazlarda test edilmelidir.

PWA nasıl kurulur?

Kullanıcı destekleyen tarayıcıda kurulum seçeneğini kullanır. Kurulumdan sonra PWA ana ekran, uygulama menüsü, dock veya başlatıcıda ikon kazanabilir ve ayrı bir pencere içinde açılabilir. Web üzerinden kurulum için ayrıca klasik bir çalıştırılabilir dosya indirmek gerekmez.

MDN'in güncel rehberi, destekleyen tarayıcıların kurulum için manifest ve belirli alanları arayabildiğini; HTTPS, localhost veya loopback bağlamının gerekli olduğunu belirtir. Bununla birlikte kurulum promosyonu ve ölçütleri tarayıcı/platforma göre değişir; bazı tarayıcılar manifest ölçütlerinden bağımsız olarak herhangi bir siteyi uygulama gibi kaydetmeye de izin verir. MDN — PWA'ları Yüklenebilir Yapmak

Tek bir evrensel kurulum kontrol listesi yoktur

Chromium, WebKit ve diğer motorların arayüzü, promosyon koşulları ve desteklediği manifest alanları aynı değildir. Ayrıca bu davranışlar sürümle değişebilir. Örneğin WebKit, Safari 26 ile iOS ve iPadOS'ta ana ekrana eklenen sitelerin varsayılan olarak web uygulaması gibi açılması yönünde davranış değişikliği duyurdu; kullanıcı yine tarayıcı yer imi davranışını seçebilir. WebKit — Safari 26.0 Özellikleri

Bu nedenle:

  • “Kurulabilir mi?” testini yalnız Lighthouse rozetiyle sınırlamayın.
  • Desteklenen platformlarda gerçek kurulum yapın.
  • Kurulumu reddeden veya hiç sunmayan tarayıcıda siteyi kullanılır tutun.
  • Özel kurulum düğmesini yalnız ilgili olay/API gerçekten varsa gösterin.
  • Menüden manuel kurulum talimatını platforma göre güncel tutun.

beforeinstallprompt evrensel değildir

Bazı Chromium tabanlı ortamlarda beforeinstallprompt olayı yakalanarak kurulum çağrısı ürün içindeki anlamlı bir anda gösterilebilir. Bu API bütün tarayıcılarda standart ve mevcut değildir. Düğme çalışmadığında kullanıcıyı çıkmaza sokmayın; özellik tespiti yapın ve platformun kendi kurulum yolunu açıklayın.

Kurulum çağrısını ilk sayfa açılışında engelleyici modal olarak göstermek yerine kullanıcı değer gördükten sonra sunmak daha sağlıklıdır. Örneğin saha görevlisi ilk formunu kaydettikten veya müşteri üçüncü kez geri geldikten sonra çevrimdışı/kolay erişim faydası açıklanabilir.

Kurulum mağaza zorunluluğu değildir

PWA'nın temel dağıtımı webdir. Bazı mağazalar ve paketleme araçları PWA'yı kataloglarına alma yolu sunabilir; kabul, imzalama, ödeme, politika ve platform API gereksinimleri mağazaya göre ayrıca değerlendirilir. “PWA yaptık, bütün uygulama mağazalarında otomatik yayınlanır” doğru değildir.

Service worker nedir?

Service worker, web sayfasından ayrı çalışan ve kapsamındaki ağ istekleriyle belirli arka plan olaylarını yönetebilen bir worker türüdür. Sayfa ile ağ arasına programlanabilir bir vekil gibi girerek isteği ağa gönderebilir, cache'den cevaplayabilir veya tanımlı çevrimdışı yanıt üretebilir.

Service worker DOM'a doğrudan erişmez. Sayfa ile mesajlaşabilir; yaşam döngüsü tarayıcı tarafından yönetilir ve ihtiyaç olmadığında sonlandırılabilir. Bu nedenle uzun süre sürekli çalışan sunucu süreci gibi tasarlanmamalıdır.

MDN, service worker'ın çevrimdışı deneyim, ağ isteğini yakalama ve sunucudaki varlıkları güncelleme amacıyla kullanılabildiğini; install, activate ve fetch olaylarının yaşam döngüsünün temel parçaları olduğunu açıklar. MDN Service Worker API

Service worker PWA için zorunlu mu?

Kavramsal rehberler service worker'ı PWA'nın uygulama benzeri dayanıklılığı için merkezî görür. Ancak güncel tarayıcı kurulum ölçütlerinde service worker her zaman teknik zorunluluk değildir. MDN, kurulabilirlik için manifesti temel gereksinim olarak verirken service worker'ı çevrimdışı deneyim için isteğe bağlı olarak açıklar.

Doğru ifade şudur:

  • Manifest, uygulama kimliği ve kurulum davranışının temelidir.
  • Service worker, cache, çevrimdışı, push ve bazı arka plan yeteneklerini mümkün kılar.
  • Yalnız service worker kaydetmek iyi bir PWA üretmez.
  • Kullanıcı görevi çevrimdışı veya dayanıklılık gerektirmiyorsa gereksiz worker yeni hata yüzeyi yaratabilir.

Güvenli bağlam neden gerekir?

Service worker ağ yanıtlarını değiştirebildiği için güçlü yetkiye sahiptir. W3C Secure Contexts standardı service worker'ların yalnız güvenli bağlamlarda kaydedilebileceğini; üretimde bunun etkili olarak HTTPS anlamına geldiğini belirtir. Yerel geliştirme için güvenilir localhost/loopback istisnaları bulunabilir. W3C Secure Contexts

HTTPS yalnız kurulum kutusunu işaretlemek için değil, ağda kodun ve yanıtların değiştirilmesini önlemek için gerekir. Sertifika hatası veya karışık içerik, temel güven varsayımını bozar.

Service worker yaşam döngüsü

Service worker güncellemeleri normal JavaScript dosyasından farklı davranır. Aşamaları anlamadan cache ve sürüm hataları çözülmez.

1. Kayıt

Sayfa, tarayıcı destekliyorsa service worker dosyasını belirli bir kapsam için kaydeder. Worker henüz ilk sayfa yüklemesini kontrol etmeyebilir. Bu nedenle temel sayfa “service worker mutlaka hazır” varsayımıyla başlamamalıdır.

2. Install

Tarayıcı yeni worker'ı indirir ve install olayını çalıştırır. Uygulama kabuğu veya kritik çevrimdışı varlıklar burada önceden cache'lenebilir. Zorunlu bir dosya cache'e alınamazsa kurulumun nasıl davranacağı açıkça belirlenmelidir.

3. Waiting

Eski worker'ın kontrol ettiği açık sekmeler varsa yeni worker genellikle bekleme durumunda kalır. Bu davranış, açık uygulamanın ortasında kod ve cache sürümlerinin kontrolsüz değişmesini önlemeye yardım eder.

4. Activate

Yeni worker etkinleşir. Eski sürüme ait cache'ler burada temizlenebilir; ancak ortak veya hâlâ gereken cache'ler yanlışlıkla silinmemelidir. Şema migrasyonu geri dönüş ve yarım kalma senaryosuyla tasarlanır.

5. Control

Etkin worker kapsamındaki yeni veya sahiplenilmiş istemcileri kontrol eder. İlk kayıt ile kontrol altına alınma arasındaki fark test edilmelidir.

skipWaiting() dikkatli kullanılmalıdır

Yeni worker'ı hemen etkinleştirmek hızlı güncelleme sağlar; fakat açık sayfadaki eski JavaScript yeni cache veya API şemasıyla uyumsuz kalabilir. Kritik değişiklikte kullanıcıya “Yeni sürüm hazır, güvenli noktada yenile” bildirimi sunmak daha güvenli olabilir. Acil güvenlik düzeltmesi, salt içerik güncellemesi ve veri şema değişikliği aynı politika kullanmak zorunda değildir.

Cache ile çevrimdışı çalışma aynı şey değildir

Cache, daha önce alınmış bir kaynağı saklamaktır. Çevrimdışı deneyim ise bağlantı yokken kullanıcının hangi görevi, hangi veri doğruluğuyla tamamlayabileceğinin ürün kararıdır.

Logo ve CSS cache'lenmiş olsa bile gerekli API yanıtı yoksa uygulama görevi çalışmayabilir. Tersine tamamı çevrimdışı olmayan bir ürün, son okunan belgeleri veya taslak formu güvenle sunarak değer sağlayabilir.

Başlıca cache stratejileri

web.dev, service worker'ın URL türüne göre farklı stratejiler kullanabileceğini açıklar. Tek bir “her şeyi cache first” kuralı doğru değildir. web.dev — PWA Serving ve Cache Stratejileri

| Strateji | Davranış | Uygun örnek | Risk | |---|---|---|---| | Cache first | Önce cache, yoksa ağ | Sürümlü font, ikon ve statik varlık | Eski içerik uzun süre kalabilir | | Network first | Önce ağ, başarısızsa cache | Güncel haber, hesap özeti | Yavaş ağda bekleme uzar | | Stale while revalidate | Cache'i hemen gösterir, arkada yeniler | Sık değişmeyen içerik ve görsel | Kullanıcı kısa süre eski veri görür | | Network only | Her zaman ağ | Gerçek zamanlı ve cache'lenmemesi gereken işlem | Çevrimdışında çalışmaz | | Cache only | Yalnız paketlenmiş içerik | Sürümü sabit çevrimdışı yardım varlığı | Eksik cache doğrudan hata verir |

Strateji istek yöntemine, veri hassasiyetine, güncellik gereğine ve kullanıcı beklentisine göre seçilir. POST ödeme isteğini sıradan statik varlık gibi cache'lemek doğru değildir.

Neyi önceden cache'lemeli?

Precache listesi uygulamanın minimum kullanılabilir kabuğunu içerebilir:

  • Temel HTML veya çevrimdışı fallback,
  • kritik CSS,
  • gerekli JavaScript,
  • uygulama ikonları,
  • ilk görevi açıklayan yerel metin.

Bütün siteyi ilk ziyarette indirmek bant genişliği, depolama ve güncelleme maliyeti doğurur. Büyük medya, nadir kullanılan rota ve kullanıcıya özel veri ihtiyaç anında, açık politikayla cache'lenmelidir.

Kullanıcıya özel yanıtları cache'lerken dikkat

Ortak cihazda veya çıkış sonrasında önceki kullanıcının verisi cache'den görünmemelidir. Cache anahtarı, hesap/tenant ayrımı, yanıt başlıkları, oturum kapanışı ve yerel veri temizleme davranışı birlikte tasarlanır.

Hassas yanıtı cache'e hiç almamak çoğu durumda en güvenli seçenektir. Gerekliyse tehdit modeli, cihaz şifrelemesi varsayımı, erişim süresi ve kullanıcıya görünür çevrimdışı veri yönetimi gerekir. Tarayıcı depolaması sunucu yetkilendirmesinin yerine geçmez.

Çevrimdışı deneyim seviyeleri

Her PWA'nın bütün görevleri çevrimdışı tamamlaması gerekmez. Ürün için açık bir seviye seçin.

Seviye 0 — Açıklayıcı hata

Bağlantı kesildiğinde markalı bir sayfa; mevcut durumu, çevrimdışı yapılamayan işlemi ve tekrar deneme yolunu anlatır. Tarayıcının belirsiz ağ hatasından daha kullanışlıdır.

Seviye 1 — Son görülen içerik

Kullanıcı daha önce açtığı rehber, bilet, belge veya katalog kaydını okuyabilir. İçeriğin son güncellenme zamanı görünür olmalıdır.

Seviye 2 — Yerel taslak

Form veya belge cihazda taslak olarak saklanır. Kullanıcı bunun sunucuya gönderilmediğini açıkça görür. Tarayıcı kapanması ve kota hatası test edilir.

Seviye 3 — Kuyruklu işlem

Kullanıcı çevrimdışı değişiklik yapar; işlem bağlantı geldiğinde sunucuya gönderilir. Her kayıt benzersiz işlem kimliği taşır; tekrar gönderim çift sonuç üretmez.

Seviye 4 — Çok cihazlı eşitleme

Yerel ve sunucu verisi çift yönlü güncellenir. Sıra, silme, sürüm, sahiplik ve çakışma politikası gerekir. Bu seviye yalnız service worker eklemekle çözülmez; dağıtık veri problemidir.

Çevrimdışı yazma ve eşitleme

Saha formu örneğini düşünün. Kullanıcı bağlantı yokken üç kayıt oluşturuyor, iki kaydı düzenliyor ve bir fotoğraf ekliyor. Sistem şu sorulara cevap vermelidir:

  1. Her yerel kaydın kimliği nasıl üretilecek?
  2. Arayüz “yerelde kaydedildi” ile “sunucuya gönderildi” durumunu nasıl ayıracak?
  3. Aynı işlem tekrar gönderilirse sunucu nasıl tek sonuç üretecek?
  4. Kullanıcı çıkış yaparsa bekleyen işler ne olacak?
  5. Depolama kotası dolarsa fotoğraf ve form nasıl korunacak?
  6. Sunucu şeması çevrimdışıyken değişirse eski kayıt nasıl dönüştürülecek?
  7. Aynı kayıt başka cihazda değişmişse hangisi kazanacak?
  8. Yetki çevrimdışıyken kaldırılmışsa bekleyen işlem sunucuya geldiğinde ne olacak?

Background Sync desteklenen ortamlarda başarısız istekleri daha sonra yeniden denemeye yardım edebilir; destek evrensel değildir. Uygulama açıldığında açık bir “eşitle” yolu ve güvenli yeniden deneme mekanizması yine bulunmalıdır.

Çakışma politikaları

  • Son yazan kazanır: Basit ama önceki değişikliği sessizce kaybedebilir.
  • Alan bazlı birleştirme: Bağımsız alanlarda işe yarar; karmaşık nesnelerde risklidir.
  • Sunucu otoritesi: Yerel değişikliği reddeder ve kullanıcıdan yeniden uygulamasını ister.
  • Kullanıcı seçimi: İki sürümü gösterip bilinçli birleştirme sunar.
  • İşleme özel algoritma: Ortak belge düzenleme gibi alanlarda operasyon dönüşümü veya CRDT gerekebilir.

Politika veri türüne göre seçilir; bütün uygulamaya tek kural dayatılmaz.

Tarayıcı depolaması nasıl yönetilir?

PWA genellikle iki ana depoyu kullanır:

  • Cache Storage: URL ile istenen HTML, CSS, JavaScript, görsel ve API yanıtı gibi Request/Response çiftleri,
  • IndexedDB: Aranabilir yapılandırılmış veri, blob, yerel taslak ve eşitleme kuyruğu.

localStorage senkron çalışır, service worker içinden kullanılamaz ve karmaşık veri için uygun değildir. Kritik çevrimdışı modelde IndexedDB tercih edilir.

Yerel veri kalıcı garanti değildir

Tarayıcı depolaması çoğunlukla origin bazlı ve varsayılan olarak best-effort davranır. Cihaz depolama baskısı, kullanıcı temizleme işlemi, özel gezinme veya tarayıcı politikası veriyi kaldırabilir. MDN, kota ve tahliye kurallarının tarayıcıya göre değiştiğini; navigator.storage.persist() isteğinin de platform tarafından farklı değerlendirilebildiğini açıklar. MDN — Storage Quotas and Eviction Criteria

Bu nedenle kritik verinin tek kopyası cihazda bırakılmamalıdır. Kullanıcı bekleyen eşitlemeyi görmeli, kota hatası yakalanmalı ve mümkün olduğunda veri güvenli sunucuya aktarılmalıdır.

Origin kapsamını planlayın

Aynı scheme, host ve port altındaki birden fazla uygulama Cache Storage ve IndexedDB kotasını paylaşabilir. Service worker kapsamları ve cache adları çakışabilir. Bir origin altında birden fazla PWA çalıştırmak gerekiyorsa scope, veri adlandırma, çıkış ve silme politikaları açıkça ayrılmalıdır.

PWA güncellemesi nasıl çalışır?

Normal sitede kullanıcı yeni istekte güncel HTML ve varlıkları alabilir. PWA'da sunucu dağıtımına ek olarak cihazdaki service worker, cache, yerel veri ve manifest güncellenir. Bu katmanlar farklı zamanlarda yenilenebilir.

Güncellenecek dört alan

  1. Uygulama verisi: API yanıtı, kullanıcı kaydı ve çevrimdışı veri,
  2. arayüz varlıkları: HTML, CSS, JavaScript, ikon ve medya,
  3. service worker: cache ve ağ davranışını yöneten kod,
  4. manifest: ad, ikon, kapsam ve diğer kurulum metadata'sı.

web.dev, çevrimdışı verinin de uygulama varlıkları kadar güncel tutulması gerektiğini ve yeni service worker'ın install/waiting/activate yaşam döngüsünden geçtiğini vurgular. web.dev — PWA Güncelleme

Sürümleme ilkeleri

  • Değişen statik dosyalar içerik hash'i taşısın.
  • Service worker dosyası güncelleme kontrolünü engelleyecek kadar uzun ve değişmez cache'e alınmasın.
  • Cache adları veya manifesti kontrollü sürümlensin.
  • Eski cache yalnız yeni sürüm başarıyla kurulduktan sonra temizlensin.
  • Yerel veri migrasyonu kesinti ve geri dönüşe dayanıklı olsun.
  • API, kısa geçiş döneminde eski ve yeni istemciyle uyumlu çalışabilsin.
  • Acil ve normal güncelleme davranışları ayrı tanımlansın.

Kullanıcı deneyimi

Yeni sürüm hazır olduğunda üç yaklaşım vardır:

  • Sonraki açılışta sessiz etkinleştirme,
  • güvenli noktada otomatik yenileme,
  • “Yeni sürüm hazır” bildirimiyle kullanıcı onayı.

Aktif form, ödeme veya düzenleme sırasında zorunlu yenileme veri kaybı yaratabilir. Yenilemeden önce yerel taslak, işlem durumu ve geri dönüş güvenceye alınmalıdır.

Push bildirimleri

Web Push, uygulama açık değilken bile uygulama sunucusunun push hizmeti üzerinden mesaj iletmesine olanak verebilir. W3C Push API'ye göre mesaj, web uygulamasının origin'inde çalışan service worker'a teslim edilir; worker yerel durumu güncelleyebilir veya kullanıcıya bildirim gösterebilir. W3C Push API

Push, PWA'nın zorunlu parçası değildir

Bildirim yalnız zaman duyarlı ve kullanıcı açısından değerli bir olay varsa kullanılmalıdır:

  • Randevu saati değişti,
  • beklenen mesaj geldi,
  • saha görevi atandı,
  • onay bekleyen kritik işlem oluştu,
  • kullanıcı tarafından izlenen teslimat durumu değişti.

“Sitemizi unutmayın”, her yeni blog yazısı veya genel kampanya için sürekli bildirim göndermek izin kaybı ve marka yorgunluğu yaratabilir.

İzin isteme zamanı

Bildirim izni sayfa açılır açılmaz istenmemelidir. Kullanıcı önce faydayı anlamalı, ürün içinde hangi bildirimleri alacağını seçmeli ve açık bir eylem yapmalıdır. MDN, geçmiş kötüye kullanım nedeniyle izin isteğinin kullanıcı hareketine bağlı olmasının hem iyi uygulama hem de tarayıcıların uyguladığı bir kural olduğunu belirtir. MDN — Notifications API Kullanımı

İzin reddedildiğinde tekrar tekrar sistem istemi tetiklenmez. Ayarlar ekranında bildirim türleri, sessiz saatler ve kolay vazgeçme sunulur.

Platform davranışı farklıdır

WebKit, iOS ve iPadOS 16.4 ile ana ekrana eklenmiş web uygulamalarında standart Push API, Notifications API ve service worker üzerinden Web Push desteğini duyurdu. İzin doğrudan kullanıcı etkileşiminden sonra istenir. WebKit — iOS ve iPadOS Web Push

Bu örnek, “Safari destekliyor/desteklemiyor” gibi süresiz ezberlerin neden güvenilmez olduğunu gösterir. Özelliği gerçek sürüm ve kurulu/sekme bağlamında test edin.

PWA ile responsive site arasındaki fark

Responsive tasarım, arayüzün ekran boyutu, giriş yöntemi ve görüntüleme koşullarına uyum sağlamasıdır. PWA ise kurulum ve uygulama yetenekleriyle ilgili modeldir.

  • Responsive olmayan PWA yapılabilir; kötü deneyim olur.
  • Responsive site PWA olmak zorunda değildir.
  • Her iki yaklaşım birlikte kullanılmalıdır.

Mobil ekrana sığmak çevrimdışı çalışma, manifest, service worker veya kurulum sağlamaz. PWA da iyi responsive tasarımı otomatik üretmez.

PWA ile SPA arasındaki fark

SPA, navigasyon ve görünüm güncellemelerinin çoğunu tek HTML belgesi içinde JavaScript ile yapan mimaridir. PWA, web ürününe eklenen kurulum ve ilerlemeli yetenek modelidir.

  • Çok sayfalı ve sunucuda üretilen site PWA olabilir.
  • SPA, manifest veya çevrimdışı davranış olmadan normal web uygulaması olabilir.
  • PWA için bütün rotaları istemci tarafında üretmek gerekmez.

PWA'nın kamuya açık içeriği statik veya sunucu tarafı HTML ile; yoğun uygulama ekranları istemci etkileşimiyle sunulabilir. Rota bazlı hibrit mimari çoğu projede daha dengelidir.

PWA ile yerel mobil uygulama arasındaki fark

| Boyut | PWA | Yerel/platform uygulaması | |---|---|---| | Dağıtım | URL ile anında; kurulum isteğe bağlı | Genellikle paket ve mağaza/kurumsal dağıtım | | Kod tabanı | Web platformu, geniş çapraz platform ortaklığı | Platform SDK'sı veya çapraz platform katmanı | | Güncelleme | Web dağıtımı + service worker/cache yaşam döngüsü | Mağaza/paket güncelleme yaşam döngüsü | | Keşif | Web bağlantısı ve arama | Mağaza, bağlantı ve platform araması | | Cihaz API'leri | Tarayıcı ve işletim sistemi desteği kadar | Platform SDK'sının daha geniş ve derin erişimi olabilir | | Arka plan | Sıkı tarayıcı/OS bütçeleri ve olay modeli | Platformun izin verdiği yerel arka plan modelleri | | UI | Web standartları | Platformun yerel bileşen ve davranışları | | Mağaza politikası | Web için gerekmez; mağaza yolunda ayrıca olabilir | Dağıtım kanalına göre inceleme ve politika |

Yerel uygulama her zaman daha iyi değildir. Basit saha formu, içerik, müşteri portalı veya tekrar kullanılan iş aracı PWA ile iyi çözülebilir. Sürekli arka plan konumu, çok derin Bluetooth/cihaz entegrasyonu, yüksek performanslı medya işleme veya platforma özgü davranış gerekiyorsa yerel çözüm daha uygun olabilir.

Karar özellik listesinden değil en kritik kullanıcı görevi ve hedef platform testinden verilmelidir.

SEO açısından PWA

PWA hâlâ webdir; ayrı bir PWA SEO algoritması yoktur. Kamuya açık içerik için şu kurallar geçerlidir:

  • Her anlamlı içerik bağımsız URL taşımalı,
  • bağlantılar gerçek href kullanmalı,
  • sunucu doğru HTTP durumunu döndürmeli,
  • ana içerik taranabilir ve render edilebilir olmalı,
  • başlık, canonical ve yapılandırılmış veri doğru olmalı,
  • deep link doğrudan ilgili görünümü açmalı,
  • çevrimdışı fallback yanlışlıkla arama motoruna normal 200 içerik olarak sunulmamalıdır.

Google, istemci tarafı yönlendirmede fragment yerine History API ve taranabilir bağlantılar kullanılmasını; sunucu veya ön üretimin kullanıcılar ve JavaScript çalıştırmayan botlar için hâlâ güçlü olduğunu belirtir. Google JavaScript SEO Temelleri

Service worker genellikle Googlebot'a özel farklı içerik üretmek için kullanılmamalıdır. Kullanıcı ve crawler'a esasen aynı kamu içeriği sunulmalı; dinamik rendering kalıcı mimari çözüm olarak görülmemelidir.

Performans: PWA otomatik olarak hızlı mıdır?

Hayır. Service worker tekrarlı ziyarette cache'den hızlı yanıt sağlayabilir; fakat ilk ziyarette büyük JavaScript, çok kapsamlı precache ve ağır framework maliyeti devam eder. Hatalı fetch handler, worker'ın uyanması için ek gecikme de ekleyebilir.

Performansı iyileştirebilen davranışlar

  • Sürümlü statik varlıkları doğru cache stratejisiyle sunmak,
  • uygulama kabuğunu tekrar ziyarette yerelden açmak,
  • ağ hatasında hızlı fallback vermek,
  • yalnız gereken çevrimdışı veriyi saklamak,
  • rotalara göre kod bölmek,
  • görsel ve fontları uygun boyutlandırmak.

Performansı bozabilen davranışlar

  • İlk ziyarette bütün uygulamayı precache etmek,
  • her isteği gereksiz service worker kodundan geçirmek,
  • cache ile HTTP yeniden doğrulamayı yanlış birleştirmek,
  • kullanıcıya eski veri gösterirken güncellik bilgisini saklamak,
  • büyük istemci paketi ve hydration maliyeti,
  • kontrolsüz üçüncü taraf SDK ve bildirim kütüphanesi,
  • cache temizlenmediği için depolama şişmesi.

LCP, INP ve CLS gibi gerçek kullanıcı metriklerine ek olarak service worker başlatma, cache isabeti, çevrimdışı açılış, eşitleme gecikmesi ve güncelleme başarı oranı izlenmelidir.

Güvenlik ve gizlilik

PWA'nın güçlü yetenekleri daha geniş sorumluluk getirir.

Service worker tedarik güvenliği

Worker kapsamındaki istekleri etkileyebildiği için worker dosyasına veya onu oluşturan build zincirine giren zararlı kod kalıcı etki yaratabilir. Yalnız kendi güvenilen origin'inizden kayıt yapın; HTTPS, içerik güvenlik politikası, bağımlılık sabitleme, bütünlük kontrolleri ve dağıtım erişimini koruyun.

Üçüncü taraf script'in service worker kaydetmesine veya kapsamı ele geçirmesine izin vermek dikkatle değerlendirilmelidir. Worker dosyasının cache başlıkları güncelleme stratejisiyle uyumlu olmalıdır.

Yerel veri

  • Parola, tam oturum token'ı ve gereksiz hassas veri tarayıcı depolamasına yazılmamalı.
  • Çıkışta kullanıcıya özel yerel veri ve bekleyen işlemler için açık politika uygulanmalı.
  • Ortak cihaz ve cihaz kaybı senaryosu değerlendirilmelidir.
  • Yerel cache'deki veri, sunucuda yetki kaldırıldığında otomatik güvenli sayılmamalıdır.
  • Analitik ve hata kaydı çevrimdışı içerikten sır toplamamalıdır.
  • Kullanıcı cache ve çevrimdışı veriyi yönetebilmeli veya silebilmelidir.

Bildirim ve push verisi

W3C Push API, mesaj içeriğinin şifrelendiğini ancak push hizmetinin mesaj zamanı, sıklığı ve boyutu gibi metadata'yı görebileceğini belirtir. Push endpoint'i ve abonelik bilgisi erişim anahtarı gibi korunmalı; loglara veya istemsiz üçüncü taraflara aktarılmamalıdır.

Bildirim kilit ekranında görünebileceği için hassas sağlık, finans, özel mesaj veya konum ayrıntısı varsayılan metne yazılmamalıdır. Kullanıcı bildirim önizleme düzeyini seçebilmelidir.

Yetki istemleri

Kamera, konum, bildirim, pano veya dosya erişimi uygulama açılır açılmaz topluca istenmez. İzin yalnız ilgili görev başladığında, fayda ve kullanım amacı açıklanarak istenir. Reddedilme ve sonradan geri alma akışları temel ürün davranışıdır.

Erişilebilirlik ve kurulu mod

PWA tarayıcı çerçevesi olmadan açıldığında kullanıcı adres çubuğu, geri düğmesi veya yenileme gibi bazı tarayıcı kontrollerini görmeyebilir. Uygulama bu temel yönleri erişilebilir biçimde sağlamalıdır.

  • Her görünümün açıklayıcı başlığı ve ana başlığı olmalı.
  • Klavye odağı rota değişiminde yönetilmeli.
  • Sistem geri hareketi beklenen görünüm geçmişine dönmeli.
  • Çevrimdışı, eşitleniyor, güncellendi ve hata mesajları ekran okuyucuya bildirilmeli.
  • Kurulum düğmesi klavye ve yardımcı teknolojiyle kullanılabilmeli.
  • Güncelleme istemi aktif formu kapatmamalı.
  • Dokunma hedefleri ve ekran yönelimi farklı cihazlarda test edilmeli.
  • Sürükleme, renk veya hareket tek işlem yolu olmamalı.
  • Zoom ve metin büyütme kurulu pencerede de çalışmalı.
  • Bildirimler uygulama içi erişilebilir geçmişin yerine geçmemeli.

Kurulu görünümün “uygulama gibi” olması yerleşik web semantiğini bırakma gerekçesi değildir. Standart bağlantı, düğme, form ve dialog davranışları korunmalıdır.

PWA hangi projelerde mantıklıdır?

Güçlü adaylar

  • Tekrar tekrar kullanılan saha ve operasyon araçları,
  • kesintili ağda çalışan form veya kontrol listeleri,
  • bilet, program, katalog veya dokümanın tekrar görüntülendiği hizmetler,
  • anlık ve kullanıcı tarafından istenen bildirim değeri bulunan ürünler,
  • mağaza kurulumu olmadan hızlı dağıtım gereken iç ekip araçları,
  • geniş cihaz yelpazesinde tek web kod tabanının avantajlı olduğu müşteri portalları,
  • çevrimdışı taslak veya son görülen verinin gerçek değer sağladığı uygulamalar.

Zayıf adaylar

  • Ziyaretçinin bir kez okuyup iletişim kurduğu küçük tanıtım sitesi,
  • çevrimdışı çalışması anlamsız, sürekli canlı sunucuya bağımlı işlem,
  • kurulum ve tekrar kullanım niyeti olmayan kampanya sayfası,
  • desteklenmeyen özel cihaz API'sine kritik bağımlılık,
  • sürekli ve sınırsız arka plan çalışma gerektiren ürün,
  • ekipte service worker/cache güncellemesini sürdürecek operasyon kapasitesi olmayan proje.

Küçük kurumsal siteye manifest ve ikon eklemek zararlı olmak zorunda değildir; fakat bakım yükü karşılığında kullanıcı değeri yoksa PWA yatırımı öncelik olmamalıdır. Önce temel hız, içerik, erişilebilirlik ve dönüşüm sorunları çözülmelidir.

Beş kullanım senaryosu

1. Restoran menüsü

Menü yalnız QR kodla bir kez açılıyorsa hızlı responsive site yeterlidir. Sık gelen müşteri sipariş geçmişi, sadakat, masa siparişi ve çevrimdışı menü kullanıyorsa PWA değeri artabilir. Fiyat ve stok için network-first veya açık güncellik göstergesi gerekir.

2. Saha denetim formu

Bağlantının kesildiği alanlarda yerel taslak, fotoğraf kuyruğu, eşitleme durumu ve çakışma yönetimi doğrudan iş değeridir. Kurulum, kamera ve çevrimdışı yetenek anlamlıdır. Bu güçlü PWA adayıdır.

3. Haber veya rehber sitesi

Son okunan içerik, okuma listesi ve kullanıcı seçimiyle bildirim yararlı olabilir. Bütün arşivi precache etmek yerine seçili veya son içerik saklanır. SEO ve ilk HTML, PWA kabuğundan bağımsız korunur.

4. E-ticaret

Ürün görselleri ve son görülen sayfalar cache'lenebilir; sepet yerel dayanıklılık kazanabilir. Fiyat, stok, kampanya ve ödeme sonucu çevrimdışı kesin bilgi gibi sunulmamalıdır. Ödeme yazması bağlantı ve sunucu doğrulaması gerektirir.

5. Etkinlik ve bilet

Program, mekan planı ve önceden alınmış bilet çevrimdışı gösterilebilir. QR kodun güvenlik ve yenilenme modeli ayrıca tasarlanır; ekran görüntüsü veya eski biletin geçerli sayılması önlenir. Program güncellemelerinde son senkron zamanı görünür olmalıdır.

PWA geliştirme planı

1. Tekrar kullanım değerini doğrulayın

Kullanıcının neden kurulum yapacağını, bağlantı kesildiğinde hangi görevi sürdüreceğini ve hangi bildirimi gerçekten bekleyeceğini yazın.

2. Platform matrisi çıkarın

Hedef cihaz, işletim sistemi, tarayıcı, kurulu/sekme modu ve gerekli Web API'leri listeleyin. En düşük kabul edilebilir deneyimi belirleyin.

3. Temel web deneyimini sağlamlaştırın

Responsive, erişilebilir, hızlı ve anlamlı URL'lere sahip siteyi service worker olmadan çalıştırın. İleri özellikler bu temelin üzerine gelsin.

4. Manifest kimliğini tasarlayın

Kararlı id, ad, kısa ad, başlangıç URL'si, scope, display ve gerçek cihazlarda test edilmiş ikonları ekleyin.

5. Çevrimdışı görev seviyesini seçin

Fallback, son görülen içerik, yerel taslak, kuyruklu işlem veya tam eşitleme seviyesinden gerekeni belirleyin. Gereksiz üst seviyeye çıkmayın.

6. Kaynak bazlı cache matrisi yazın

HTML, sürümlü varlık, görsel, kamu API'si, kullanıcı verisi ve kritik işlem için ayrı strateji, süre, limit ve temizleme politikası belirleyin.

7. Service worker yaşam döngüsünü uygulayın

Kayıt, ilk kontrol, install, waiting, activate, cache migrasyonu ve hata durumlarını otomatik test edin.

8. Yerel veri ve eşitlemeyi kurun

IndexedDB şeması, işlem kimliği, retry, idempotency, çakışma, kota ve çıkış davranışını tamamlayın.

9. Güncelleme deneyimini tasarlayın

Yeni worker, varlık ve veri şeması uyumunu sağlayın. Aktif kullanıcı işini kaybetmeden sürüm geçişi sunun.

10. Kurulum ve izinleri bağlamsal sunun

Kurulum, bildirim veya cihaz iznini değer görüldükten ve ilgili kullanıcı eyleminden sonra isteyin. Desteklenmeyen ortamda gizleyin veya alternatif sunun.

11. Gerçek cihaz ve ağ testleri yapın

İlk ziyaret, tekrar ziyaret, uçak modu, yavaş ağ, kota dolması, worker güncellemesi, çoklu sekme, çıkış ve sürüm geri dönüşünü hedef matriste sınayın.

12. Üretim gözlemlemesini kurun

Kurulum hunisi, service worker hatası, cache isabeti, çevrimdışı görev, sync kuyruğu, push izin/iptal ve iş sonucunu gizliliğe uygun ölçün.

Başarı nasıl ölçülür?

Kurulum sayısı tek başına başarı değildir. Kurulup bir daha açılmayan PWA ürün değerini kanıtlamaz.

Örnek ölçüm hunisi

| Aşama | Ölçüm | Asıl soru | |---|---|---| | Uygunluk | Kurulum yüzeyi destekleniyor | Hangi ortamlar gerçek aday? | | Niyet | Kurulum açıklaması görüntülendi | Kullanıcı faydayı anladı mı? | | Eylem | Kurulum başlatıldı/kabul edildi | Çağrı doğru zamanda mı? | | Kullanım | Kurulu modda nitelikli açılış | Kurulum erişimi kolaylaştırdı mı? | | Dayanıklılık | Çevrimdışı görev tamamlandı | PWA gerçek problemi çözdü mü? | | Güncelleme | Yeni sürüm etkinleşti | Kullanıcılar eski sürümde kalıyor mu? | | Eşitleme | Kuyruk başarıyla boşaldı | Veri güvenle sunucuya ulaştı mı? | | Bildirim | İzin, teslim, açma ve vazgeçme | Bildirim faydalı mı, yorucu mu? | | İş sonucu | Sipariş, form, okuma veya tekrar kullanım | Teknik özellik değer üretti mi? |

Kurulum olayları platformlarda aynı değildir. Ölçüm bulunmadığında “kurulmadı” sonucu çıkarmayın. Desteklenen olaylarla, kurulu görüntüleme modu ve kullanıcı davranışını ihtiyatlı biçimde birleştirin; kalıcı parmak izi üretmeyin.

Yayın öncesi kabul kontrolü

Değer ve kapsam

  • [ ] PWA'nın çözdüğü tekrar kullanım veya ağ problemi yazılı.
  • [ ] Kurulum olmadan temel görev tamamlanabiliyor.
  • [ ] Çevrimdışı deneyim seviyesi açıkça seçildi.
  • [ ] Bildirim veya cihaz yeteneği için gerçek kullanıcı değeri var.
  • [ ] PWA, responsive site, SPA ve yerel uygulama kavramları karıştırılmıyor.
  • [ ] Desteklenmeyen platform için kabul edilebilir geri dönüş tanımlı.

Manifest ve kurulum

  • [ ] Manifest geçerli JSON ve doğru MIME türüyle sunuluyor.
  • [ ] Kararlı id, name, short_name, start_url ve scope belirlendi.
  • [ ] start_url yetkisiz veya geçici bir rotaya bağlı değil.
  • [ ] scope bütün gerekli rotaları kapsıyor, gereksiz rotaları kapsamıyor.
  • [ ] Görüntüleme modu içinde geri, yenileme ve çıkış yolları anlaşılır.
  • [ ] İkonlar gerekli boyut ve maskelenebilir güvenli alanda test edildi.
  • [ ] Açık/koyu tema ve açılış yüzeyi görsel olarak doğrulandı.
  • [ ] Özel kurulum düğmesi yalnız destek varsa gösteriliyor.
  • [ ] Kurulum çağrısı ilk ziyarette engelleyici biçimde dayatılmıyor.
  • [ ] Manuel kurulum ve kaldırma yolu hedef platformlarda doğrulandı.
  • [ ] Kurulum reddi site kullanımını bozmuyor.

Service worker ve cache

  • [ ] Service worker yalnız HTTPS veya güvenilir geliştirme bağlamında kayıt oluyor.
  • [ ] Worker scope'u istenen alanla sınırlı.
  • [ ] İlk ziyaret worker kontrolü olmadan çalışıyor.
  • [ ] Install başarısızlığı sayfayı kalıcı olarak bozmuyor.
  • [ ] Waiting ve activate davranışı çoklu açık sekmeyle test edildi.
  • [ ] Eski cache yalnız yeni sürüm güvenle hazır olduğunda temizleniyor.
  • [ ] HTML, statik varlık, görsel, API ve kullanıcı verisi için ayrı strateji var.
  • [ ] Kritik yazma işlemleri yanlışlıkla cache'lenmiyor.
  • [ ] Cache boyutu ve temizleme sınırı tanımlı.
  • [ ] Offline fallback doğru durum ve mesajı gösteriyor.
  • [ ] Çıkışta kullanıcıya özel cache/veri politikası uygulanıyor.
  • [ ] Worker dosyasının HTTP cache ayarı güncellemeyi engellemiyor.

Yerel veri ve eşitleme

  • [ ] Cache Storage ve IndexedDB görevleri ayrıldı.
  • [ ] Yerel kayıt ile sunucuya gönderilmiş kayıt görünür biçimde ayrılıyor.
  • [ ] Her kuyruklu işlem benzersiz ve idempotent kimlik taşıyor.
  • [ ] Tekrar deneme çift sipariş, kayıt veya ödeme üretmiyor.
  • [ ] Çakışma politikası veri türüne göre belirlendi.
  • [ ] Kota ve QuotaExceededError senaryosu ele alındı.
  • [ ] Tarayıcı veriyi tahliye ederse kritik kayıp sınırlandırılıyor.
  • [ ] Çıkış, hesap değişimi ve cihaz paylaşımı test edildi.
  • [ ] Yerel şema migrasyonu yarıda kalmaya dayanıklı.
  • [ ] Yetkisi kaldırılan çevrimdışı kullanıcı sunucuda reddediliyor.
  • [ ] Bekleyen veriyi görüntüleme, yeniden deneme ve iptal yolu var.

Güncelleme ve dayanıklılık

  • [ ] Statik dosyalar içerik tabanlı sürümleniyor.
  • [ ] Eski istemci ile yeni API için geçiş uyumu tanımlı.
  • [ ] Aktif form veya işlem sırasında zorunlu yenileme veri kaybettirmiyor.
  • [ ] Yeni sürüm bildirimi klavye ve ekran okuyucuyla kullanılabiliyor.
  • [ ] Acil güvenlik güncellemesi politikası ayrı.
  • [ ] Offline eski veri son güncelleme zamanını gösteriyor.
  • [ ] Ağ var görünüp API erişilemiyorken uygun hata veriliyor.
  • [ ] Service worker geri alma veya güvenli devre dışı bırakma yolu test edildi.

Bildirim, güvenlik ve gizlilik

  • [ ] Bildirim izni yalnız açıklanmış fayda ve kullanıcı eyleminden sonra isteniyor.
  • [ ] Kullanıcı bildirim türlerini ve sessiz saatleri yönetebiliyor.
  • [ ] Kolay vazgeçme ve abonelik temizleme yolu var.
  • [ ] Kilit ekranı mesajı varsayılan olarak hassas veri göstermiyor.
  • [ ] Push aboneliği ve endpoint'i sır olarak korunuyor.
  • [ ] Service worker ve build zinciri değişiklik erişimi sınırlandırıldı.
  • [ ] Parola ve uzun ömürlü kimlik sırrı yerel depoya yazılmıyor.
  • [ ] Yerel kişisel veri saklama ve silme politikasına dâhil.
  • [ ] İzin reddi ve sonradan kaldırma davranışı test edildi.

SEO, erişilebilirlik ve performans

  • [ ] Kamuya açık her ana içerik bağımsız, doğrudan açılan URL taşıyor.
  • [ ] İç bağlantılar gerçek href kullanıyor ve geri/ileri çalışıyor.
  • [ ] Doğru HTTP durumları service worker fallback'iyle maskelenmiyor.
  • [ ] Ana içerik ilk HTML veya doğrulanmış render sonucunda görülebiliyor.
  • [ ] Kurulu modda görünüm başlığı ve odak yönetiliyor.
  • [ ] Çevrimdışı, eşitleme, hata ve güncelleme mesajları programatik bildiriliyor.
  • [ ] Bütün ana görevler klavye ve büyütmeyle tamamlanabiliyor.
  • [ ] İlk ve tekrar ziyaret ayrı performans profiliyle ölçüldü.
  • [ ] Service worker başlatma ve fetch handler gecikmesi izlendi.
  • [ ] JavaScript ve precache bütçesi düşük cihazlarda test edildi.
  • [ ] Gerçek kullanıcı LCP, INP ve CLS regresyonu izleniyor.

Platform ve operasyon

  • [ ] Hedef tarayıcı/OS/cihaz matrisi güncel sürümlerde test edildi.
  • [ ] Sekme, standalone ve ana ekran bağlamı ayrı ayrı denendi.
  • [ ] Özellik tespiti tarayıcı adı kontrolünden önce geliyor.
  • [ ] Kurulum, update, cache, sync ve push hataları gözlemleniyor.
  • [ ] Kullanıcı desteği çevrimdışı veri ve sürüm teşhisi yapabiliyor.
  • [ ] Bağımlılık, browser değişikliği ve manifest standardı periyodik inceleniyor.
  • [ ] Kurulum oranı iş sonucu ve tekrar kullanımla birlikte değerlendiriliyor.

Sık sorulan sorular

PWA açılımı nedir?

Progressive Web App, Türkçede İlerlemeli Web Uygulaması anlamına gelir. Webin URL ile erişim ve çapraz platform yapısını; destekleyen ortamlarda kurulum, çevrimdışı davranış ve işletim sistemi entegrasyonuyla birleştiren yaklaşımdır.

PWA yapmak için service worker şart mı?

Tarayıcıların güncel kurulum ölçütlerinde service worker her ortamda zorunlu değildir; manifest kurulum kimliğinin temelidir. Ancak çevrimdışı cache, push ve bazı arka plan yetenekleri için service worker gerekir. İyi PWA yalnız kurulmak değil, kullanıcı görevini dayanıklı ve ilerlemeli biçimde sunmaktır.

Her PWA çevrimdışı çalışır mı?

Hayır. Tam çevrimdışı çalışma ürün ve veri mimarisi gerektirir. Bazı PWA'lar yalnız çevrimdışı hata sayfası, bazıları son görülen içerik, bazıları ise kuyruklu veri yazma sunar. Hangi işlemin gerçekten çevrimdışı olduğu açıkça belirtilmelidir.

PWA App Store ve Google Play'de yayınlanabilir mi?

Bazı araç ve mağaza politikaları PWA'nın paketlenerek yayımlanmasına izin verebilir; bu otomatik veya evrensel değildir. Mağaza kabulü, imza, ödeme, içerik ve platform gereksinimleri ayrıca değerlendirilir. PWA'nın temel avantajı mağazasız web dağıtımıdır.

PWA iPhone'da çalışır mı?

Temel web deneyimi çalışır; kurulum ve ileri API'ler iOS/iPadOS ve tarayıcı sürümüne göre değişir. Güncel WebKit sürümleri ana ekran web uygulaması, Web Push ve çeşitli platform API'leri sunar. Kritik özellikleri gerçek hedef sürümde test etmek gerekir.

PWA SEO'ya zarar verir mi?

PWA olması zarar vermez. Sorun; kamu içeriğinin yalnız istemci JavaScript'i sonrası oluşması, anlamsız URL, hatalı durum kodu veya deep link'in ana sayfaya dönmesidir. Normal web SEO kuralları aynen uygulanır.

PWA internet olmadan ödeme alabilir mi?

Ödeme sonucunu bağlantısız ortamda kesin ve tamamlanmış göstermek güvenli değildir. Sepet veya form taslağı yerelde tutulabilir; gerçek fiyat, stok, kimlik, risk ve ödeme yetkilendirmesi sunucuyla doğrulanmalıdır. İşlem kuyruğu varsa kullanıcı “bekliyor” durumunu açıkça görmelidir.

PWA güncellemesi kullanıcıya ne zaman gelir?

Sunucu varlıkları, service worker, cache ve manifest farklı yaşam döngülerinde yenilenebilir. Yeni worker açık eski sekmeler nedeniyle bekleyebilir. Uygulama güvenli etkinleştirme ve gerektiğinde kullanıcıya yenileme bildirimi tasarlamalıdır; anlık geçiş garanti edilmez.

PWA yerel mobil uygulamadan daha ucuz mudur?

Tek web kod tabanı bazı projelerde geliştirme ve dağıtım maliyetini azaltabilir. Ancak çevrimdışı eşitleme, platform uyumluluğu, cache güncellemesi ve gerçek cihaz testi ciddi maliyettir. Gerekli cihaz API'leri desteklenmiyorsa PWA daha ucuz değil, yanlış çözüm olur.

Kurulum sayısını nasıl artırabiliriz?

Önce tekrar kullanım değeri yaratın. Çağrıyı kullanıcı görevi tamamladıktan sonra, kurulumun somut faydasını anlatarak gösterin. İlk ziyarette baskılı modal, sahte sistem mesajı veya tekrar eden istem kullanmayın. Kurulum oranını nitelikli tekrar kullanım ve iş sonucuyla birlikte ölçün.

Sonuç

PWA, normal web sitesinin karşıtı değil; çalışan bir web deneyiminin destekleyen cihazlarda kademeli olarak uygulama yetenekleri kazanmasıdır. Manifest uygulama kimliğini ve başlatma davranışını tanımlar. Service worker cache, çevrimdışı yanıt, push ve bazı arka plan olayları için programlanabilir katman sağlar. Yerel veri ve eşitleme ise ayrıca tasarlanması gereken iş problemidir.

PWA kararı vermeden önce “Ana ekrana ikon koyabilir miyiz?” yerine üç soruyu cevaplayın: Kullanıcı ürüne tekrar dönüyor mu, bağlantı kesilince hangi görev devam etmeli ve hangi platform yeteneği ölçülebilir değer yaratıyor? Cevaplar güçlü değilse hızlı, erişilebilir ve iyi yapılandırılmış normal web sitesi daha doğru yatırımdır. Güçlüyse PWA, mağaza zorunluluğu olmadan webin erişimini uygulama benzeri dayanıklılıkla birleştirebilir.

Kaynaklar