REHBER
Ödeme altyapısı nedir, nasıl çalışır?
Kartlı ödeme akışındaki tarafları; provizyon, tahsilat, mutabakat, 3D Secure, PCI DSS, tokenizasyon, webhook, iade ve ters ibraz süreçlerini öğrenin.
Ödeme altyapısı; müşterinin ödeme başlatmasından paranın yetkilendirilmesi, tahsil edilmesi, işyerine aktarılması, muhasebeyle eşleştirilmesi ve gerektiğinde iptal, iade veya ters ibraz edilmesine kadar çalışan teknik ve finansal sistemlerin bütünüdür. Ödeme ekranı bu yapının yalnız görünen yüzüdür.
Kartlı bir internet ödemesinde müşteri, işyeri, ödeme sayfası veya geçidi, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı/kart kabul eden tarafı, kart ağı ve kartı çıkaran banka birlikte rol alabilir. Onay mesajı ile para hareketi aynı anlama gelmez: 3D Secure kimlik doğrulaması işlemi onaylamaz; provizyon parayı işyerine aktarmayabilir; capture tahsilatı başlatır; mutabakat ve işyeri ödemesi daha sonra gerçekleşebilir.
Doğru altyapı yalnız “ödeme başarılı” ekranı göstermez. Aynı siparişin iki kez çekilmesini önler, bilinmeyen sonucu güvenle uzlaştırır, imzalı webhook'u tekrar işleyebilir, kart verisini gereksiz yere mağazaya sokmaz ve her kuruşu sipariş–işlem–iade–komisyon kayıtlarıyla eşleştirir.
Bu rehber çevrim içi kart ödemesini merkez alır; havale, cüzdan ve diğer yöntemlerin aynı sistemde nasıl ele alınacağını da açıklar. Sağlayıcıya özgü durum adları ve süreler değişebileceği için canlı entegrasyonda sözleşme, güncel API belgesi ve mevzuat ayrıca doğrulanmalıdır.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap: ödeme altyapısı nasıl çalışır?
- Mağaza, sunucusunda değişmez bir sipariş özeti ve ödenecek tutar oluşturur.
- Sunucu, ödeme sağlayıcısında siparişe bağlı tek bir ödeme nesnesi/oturumu açar.
- Müşteri kart bilgisini sağlayıcının barındırdığı veya güvenli bileşenine girer.
- Gerekiyorsa EMV 3-D Secure ile kart hamilinin kimliği doğrulanır.
- Ödeme talebi kart kabul eden taraf ve kart ağı üzerinden kartı çıkaran kuruluşa gider.
- Kartı çıkaran taraf işlemi onaylar veya reddeder; onay bir provizyon/bloke oluşturabilir.
- Anında veya daha sonra capture/tahsilat talebi gönderilir.
- Clearing ve settlement süreçlerinde finansal kayıtlar uzlaştırılır ve fonlar taraflar arasında aktarılır.
- Sağlayıcı, sözleşmedeki takvim ve kesintilere göre işyerine ödeme yapar.
- Mağaza tarayıcı sonucuna değil, doğrulanmış sunucu yanıtı/webhook ve sağlayıcı sorgusuna göre sipariş durumunu günceller.
- Sipariş, ödeme, capture, iade, komisyon ve işyeri ödemesi mutabakatla eşleştirilir.
- İptal, iade ve ters ibraz aynı işlem sanılmaz; yaşam döngülerine göre ayrı yönetilir.
Ödeme altyapısının temel parçaları
Checkout
Kullanıcının sepet, adres, teslimat ve ödeme yöntemini tamamladığı iş akışıdır. Checkout iş kurallarını ve siparişi yönetir; kart verisini mutlaka kendisi işlemesi gerekmez.
Ödeme sayfası
Kart veya başka ödeme bilgisinin toplandığı arayüzdür. Sağlayıcının alan adına yönlendirme, sağlayıcı tarafından barındırılan gömülü alan veya mağazanın doğrudan kart alanı oluşturduğu tam API modeli kullanılabilir.
Payment gateway / ödeme geçidi
İşyeri uygulamasıyla işlemci veya ödeme sağlayıcısı arasındaki ödeme mesajlarını güvenli biçimde taşıyan teknik katmandır. Her gateway fon tutan veya Türkiye'de lisanslı ödeme kuruluşu olmak zorunda değildir; ticari ürün isimleri hukuki rolü tek başına kanıtlamaz.
Sanal POS
Fiziksel POS cihazının çevrim içi kart kabulüne uyarlanmış hizmetidir. Bankadan doğrudan veya yetkili ödeme hizmeti sağlayıcısı üzerinden sunulabilir. Tek çekim, taksit, kart ağı, para birimi ve ülke desteği sözleşmeye göre değişir.
Ödeme hizmeti sağlayıcısı
Ödeme kabulü, transfer, hesap, kart veya elektronik para gibi mevzuatta tanımlanan hizmetlerden izin kapsamındaki faaliyetleri sunan taraftır. Türkiye'de 6493 sayılı Kanun'un 13. maddesi bankaları, ödeme kuruluşlarını, elektronik para kuruluşlarını ve PTT'yi ödeme hizmeti sağlayıcısı olarak sayar.
Acquirer / kart kabul eden kuruluş
İşyerinin kartlı ödemeleri kabul etmesini sağlayan finansal taraftır. İşyeri sözleşmesi, işlem kabulü, clearing/settlement ve kart ağı kurallarıyla bağlantılıdır. Bir sağlayıcı gateway, işlemci ve kart kabul hizmetlerini tek sözleşmede birleştirebilir; roller yine kavramsal olarak ayrıdır.
Issuer / kartı çıkaran kuruluş
Kartı müşteriye veren ve provizyon kararını alan bankadır veya yetkili kart çıkaran taraftır. Bakiye/limit, kart durumu, risk, doğrulama ve ağ kurallarına göre onay ya da ret üretir.
Kart ağı
Kart kabul eden taraf ile kartı çıkaran taraf arasındaki mesajlaşma, clearing ve kuralları sağlar. Marka ile kartı çıkaran banka aynı taraf değildir.
İşlemci
Yetkilendirme, capture, clearing dosyaları, rapor veya teknik bağlantıları işleyen altyapı sağlayıcısıdır. Birden çok rol aynı şirket grubunda toplanabilir.
Taraflar neden doğru ayrılmalı?
“Banka reddetti”, “POS kesinti yaptı” veya “ödeme kuruluşunda para kaldı” gibi olaylarda sorumluluk ve veri farklı tarafta olabilir. Destek ve mutabakat için şu kimlikler tutulmalıdır:
- işletme sipariş numarası,
- ödeme sağlayıcısı işlem/ödeme kimliği,
- provizyon veya ağ referansı,
- capture kimliği,
- iade kimliği,
- işyeri ödeme/payout kimliği,
- para birimi ve minor-unit tutar,
- olay zamanı ve durum kaynağı.
Kart numarası bu eşleştirme için saklanmamalıdır.
Kartlı ödeme akışı adım adım
1. Sipariş tutarı sunucuda hesaplanır
Ürün, adet, indirim, vergi, kargo ve para birimi sunucudaki güncel kurallarla yeniden hesaplanır. Tarayıcıdan gelen toplam güvenilir kabul edilmez.
Kabul ölçütü
- Her siparişin değişmez kimliği vardır.
- Tutar tam sayı minor unit ile saklanır; ondalık kayan nokta kullanılmaz.
- Para birimi açıktır.
- Promosyon ve stok yeniden doğrulanır.
- Ödeme tutarı ile sipariş tutarı aynı kayıt sürümüne bağlıdır.
2. Ödeme nesnesi oluşturulur
Sağlayıcı API'sinde siparişe bağlı ödeme niyeti/oturumu açılır. Sağlayıcı adı değişse de iyi model “bir alışveriş amacı için tek ödeme yaşam döngüsü, bu yaşam döngüsü içinde birden fazla deneme” ayrımını korur.
Stripe'ın PaymentIntent modeli, örneğin her sepet veya müşteri oturumu için tek ödeme nesnesi ve oluşturma isteğinde idempotency anahtarı önerir. Bu sağlayıcıya özgü ad evrensel standart değildir; önemli olan işletmenin kendi sipariş–ödeme ilişkisini aynı prensiple kurmasıdır.
3. Ödeme bilgisi güvenli bileşende toplanır
En düşük riskli yaygın yaklaşım, kart alanlarının PCI DSS uyumlu sağlayıcı tarafından barındırılmasıdır:
- Tam yönlendirme: müşteri sağlayıcının sayfasına gider.
- Barındırılan iframe/alanlar: kart giriş elemanları sağlayıcıdan gelir.
- Tokenize istemci bileşeni: kart verisi doğrudan sağlayıcıya gider, mağaza token alır.
- Doğrudan API: kart verisi mağaza sisteminden geçer; uyum ve güvenlik kapsamı büyür.
Kart alanının görsel olarak mağaza sayfasında bulunması, verinin mağazaya gelmediği anlamına gelmeyebilir. DOM kaynağı, ağ isteği ve sağlayıcı sözleşmesi doğrulanmalıdır.
4. 3D Secure kimlik doğrulaması yapılabilir
EMVCo'ya göre EMV 3-D Secure, kart mevcut olmayan e-ticaret ödemelerinde kartı çıkaran kuruluşun işlem ve cihaz verileriyle kart hamilini doğrulamasına yardımcı olan mesajlaşma protokolüdür.
Akış iki biçimde sonuçlanabilir:
- Frictionless: risk değerlendirmesi yeterliyse kullanıcı ek adım görmez.
- Challenge: bankanın uygulama bildirimi, tek kullanımlık kod veya desteklenen başka yöntemle kullanıcıdan doğrulama istenir.
3DS, ödeme yetkilendirmesi değildir. Kimlik doğrulaması başarılı olsa bile yetersiz limit, kart kısıtı, risk, ağ veya teknik nedenle provizyon reddedilebilir. Tersi durumda sağlayıcı ve kurallara göre doğrulamasız işlem de yetkilendirilebilir. Sipariş durumu, ayrı ödeme sonucuyla belirlenmelidir.
5. Provizyon / authorization istenir
İşyeri ödeme talebi kart kabul eden taraf ve kart ağı üzerinden kartı çıkaran kuruluşa iletir. Kartı çıkaran taraf kart, limit/bakiye, risk ve işlem verisini değerlendirir.
Visa'nın güncel işlem tanımına göre authorization fonun kullanılabilirliğini kontrol eder ve müşteri hesabında tutar kadar bloke oluşturabilir; bu aşamada para işyerine aktarılmış olmayabilir.
Provizyon sonucu
- onaylandı,
- reddedildi,
- ek doğrulama gerekiyor,
- işleniyor/bekliyor,
- teknik sonuç bilinmiyor
olabilir. Yalnız 200 OK almak finansal onay değildir; API'nin iş durumunu okuyun.
6. Capture / tahsilat yapılır
Capture, onaylanmış tutarın finansal tahsilat sürecine alınmasıdır. VisaNet Connect, onaylanan authorization sonrasında clearing ve settlement için ayrı Capture API isteği gerektiğini açıklar.
Otomatik capture
Provizyon başarılı olur olmaz sağlayıcı tahsilatı otomatik başlatır. Dijital ürün veya anında teslim edilen standart siparişte yaygındır.
Manuel capture
Önce provizyon alınır; stok/teslimat doğrulanınca capture yapılır. Otel, kiralama, son tutarı değişebilen veya sevk öncesi kontrol gereken işlerde kullanılır.
Provizyonun sonsuza kadar geçerli olduğu varsayılmamalıdır. Süre kart ağına, kartı çıkaran tarafa, işleme ve sağlayıcıya göre değişir. Sağlayıcının kesin capture penceresi izlenmeli; süresi dolan provizyon yeniden yetkilendirilmeye çalışılmalıdır.
Kısmi capture
Sağlayıcı ve sözleşme destekliyorsa provizyonun bir bölümü tahsil edilebilir. Parçalı sevkiyatta yararlı olabilir. Toplam capture hiçbir zaman izin verilen tutarı aşmamalı; kalan provizyon gerektiğinde ters çevrilmelidir.
7. Clearing ve settlement gerçekleşir
Capture sonrası işlem finansal mutabakat verisine girer. Clearing, tarafların işlem detaylarını ve borç/alacaklarını uzlaştırdığı aşama; settlement, net fon hareketinin gerçekleştiği aşamadır.
“Capture başarılı” ile “işletmenin banka hesabında para var” aynı durum değildir. Kart ağı/işlemci settlement'ı, sağlayıcının işyerine ödeme takvimi ve bankadaki değer tarihi farklı olabilir.
8. Sağlayıcı işyerine ödeme yapar
Ödeme sağlayıcısı sözleşmedeki takvime göre tahsilatları komisyon, vergi, iade, bloke/rezerv veya diğer kalemlerle netleştirip işyerinin hesabına aktarabilir.
Şunlar raporda ayrı bulunmalıdır:
- brüt satış,
- işlem komisyonu,
- vergi ve diğer kesinti,
- iade,
- ters ibraz,
- rezerv/bloke,
- net işyeri ödemesi,
- banka dekontu.
Provizyon, tahsilat ve ödeme arasındaki fark
| Durum | Ne kanıtlar? | Para nerede? | Sipariş eylemi | |---|---|---|---| | 3DS doğrulandı | Kart hamili doğrulama adımını geçti | Tahsilat yok | Ödeme sonucunu bekle | | Yetkilendirildi | Kartı çıkaran taraf işlemi onayladı/bloke koyabilir | İşyerinde değil | Capture politikasına göre ilerle | | Capture istendi | Tahsilat süreci başlatıldı | Settlement bekleyebilir | Kesin sağlayıcı durumunu izle | | Settled | Finansal ağ/işlemci mutabakatı tamamlandı | Sağlayıcı/acquirer akışında | Mutabakata al | | Payout ödendi | Sağlayıcı işyerine net ödeme gönderdi | İşyeri banka hesabına doğru | Banka ile eşleştir |
Sağlayıcıların durum adları değişir. Kendi uygulamanızda isimleri körlemesine kopyalamak yerine anlamlarını bir durum tablosuna eşleyin.
Sale işlemi nedir?
Sale, authorization ve capture'ın tek istek/akışta birleştirildiği işlem modelidir. Operasyonel olarak “anında çekim” gibi görünür. Arka plandaki clearing, settlement ve işyeri ödemesi yine daha sonra gerçekleşebilir.
İptal, reversal, void ve iade farkı
Authorization reversal
Provizyon alındıktan fakat capture yapılmadan önce yetkilendirmenin tamamı veya kullanılmayan kısmı için geri çevirme talebidir. Amaç müşteri üzerindeki blokeyi serbest bırakmaktır. Destek ve yansıma kartı çıkaran tarafa göre değişebilir.
Void
Capture/credit talebi işlemciye veya settlement batch'ine gönderilmeden önce iptal edilmesidir. Sağlayıcının batch kesim penceresine bağlıdır. Visa Acceptance tanımlarında void, settlement isteği gateway'e verildikten fakat işlemciye aktarılmadan önceki iptal olarak ayrılır.
Refund / iade
Tahsil edilmiş/settled işlemin tutarının tamamı veya bir bölümü müşterinin ödeme aracına geri gönderilir. Yeni bir finansal işlem yaşam döngüsüdür; “API isteği kabul edildi” müşterinin hesabında anında göründüğü anlamına gelmez.
Chargeback / ters ibraz
Kart hamilinin veya kartı çıkaran tarafın işlemin geçerliliğine itirazıyla fonun kart sistemi kuralları içinde geri çevrilmesi sürecidir. İşyeri tarafından gönüllü başlatılan refund değildir. Teslim edilmemiş ürün, tanınmayan işlem, dolandırıcılık veya başka neden kodları olabilir.
Mastercard'ın güncel Chargeback Guide'ı kart ağına özgü süre, belge ve neden kurallarının ayrıntılı olduğunu gösterir. İşletme sağlayıcısının bildirim ve savunma takvimini izlemelidir; evrensel tek süre uydurulmamalıdır.
Neden tarayıcı dönüşüne güvenilmez?
Müşteri 3DS veya ödeme sayfasından dönerken:
- sekmeyi kapatabilir,
- interneti kesilebilir,
- yönlendirme engellenebilir,
- başarılı URL elle açılabilir,
- ödeme sağlayıcıda hâlâ işleniyor olabilir,
- tarayıcı isteği iki kez gönderilebilir.
Bu nedenle başarı sayfası siparişi “ödendi” yapmamalıdır. Stripe'ın ödeme durumu rehberi fulfillment'ın istemci tarafında değil, sunucu tarafında webhook ile kesin ödeme durumuna göre yapılmasını önerir.
Sipariş ve ödeme durumlarını ayırın
Tek paid=true alanı yetersizdir.
Sipariş durumu
- taslak,
- ödeme bekleniyor,
- onaylandı,
- hazırlanıyor,
- gönderildi,
- tamamlandı,
- iptal edildi,
- iade sürecinde.
Ödeme durumu
- oluşturuldu,
- ödeme yöntemi bekleniyor,
- doğrulama gerekiyor,
- işleniyor,
- yetkilendirildi,
- capture bekliyor,
- tahsil edildi,
- başarısız,
- iptal/ters çevrildi,
- kısmen/tamamen iade edildi,
- ters ibrazda.
Payout durumu
- henüz oluşmadı,
- planlandı,
- gönderildi,
- banka hesabında eşleşti,
- başarısız/geri döndü.
Bu üç durum aynı anda farklı değerler taşıyabilir.
Idempotency nedir?
Idempotency, aynı mantıksal isteğin ağ hatası veya tekrar nedeniyle birden çok gönderilse de finansal etkinin bir kez oluşmasını sağlamaktır.
Örneğin müşteri “Öde” düğmesine çift tıklar veya sunucu yanıtı gelmeden bağlantı koparsa aynı ödeme isteği tekrar denenebilir. Her denemede yeni işlem oluşturmak çift tahsilata yol açabilir.
Adyen'in idempotency belgesi, POST isteğine benzersiz bir idempotency-key ekleyerek aynı isteğin güvenli tekrarını açıklar. Anahtar davranışı, saklama süresi ve kapsamı sağlayıcıya göre değişir.
İyi anahtar tasarımı
- İş eylemine bağlıdır:
order-123:pay:v1. - Aynı eylemin tekrarında aynı anahtar kullanılır.
- Gerçekten yeni tahsilat için yeni sürüm/anahtar oluşturulur.
- Kullanıcıdan gelen serbest metin güvenilmeden sunucu üretir.
- Anahtar ile istek gövdesinin özeti veritabanında ilişkilendirilir.
Idempotency yalnız sağlayıcı tarafında bırakılmamalıdır. Sipariş veritabanında benzersiz kısıtlar, durum geçiş kuralları ve olay tekilleştirme de gerekir.
Timeout olursa ne yapılmalı?
Timeout “ödeme başarısız” demek değildir. İstek sağlayıcıda işlenmiş fakat yanıt size ulaşmamış olabilir.
Doğru akış:
- Siparişi
payment_unknownveyaprocessingdurumuna alın. - Aynı idempotency anahtarıyla sağlayıcının izin verdiği güvenli retry yöntemini kullanın.
- Sağlayıcı işlem kimliği veya işyeri referansıyla sunucu tarafı sorgulayın.
- İmzalı webhook'u bekleyin.
- Kesin sonuç olmadan yeni ödeme oluşturmaya veya ürün göndermeye çalışmayın.
- Uzayan belirsizlik için operasyon kuyruğu ve alarm üretin.
Kullanıcıya “ödemeniz alınmadı” yerine “ödeme sonucu kontrol ediliyor; tekrar ödeme yapmayın” gibi doğru ve sakin durum gösterin.
Webhook nedir?
Webhook, sağlayıcının ödeme durumu değiştiğinde mağaza sunucusuna gönderdiği sunucudan sunucuya olay mesajıdır. Asenkron ödeme, capture, refund, chargeback ve payout durumlarını senkron tutar.
Güvenli webhook işleme
Adyen'in webhook kılavuzu şu örüntüyü önerir:
- Mesajın imzasını ham gövde üzerinden doğrulayın.
- Olayı kalıcı veritabanına veya kuyruğa yazın.
- Sağlayıcıya hızlı 2xx yanıt verin.
- İş mantığını kuyrukta yürütün.
- Olay kimliğini tekilleştirin.
- Zaman/durum sırasını kontrol edin.
HMAC doğrulaması, mesajın beklenen sağlayıcıdan geldiğini ve aktarımda değiştirilmediğini doğrulamaya yardım eder. Sağlayıcının kendi imza şeması aynen uygulanmalıdır.
Webhook gerçekleri
- Aynı olay birden fazla kez gelebilir.
- Olaylar sırayla gelmeyebilir.
- Endpoint geçici olarak erişilemeyebilir.
- Eski olay yeniden gönderilebilir.
- Test ve canlı sırları farklıdır.
- Başarılı 2xx vermeden önce uzun iş yapmak retry'a yol açabilir.
Webhook tüketicisi “at least once” teslim ihtimaline dayanıklı ve idempotent olmalıdır.
3D Secure neyi çözer, neyi çözmez?
3DS kart hamilinin kimlik doğrulamasına ve kart mevcut olmayan işlem riskinin değerlendirilmesine yardım eder. Şunları tek başına çözmez:
- ele geçirilmiş işyeri yönetim hesabı,
- sahte mağaza,
- kötü amaçlı ödeme sayfası scripti,
- fiyat veya sipariş manipülasyonu,
- teslimat sahtekârlığı,
- refund suistimali,
- API anahtarı sızıntısı,
- bütün chargeback nedenleri.
3DS sonucunu, provizyon sonucunu, liability shift bilgisini ve sağlayıcının risk kararını ayrı alanlarda saklayın. “3DS başarılıysa hiçbir itiraz olmaz” varsayımı yapmayın.
PCI DSS nedir?
PCI DSS, kart sahibi hesap verisini korumaya yönelik ödeme kartı endüstrisi güvenlik standardıdır. Uyum gereksinimini PCI SSC tek başına işletmeye dayatmaz; kart markaları ve acquiring/uyum kabul eden kuruluşun programı belirler.
PCI SSC'nin merchant rehberi, her kart markasının kendi uyum programı bulunduğunu ve yerel mevzuatın ayrıca geçerli olabileceğini belirtir. Sağlayıcının “PCI uyumlu” olması işyerinin bütün sorumluluğunu otomatik kaldırmaz.
PCI kapsamı entegrasyona göre değişir
Tam yönlendirme
Kart girişi bütünüyle uyumlu sağlayıcı alanında gerçekleşir. İşyerinin kart veri ortamı daralabilir; ancak yönlendirme bütünlüğü, web güvenliği, erişim ve uygun SAQ koşulları devam eder.
Sağlayıcı iframe'i
Kartla ilişkili bütün alanlar doğrudan uyumlu sağlayıcıdan gelirse SAQ A uygunluğu mümkün olabilir. PCI SSC, tüm uygunluk ölçütlerinin birlikte karşılanması gerektiğini vurgular.
Direct post / JavaScript bileşeni
Kart verisi mağaza sunucusuna değmese bile mağaza sayfasındaki scriptler formu etkileyebilir. SAQ A-EP veya farklı kapsam doğabilir. Kesin SAQ türünü sağlayıcı değil, acquiring/uyum kabul eden taraf ve gerekirse QSA ile doğrulayın.
Doğrudan kart verisi işleme
Kart numarası mağaza sistemi üzerinden geçer veya saklanırsa PCI kapsamı ve ihlal etkisi büyür. Küçük işletmenin özel bir zorunluluğu yoksa bu modeli seçmesi genellikle gereksiz risk yaratır.
Ödeme sayfası script güvenliği
PCI DSS v4.0.1 e-ticaret güvenliği, ödeme sayfasını etkileyen scriptlerin yetkilendirilmesi, bütünlüğü ve değişiklik tespiti gibi kontrolleri öne çıkarır. PCI SSC'nin 2025 SAQ A açıklaması, gömülü ödeme formu kullanan SAQ A işyerinin sitesinin hesap verisini hedefleyen script saldırılarına açık olmadığını doğrulaması gerektiğini belirtir.
Pratik kontroller:
- gereksiz üçüncü taraf scriptlerini kaldırın,
- script envanteri ve iş gerekçesi tutun,
- CSP ve uygun bütünlük kontrolleri uygulayın,
- bağımlılık ve yönetim hesabı güvenliğini sağlayın,
- ödeme sayfası değişikliklerini izleyin,
- reklam/analitik etiketlerini ödeme adımında asgariye indirin,
- olay müdahale planını test edin.
Tokenizasyon nedir?
Tokenizasyon, asıl kart numarası PAN'ın yerine sistem içinde kullanılacak ikame değer üretilmesidir. Token tek başına kart numarasını açığa çıkarmadan kayıtlı kart veya tekrar ödeme akışını mümkün kılabilir.
PCI SSC Tokenization Guidelines, doğru uygulanan tokenizasyonun işyerindeki PAN kopyalarını ve PCI kapsamını azaltabileceğini; ancak tokenizasyon sisteminin ve PAN'a erişebilen bileşenlerin kapsamda kaldığını açıklar.
Token:
- şifrelenmiş PAN ile aynı kavram değildir,
- her sağlayıcı arasında taşınabilir olmayabilir,
- sağlayıcı/işyeri/müşteri kapsamına bağlı olabilir,
- iptal ve yaşam döngüsü yönetimi gerektirir,
- kartın son dört hanesi, marka ve son kullanma tarihiyle birlikte yine kişisel/işlem verisi oluşturabilir.
Kayıtlı kart ve tekrarlayan ödeme
Kartı “kaydet” seçeneği sunuluyorsa:
- açık kullanıcı amacı ve gerekli bilgilendirme bulunmalı,
- mağaza PAN/CVV saklamamalı,
- sağlayıcının token/mandate modeli kullanılmalı,
- ilk ve sonraki işlem türleri doğru işaretlenmeli,
- kart güncelleme/silme yolu sunulmalı,
- token erişimi hesap ele geçirmesine karşı korunmalı,
- abonelik iptali ile token silme aynı zorunluluk sanılmamalı; politika ve hukuki saklama ayrılmalı.
CVV/CVC gibi hassas doğrulama verisinin yetkilendirme sonrasında saklanmasına güvenilmemelidir; PCI gereksinimi sağlayıcı ve acquiring tarafıyla doğrulanmalıdır.
Dolandırıcılık önleme
Tek bir risk kuralı yeterli değildir. Katmanlar:
- 3DS ve sağlayıcı risk motoru,
- hız/frekans sınırı,
- başarısız deneme takibi,
- cihaz ve oturum sinyalleri,
- IP/ülke ile teslimat uyumsuzluğu,
- sepet ve tutar anomalisi,
- hesap ele geçirme tespiti,
- yüksek riskli siparişte manuel inceleme,
- teslimat kanıtı,
- refund ve kupon suistimali kontrolü.
Risk kuralları gerçek müşteriyi gereksiz reddedebilir. Onay oranı, fraud kaybı, manuel inceleme maliyeti ve chargeback birlikte ölçülmelidir.
Müşteriye kartı çıkaran bankanın ayrıntılı ret nedenini olduğu gibi göstermek hem güvenlik hem doğruluk sorunu yaratabilir. “Ödeme onaylanamadı; bilgileri kontrol edin veya başka yöntem deneyin” gibi eyleme dönük fakat hassas olmayan mesaj kullanın; iç logda sağlayıcı kodunu koruyun.
Mutabakat nedir?
Mutabakat, işletmenin kendi sipariş ve muhasebe kayıtlarını ödeme sağlayıcısı işlem raporları, payout raporları ve banka hareketleriyle eşleştirmesidir.
Üç katmanlı mutabakat
1. Sipariş–ödeme
- sipariş tutarı,
- sağlayıcı ödeme kimliği,
- yetkilendirilen ve capture edilen tutar,
- para birimi,
- nihai durum.
2. Ödeme–sağlayıcı bakiyesi
- brüt capture,
- komisyon,
- vergi,
- iade,
- chargeback,
- rezerv ve düzeltme,
- net payout.
3. Payout–banka
- payout kimliği,
- gönderim/değer tarihi,
- banka referansı,
- beklenen ve gelen net tutar,
- eksik, fazla veya geri dönen ödeme.
Mutabakat kuralı
Her fark ya otomatik açıklanmalı ya da operasyon kuyruğuna düşmelidir. “Toplam yaklaşık eşit” finansal kontrol değildir.
Komisyon nasıl hesaplanır?
Tek oran varsaymayın. Sözleşmede şu kalemler olabilir:
- işlem yüzdesi,
- işlem başı sabit ücret,
- taksit/kart/ülke farkı,
- yabancı para dönüşümü,
- iade ücreti,
- chargeback ücreti,
- erken ödeme/vade maliyeti,
- aylık veya entegrasyon bedeli,
- vergi,
- rezerv/bloke.
Örnek hesap, sözleşmeye bağlı olarak:
Brüt tahsilat
- işlem komisyonu
- komisyon vergisi
- iadeler
- chargeback ve ücretler
- rezerv
+ serbest bırakılan rezerv
= net işyeri ödemesiGerçek formülü sağlayıcının ekstre/rapor belgesiyle test edin.
Türkiye'de düzenleyici çerçeve
TCMB'nin Ödeme Hizmetleri sayfası, alanın 6493 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı yönetmelik/tebliğlerle düzenlendiğini gösterir. TCMB, 1 Ocak 2020'den beri ödeme hizmetleri, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve elektronik para ihracının düzenleme ve denetim otoritesidir.
Sağlayıcı doğrulama
Sözleşmeden önce:
- Tüzel kişi unvanını alın.
- TCMB ödeme kuruluşları listesinden veya elektronik para kuruluşları listesinden güncel durumu kontrol edin.
- Yalnız kuruluşun listede olmasına değil, ilgili hizmet için izin sütununa bakın.
- Geçici durdurma, iptal veya sona erme kararlarını inceleyin.
- Sözleşme tarafının marka adıyla aynı tüzel kişi olup olmadığını doğrulayın.
Bankalar 5411 sayılı Kanun kapsamında olduğundan TCMB ödeme kuruluşu listesinde aynı biçimde yer almayabilir. Bir yazılım entegratörünün ödeme ekranı sunması, kendi adına ödeme hizmeti sunma yetkisi olduğu anlamına gelmez; fon akışındaki lisanslı tarafı belirleyin.
Pazaryeri ve başkası adına tahsilat
Platformun alıcı ve satıcı arasında para toplaması, bekletmesi veya paylaştırması basit e-ticaret tahsilatından farklı hukuki role dönüşebilir. Satıcı alt hesapları, KYC, split settlement, rezerv ve iadeler lisanslı sağlayıcının platform/pazaryeri modeliyle kurulmalıdır. İşletme, sağlayıcı sözleşmesi ve hukuk incelemesi olmadan kendi banka hesabında başkası adına fon toplamamalıdır.
Kişisel veri ve ödeme verisi
Ödeme sırasında kimlik, iletişim, sipariş, teslimat, işlem geçmişi, cihaz/risk sinyalleri ve kartla ilgili sınırlı bilgiler işlenebilir. Her tarafın veri sorumlusu/veri işleyen rolü sözleşme ve gerçek işleme faaliyetinden belirlenmelidir.
KVKK'nın ödeme ve elektronik para sektörü rehberi, bu sektörde veri işleme şartları, aktarım, yükümlülük ve güvenliği ayrı ele alır. Genel olarak:
- yalnız gerekli veriyi toplayın,
- işleme amacı ve hukuki sebebi belirleyin,
- aydınlatmayı gerçek veri akışıyla eşleyin,
- yurt dışı aktarımı varsa güncel KVKK rejimine göre inceleyin,
- erişimi rol bazlı sınırlandırın,
- logda kart ve hassas sır tutmayın,
- saklama ve imhayı veri türü/hukuki yükümlülükle belirleyin,
- sağlayıcı alt işleyenlerini ve ihlal bildirimini sözleşmede ele alın.
KVKK'nın veri güvenliği açıklaması, veri sorumlusunun hukuka aykırı işlemeyi/erişimi önlemek ve veriyi korumak için uygun teknik ve idari tedbir almakla yükümlü olduğunu belirtir. Sağlayıcı kullanmak işletmenin kendi sorumluluğunu otomatik kaldırmaz.
Ödeme modeli seçimi
Tam yönlendirme
Avantaj
- daha dar kart veri teması,
- hızlı entegrasyon,
- sağlayıcı ödeme sayfası güncellemeleri.
Bedel
- marka/UX kontrolü azalabilir,
- yönlendirme dönüşü ve oturum yönetimi gerekir,
- dönüşüm sağlayıcı deneyimine bağlıdır.
Gömülü hosted fields / iframe
Avantaj
- kullanıcı mağaza görünümünde kalır,
- kart alanları sağlayıcıdan gelir,
- daha iyi tasarım bütünlüğü.
Bedel
- script ve CSP entegrasyonu,
- SAQ uygunluk koşullarını doğru doğrulama,
- üçüncü taraf bileşen erişilebilirliği ve hata yönetimi.
Tam API / doğrudan kart işleme
Avantaj
- en yüksek akış kontrolü,
- özel kurumsal ihtiyaçlara uyum.
Bedel
- geniş PCI kapsamı,
- daha yüksek güvenlik, denetim ve olay müdahale maliyeti,
- kart verisi ihlal etkisi.
Küçük ve orta ölçekli çoğu mağaza için barındırılan ödeme bileşeni, özel kart alanına göre daha dengeli başlangıçtır. Kesin seçim iş ve uyum gereksinimine göre yapılır.
Ödeme sağlayıcısı seçme kriterleri
Hukuki ve ticari
- TCMB/ilgili otorite durumu ve izin kapsamı,
- sözleşme tarafı ve fonların korunması modeli,
- komisyonun tüm kalemleri,
- işyeri ödeme vadesi,
- rezerv/bloke şartı,
- iade ve chargeback ücret/süreleri,
- fesihte veri ve token taşınabilirliği.
Ürün
- kartlar, taksit ve para birimleri,
- alternatif ödeme yöntemleri,
- kayıtlı kart/abonelik,
- kısmi capture/iade,
- pazaryeri/split desteği,
- mobil SDK ve erişilebilir checkout,
- uluslararası hedef ülke desteği.
Teknik
- açık API ve sürüm politikası,
- idempotency,
- imzalı webhook ve retry,
- işlem sorgulama,
- ayrıntılı test ortamı,
- gerçek hata kodları,
- kütüphane bakım durumu,
- durum sayfası ve olay iletişimi,
- rapor/API ile mutabakat.
Güvenlik ve operasyon
- PCI DSS doğrulama kanıtı ve kapsamı,
- anahtar rotasyonu,
- rol tabanlı panel ve çok faktörlü doğrulama,
- log/audit izi,
- veri yerleşimi ve alt işleyenler,
- fraud aracı ve manuel inceleme,
- destek SLA'sı,
- webhook yeniden gönderme.
Entegrasyon mimarisi
Önerilen bileşenler:
Checkout UI
↓
Order Service ── Payment Service ── Provider API
│ ↑ │
│ └── Webhook Inbox ┘
↓
Inventory / Fulfilment
↓
Ledger / Reconciliation ── Payout / BankSorumluluklar
- Order Service: ürün, tutar, müşteri ve sipariş durumu.
- Payment Service: sağlayıcı bağımsız ödeme durum makinesi, idempotency, capture/refund.
- Webhook Inbox: ham doğrulanmış olay, tekilleştirme, sıra ve retry.
- Ledger: brüt/net finansal hareket ve değişmez kayıt.
- Reconciliation: sağlayıcı raporu ve banka eşleştirmesi.
- Fulfilment: yalnız uygun kesin ödeme durumunda teslimat.
Secret ve erişim yönetimi
- API secret yalnız sunucuda tutulur.
- Public/client key ile secret karıştırılmaz.
- Secret kaynak kodu, log, hata mesajı veya istemci bundle'ına girmez.
- Test ve canlı hesap/anahtar/webhook sırları ayrılır.
- En az yetki uygulanır.
- Düzenli rotasyon ve acil iptal planı vardır.
- Yönetim panelinde MFA kullanılır.
- Canlı iade/capture yetkisi sınırlanır ve denetlenir.
Loglama
Kaydedin:
- correlation/order/payment ID,
- endpoint ve işlem türü,
- sağlayıcı durum kodu,
- tutar ve para birimi,
- süre,
- retry/idempotency bilgisi,
- webhook olay kimliği,
- zaman damgası,
- yetkili kullanıcı eylemi.
Kaydetmeyin:
- tam PAN,
- CVV/CVC,
- 3DS tek kullanımlık kod,
- API secret,
- webhook secret,
- client secret'ın tamamı,
- gereksiz kişisel veri.
Test stratejisi
Fonksiyonel senaryolar
- başarılı kart ödemesi,
- 3DS frictionless ve challenge,
- müşteri challenge'ı iptal ediyor,
- yanlış kart/ret,
- yetersiz limit,
- bekleyen/asenkron sonuç,
- otomatik ve manuel capture,
- kısmi capture,
- tam/kısmi iade,
- void/reversal,
- kayıtlı kart ve abonelik.
Dayanıklılık senaryoları
- ödeme API timeout fakat işlem başarılı,
- çift tıklama,
- aynı idempotency anahtarıyla retry,
- webhook iki kez geliyor,
- webhook sırası ters,
- webhook imzası yanlış,
- endpoint 500 veriyor ve olay yeniden geliyor,
- checkout sonrası tarayıcı kapanıyor,
- sağlayıcı API geçici 5xx,
- veritabanı yazımı ödeme sonrası başarısız.
Finansal senaryolar
- indirim/kargo tutarı son anda değişiyor,
- farklı para birimi,
- bir siparişte birden çok ödeme denemesi,
- capture edilen tutar provizyondan düşük,
- iki kısmi iade,
- refund webhook'u gecikiyor,
- chargeback ve ücret,
- payout içinde birden çok işlem,
- payout banka hesabına gelmiyor.
Güvenlik senaryoları
- tutar tarayıcıdan değiştirilmiş,
- başka siparişin ödeme ID'si kullanılmış,
- başarı URL'si elle açılmış,
- eski webhook replay edilmiş,
- yönetici iade yetkisi aşılmış,
- test anahtarı canlıya karışmış,
- üçüncü taraf script değiştirilmiş.
Canlıya geçiş kontrol listesi
Sözleşme ve hesap
- [ ] Sözleşme tarafı ve TCMB/otorite durumu doğrulandı.
- [ ] Hizmet izin kapsamı doğrulandı.
- [ ] Komisyon, vade, rezerv, iade ve chargeback şartı kaydedildi.
- [ ] İşyeri unvanı, MCC, hesap ve iletişim doğru.
- [ ] Test/canlı hesapları ayrıldı.
Teknik
- [ ] Tutar sunucuda hesaplanıyor.
- [ ] Sipariş–ödeme bire çok deneme modeli var.
- [ ] İdempotency anahtarı ve veritabanı tekilliği var.
- [ ] Tarayıcı dönüşü fulfillment başlatmıyor.
- [ ] Webhook imzası ham gövdeyle doğrulanıyor.
- [ ] Webhook duplicate ve sıra bozukluğuna dayanıklı.
- [ ] Timeout
unknown/processingolarak uzlaştırılıyor. - [ ] API ve webhook retry exponential backoff kullanıyor.
- [ ] Manuel capture süre aşımı izleniyor.
Güvenlik ve uyum
- [ ] PCI kapsamı ve doğru SAQ acquiring/QSA ile doğrulandı.
- [ ] Kart alanlarının kaynağı teknik olarak test edildi.
- [ ] Tam PAN/CVV sistem ve loglara girmiyor.
- [ ] Secret yönetimi ve rotasyon planı var.
- [ ] Panel MFA ve en az yetki kullanıyor.
- [ ] Ödeme sayfası script envanteri/değişiklik kontrolü var.
- [ ] KVKK rolleri, aydınlatma, aktarım ve saklama değerlendirildi.
- [ ] Olay müdahale ve veri ihlali planı test edildi.
Finans ve operasyon
- [ ] Sipariş–ödeme–payout–banka mutabakatı var.
- [ ] Komisyon ve vergi formülü örnek ekstreyle doğrulandı.
- [ ] Kısmi/tam iade muhasebede test edildi.
- [ ] Chargeback bildirim sahibi ve SLA'sı belli.
- [ ] Gün sonu fark raporu ve alarmı var.
- [ ] Destek ekibi müşteriye hangi durumu söyleyeceğini biliyor.
Kullanıcı deneyimi
- [ ] Mobil ve klavye erişimi test edildi.
- [ ] 3DS dönüşü ve geri tuşu çalışıyor.
- [ ] Çift tıklama engelleniyor fakat erişilebilir durum mesajı var.
- [ ] Bekleyen sonuç kullanıcıya doğru anlatılıyor.
- [ ] Ret mesajı hassas ayrıntı sızdırmıyor.
- [ ] Fiyat, para birimi ve taksit toplamı ödeme öncesi açık.
- [ ] İade ve iletişim yolu görünür.
Sık yapılan hatalar
Başarı URL'sini ödeme kanıtı saymak
URL kullanıcı tarafından açılabilir veya gerçek ödeme sonucu daha sonra değişebilir. İmzalı sunucu olayı ve sağlayıcı sorgusunu kullanın.
Her tıklamada yeni ödeme oluşturmak
Timeout ve çift tıklamada çift tahsilat riski doğurur. Bir sipariş amacı, tek ödeme nesnesi ve idempotent retry kullanın.
Timeout'u ret saymak
İşlem sağlayıcıda başarılı olmuş olabilir. Sonucu unknown tutup webhook/sorguyla uzlaştırın.
3DS başarısını tahsilat sanmak
3DS kimlik doğrulamasıdır; ayrı authorization ve capture sonucunu bekleyin.
“Sağlayıcı PCI uyumlu, bize gerek yok” demek
İşyeri web sitesi ve entegrasyon biçimi kendi PCI kapsamını belirler. Doğru SAQ ve kontrolleri acquiring/QSA ile doğrulayın.
Kartı şifreleyip saklamanın güvenli olduğunu düşünmek
Şifreleme PAN'ı otomatik kapsam dışı yapmaz. Kart verisini hiç almayan sağlayıcı tokenı tercih edin.
Webhook'u bir kez gelir sanmak
Duplicate, retry ve sıra değişikliği normal dağıtık sistem davranışıdır. Olayı tekilleştirin ve durum geçişini koruyun.
Sipariş durumuyla ödeme durumunu tek alan yapmak
Yetkilendirilmiş fakat capture edilmemiş, tahsil edilmiş fakat iade edilmiş veya payout'a girmemiş durumları kaybedersiniz.
Sağlayıcının yalnız marka adına bakmak
TCMB'de tüzel kişi, güncel faaliyet durumu ve ilgili izin kapsamı kontrol edilmelidir.
Mutabakatı yalnız banka toplamıyla yapmak
Komisyon, iade, chargeback ve rezerv farkları kaybolur. İşlem ve payout satırı bazında eşleştirin.
Sık sorulan sorular
Ödeme altyapısı ile sanal POS aynı şey mi?
Hayır. Sanal POS kart kabul hizmetidir. Ödeme altyapısı checkout, gateway, risk, 3DS, sağlayıcı, işlem durumu, mutabakat, iade ve operasyon katmanlarını da kapsar.
Ödeme kuruluşu ile banka arasındaki fark nedir?
Hukuki kuruluş ve izin rejimleri farklıdır. Türkiye'de ikisi de 6493 kapsamında ödeme hizmeti sağlayıcısı olabilir; ödeme/elektronik para kuruluşunun sunabileceği hizmet TCMB faaliyet izniyle sınırlıdır.
Sağlayıcının lisansını nereden kontrol ederim?
TCMB'nin güncel ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları listelerinden tüzel kişi ile izin kapsamını kontrol edin. Bankalar kendi bankacılık rejimindedir.
Provizyon alınca para çekilmiş olur mu?
Provizyon kullanılabilir fonu kontrol edip bloke yaratabilir; para henüz işyerine aktarılmış olmayabilir. Capture ve settlement ayrı aşamalardır.
Capture ne zaman yapılmalı?
İş modeline göre. Anında teslimde otomatik, stok/sevk doğrulamasında manuel capture kullanılabilir. Kart ağı ve sağlayıcı capture süresi kaçırılmamalıdır.
3D Secure zorunlu mu?
İşlem, kart, sağlayıcı ve güncel düzenleme/ağ kurallarına göre değişebilir. EMV 3DS desteklenmeli; hangi işlemin challenge veya muafiyet akışına gireceği sağlayıcı ve kartı çıkaran tarafça belirlenebilir. Hukuki zorunluluk sağlayıcıyla doğrulanmalıdır.
3D Secure ödeme garantisi verir mi?
Hayır. Kimlik doğrulama sağlar; authorization, capture, teslimat, refund ve chargeback risklerini tamamen ortadan kaldırmaz.
Kart numarasını saklamadan kayıtlı kart yapılabilir mi?
Evet. Sağlayıcının tokenizasyon ve kayıtlı ödeme modeli kullanılır. Mağaza token tutar; PAN/CVV tutmaz. Tokenın yetkilendirilmesi ve yaşam döngüsü yine korunmalıdır.
CVV saklanabilir mi?
Yetkilendirme sonrasında hassas doğrulama verisinin saklanması PCI DSS açısından yasaklı/çok kısıtlıdır. Tasarımda saklamayın ve kesin gereksinimi acquiring/QSA ile doğrulayın.
Webhook neden gerekli?
Tarayıcı kapanabilir ve asenkron sonuç daha sonra gelebilir. Webhook sunucunun ödeme, iade, chargeback veya payout değişimini güvenilir biçimde almasına yardım eder.
Aynı webhook iki kez gelirse ne olur?
Normal olabilir. Olay/işlem kimliğini tekilleştirir, aynı finansal ve sipariş etkisini tekrar uygulamazsınız.
Ödeme API'si timeout verirse yeniden çekmeli miyim?
Körlemesine yeni işlem açmayın. Aynı idempotency anahtarıyla sağlayıcının güvenli retry yöntemini kullanın, işlem durumunu sorgulayın ve webhook'u bekleyin.
Void ile refund farkı nedir?
Void settlement öncesindeki capture/credit isteğini iptal eder; refund settled tahsilattan müşteriye geri ödeme başlatır. Sağlayıcı terimleri ve pencere değişebilir.
Chargeback ile iade aynı mı?
Hayır. İadeyi işyeri başlatır; chargeback kart hamili/kartı çıkaran tarafın itiraz sürecidir ve kart ağı kurallarına tabidir.
Para ne zaman hesabıma geçer?
Sağlayıcı sözleşmesindeki payout takvimi, iş günü, kart/taksit, rezerv ve banka işlemesine göre değişir. “Ödeme başarılı” anı işyeri hesabına geçiş tarihi değildir.
En ucuz sağlayıcı nasıl seçilir?
Yalnız komisyon yüzdesiyle değil; sabit ücret, vergi, vade, onay oranı, iade/chargeback, alternatif yöntem, teknik güvenilirlik, destek ve mutabakat maliyetiyle toplam sahip olma maliyetini karşılaştırın.
Birden fazla sağlayıcı kullanılmalı mı?
Hacim, ülke, kart ve süreklilik ihtiyacı gerekçelendiriyorsa ödeme orkestrasyonu yararlı olabilir. Başlangıçta gereksiz çoklu sağlayıcı; mutabakat, yönlendirme, PCI ve hata yönetimini zorlaştırır.
Pazaryeri satıcı parasını kendi hesabında tutabilir mi?
Bu, başkası adına ödeme alma ve fon tutma gibi düzenlenmiş faaliyetlere girebilir. Lisanslı platform/pazaryeri ödeme modeli ve hukuk değerlendirmesi olmadan uygulanmamalıdır.
Sonuç
Ödeme altyapısı bir buton veya API çağrısı değil, dağıtık bir finansal durum makinesidir. Sipariş tutarını sunucuda hesaplayın; bir sipariş amacı için tek ödeme yaşam döngüsü kurun; aynı isteği idempotency anahtarıyla güvenle tekrar edilebilir yapın. Kart verisini mümkün olduğunca PCI DSS uyumlu sağlayıcının barındırdığı alanlarda tutun ve mağazanıza PAN/CVV sokmayın.
3D Secure, authorization, capture, clearing, settlement ve payout aşamalarını ayırın. Tarayıcı dönüşüne dayanarak ürün göndermeyin; imzası doğrulanmış webhook'u kalıcı kuyruğa alın, duplicate ve sıra değişimine dayanıklı işleyin. Timeout'u otomatik ret saymayın; sağlayıcı sorgusu ve webhook ile kesin sonucu uzlaştırın.
İptal/reversal, void, refund ve chargeback'i ayrı finansal olaylar olarak kaydedin. Her siparişi sağlayıcı işlemleri, komisyonlar, iadeler, payout ve banka hareketiyle satır bazında eşleştirin. Türkiye'de sağlayıcının tüzel kişisini ve ilgili hizmet izin kapsamını güncel TCMB listelerinden doğrulayın; pazaryeri veya başkası adına tahsilat modelini lisanslı sağlayıcı ve hukuk incelemesiyle kurun.
İyi ödeme altyapısının kabul ölçütü yalnız başarılı işlem oranı değildir: çift tahsilat olmaması, belirsiz işlemin kaybolmaması, kart verisinin gereksiz işlenmemesi, müşteriye doğru durum gösterilmesi ve her kuruşun siparişten banka hesabına kadar açıklanabilmesidir.
Kaynaklar
- TCMB — Ödeme Hizmetleri
- TCMB — 6493 Sayılı Kanun
- TCMB — Ödeme Hizmetleri Alanına Genel Bakış
- TCMB — Faaliyette Bulunan Ödeme Kuruluşları ve İzin Kapsamları
- TCMB — Faaliyette Bulunan Elektronik Para Kuruluşları ve İzin Kapsamları
- TCMB — Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Yönetmeliği
- TCMB — Ödemeler Alanındaki İş Modelleri Rehberi
- EMVCo — EMV 3-D Secure
- PCI SSC — Merchant Kaynakları ve Uyum Programları
- PCI SSC — SAQ A Gömülü Ödeme Sayfası Uygunluğu
- PCI SSC — SAQ A Script Uygunluk Açıklaması
- PCI SSC — Tokenization Guidelines
- Visa Developer — Authorization, Capture ve Settlement Akışı
- Visa Acceptance — İşlem Türleri: Authorization, Capture, Void, Refund ve Chargeback
- Mastercard — Chargeback Guide, Merchant Edition
- Stripe Docs — PaymentIntent Yaşam Döngüsü
- Stripe Docs — PaymentIntents ve Idempotency
- Stripe Docs — Sunucu Tarafı Ödeme Durumu ve Webhook
- Adyen Docs — API Idempotency
- Adyen Docs — Webhook Olaylarını İşleme
- Adyen Docs — HMAC İmza Doğrulama
- KVKK — Ödeme ve Elektronik Para Sektörü İyi Uygulamalar Rehberi
- KVKK — Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler
Bu rehber genel teknik, güvenlik ve operasyon bilgilendirmesidir; hukuki, mali veya PCI DSS uygunluk görüşü değildir. TCMB izinleri, mevzuat, kart ağı kuralları, PCI belgeleri, sağlayıcı API'leri, ücretler ve işlem süreleri değişebilir. Canlıya geçmeden önce güncel sözleşmeyi ve resmî kaynakları; hukuki ve mali konuları ilgili uzmanlarla; PCI kapsamını acquiring kuruluşunuz veya yetkili değerlendiriciyle doğrulayın.