REHBER
İyi bir web sitesi nasıl olmalı?
İyi bir web sitesini amaç, içerik, kullanılabilirlik, mobil uyum, erişilebilirlik, hız, güvenlik, SEO, ölçüm ve bakım açısından değerlendirin.
İyi bir web sitesi yalnız güzel görünen site değildir. Doğru ziyaretçiye ne sunduğunu açıkça anlatır, aradığı bilgiye ulaştırır, ana işlemi güvenle tamamlatır ve bunu farklı cihaz, bağlantı ve kullanım ihtiyaçlarında sürdürebilir. Görsel tasarım bu sonucun önemli bir parçasıdır; fakat içerik, kullanılabilirlik, erişilebilirlik, performans, güvenlik ve bakım olmadan tek başına yeterli değildir.
Bir site sektör ödülü alacak kadar etkileyici görünüp mobilde formu çalışmıyorsa iyi değildir. Sade bir site de doğru bilgiyi hızla veriyor, güven oluşturuyor ve işletmeye nitelikli talep getiriyorsa görevini iyi yapabilir. Kaliteyi kişisel beğeni yerine kullanıcı görevi ve ölçülebilir sonuçlarla değerlendirmek gerekir.
Bu rehber, kurumsal ve hizmet odaklı bir web sitesini değerlendirmek için uygulanabilir bir çerçeve sunar. E-ticaret ve web uygulamalarında aynı ilkeler geçerlidir; ödeme, üyelik, stok ve özel işlem akışları ayrıca incelenmelidir.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap
İyi bir web sitesi:
- Kimin için ve hangi amaçla var olduğunu bilir.
- İlk ekranda ne sunduğunu anlaşılır biçimde anlatır.
- Gerçek kullanıcı ihtiyaçlarına göre düzenlenir.
- İçeriği kısa değil, yeterli ve kanıtlıdır.
- Gezinmesi tutarlı ve öngörülebilirdir.
- Mobilde eksiksiz çalışır.
- Engelli kullanıcıları dışlamaz.
- Hızlı yüklenir ve etkileşime hızlı yanıt verir.
- Güvenli bağlantı, doğru yetki ve veri minimizasyonu uygular.
- Gerçek iletişim, proje ve uzmanlık kanıtları sunar.
- Form, telefon, satın alma veya randevu gibi ana işlemi kolaylaştırır.
- Arama motorlarının içeriği anlayabileceği teknik temel kurar.
- Hata, analitik, içerik ve güncellemeler için bakım planına sahiptir.
Bu özelliklerin hepsi aynı hedefe hizmet eder: ziyaretçinin doğru kararı gereksiz sürtünme ve risk yaşamadan verebilmesi.
İyi siteyi değerlendirmeye tasarımdan önce başlayın
Renk, yazı tipi ve animasyon seçmeden önce şu dört soruyu cevaplayın:
- Site hangi iş sonucunu üretmeli?
- Birincil ziyaretçi kim?
- Bu kişi siteye hangi ihtiyaç veya soruyla geliyor?
- Ziyaret sonunda hangi işlemi güvenle yapabilmeli?
Örnek hedef:
Türkiye'deki 10–50 çalışanlı üretim işletmelerinin sunucu bakım hizmetini anlayıp mevcut altyapı bilgileriyle görüşme talebi göndermesini sağlamak.
Bu ifade; “kurumsal ve modern bir site” talebinden daha kullanışlıdır. Hedef kitleyi, hizmeti ve ana işlemi tanımlar. Sayfa sırası, içerik, güven kanıtı ve form alanları bu hedefe göre test edilebilir.
ABD Web Tasarım Sistemi'nin tasarım ilkeleri, ürün kararlarının gerçek kullanıcı ihtiyaçlarından başlamasını; varsayımların gerçek kişilerle test edilmesini ve testin ürün geliştikçe sürmesini önerir. Bu devlet hizmetleri için hazırlanmış bir sistem olsa da temel ilke ticari siteler için de geçerlidir: kullanıcıyı tanımadan “iyi deneyim” varsayılır, doğrulanmaz.
1. Amaç ve başarı ölçütü açık olmalı
Her site için tek bir ana hedef şart değildir; ancak hedefler önceliklendirilmelidir. Kurumsal sitede amaçlar şöyle sıralanabilir:
- Birincil: Nitelikli görüşme talebi
- İkincil: Hizmet kapsamının anlaşılması
- Destekleyici: Uzmanlık ve güven kanıtı
- Uzun vadeli: Rehber içerikleriyle organik görünürlük
“Trafik artsın” tek başına yeterli başarı ölçütü değildir. Yanlış kitlede yüksek trafik iş sonucu üretmeyebilir. Hedefe göre şu ölçüler seçilebilir:
- Formu başlatan ve tamamlayan kişi sayısı
- Telefon veya e-posta etkileşimi
- Hizmet sayfasından iletişime geçiş
- Nitelikli talep oranı
- Tekrarlanan destek sorularının azalması
- Rehberden hizmet sayfasına geçiş
- Kritik görev tamamlama başarısı
- Form hatası ve terk noktası
Ölçüm, kullanıcı mahremiyetine ve veri minimizasyonuna uygun kurulmalıdır. Her tıklamayı toplamak yerine karar için gerekli olayı belirleyin.
2. İlk ekranda ne sunduğu anlaşılmalı
Ziyaretçi ana sayfada şu üç soruya hızla cevap bulabilmelidir:
- Ne sunuyorsunuz?
- Kime veya hangi probleme yardımcı oluyorsunuz?
- Bir sonraki adım nedir?
“Geleceği birlikte tasarlıyoruz” gibi genel bir slogan, marka tonu taşıyabilir ama hizmeti tek başına açıklamaz. Başlık veya hemen yanındaki açıklama somut olmalıdır.
İyi ilk ekran genellikle şunları içerir:
- Açık değer önerisi
- Kısa kapsam açıklaması
- Birincil çağrı
- Gerekliyse düşük bağlılık isteyen ikincil çağrı
- Gerçek bir güven ipucu
- Mesajı destekleyen, dikkatle seçilmiş görsel
İlk ekrana şirket tarihçesinin tamamını, bütün hizmetleri, sayaçları ve hareketli dekorları doldurmak gerekmez. Hedef, her şeyi anlatmak değil; doğru kişiye doğru yönde devam etmesi için yeterli bağlam vermektir.
3. İçerik kullanıcı sorusunu eksiksiz cevaplamalı
İyi içerik yalnız kısa veya uzun değildir; karar için yeterlidir. Hizmet sayfası şu soruları cevaplamalıdır:
- Hangi problem çözülüyor?
- Hizmet kimler için uygun?
- Kapsama neler dahil?
- Süreç nasıl ilerliyor?
- Müşteriden ne bekleniyor?
- Sonuç veya teslim nedir?
- Hangi kanıtlar var?
- Sınırlar ve kapsam dışı konular neler?
- Sonraki adım nasıl atılır?
Metni yalnız işletmenin kendini anlattığı bir broşür gibi yazmayın. Kullanıcının kararı için bilgi verin. “Kaliteli, yenilikçi, müşteri odaklı” gibi kanıtsız sıfatlar yerine süreç, yöntem, örnek ve sorumluluk gösterin.
İçerik dilinde:
- Kısa ve anlamlı başlıklar kullanın.
- Bir paragrafta tek ana fikir tutun.
- Teknik terimi gerektiği kadar açıklayın.
- Önemli bilgiyi yalnız görsele gömmeyin.
- Tarama kolaylığı için liste ve ara başlık kullanın.
- Fiyat verilmiyorsa fiyatı belirleyen kapsamı anlatın.
- Belirsiz vaat yerine sınırı açıkça yazın.
- Güncelliğini yitiren bilgiye kontrol tarihi ekleyin.
4. Bilgi mimarisi ve gezinme öngörülebilir olmalı
Ziyaretçi, menüde işletme içi departman adlarını değil kendi aradığı konuyu görmelidir. Temel kurumsal sitede şu yapı çoğu zaman yeterlidir:
- Ana sayfa
- Hizmetler
- İşler veya referanslar
- Hakkında
- Rehber veya kaynaklar
- İletişim
Her proje bu listeyi kullanmak zorunda değildir. Sayfa, gerçek bilgi ihtiyacı varsa eklenmelidir.
İyi gezinme:
- Aynı menüyü sayfalar arasında tutarlı konumda gösterir.
- Menü etiketlerini kısa ve anlaşılır yazar.
- Aktif sayfayı belli eder.
- Logo üzerinden ana sayfaya dönüş sağlar.
- Uzun sayfada başlık hiyerarşisini korur.
- İlgili içerikler arasında doğal bağlantı kurar.
- Bulunamayan sayfada kullanıcıya çıkış yolu verir.
- Mobil menüyü klavye ve ekran okuyucuyla kullanılabilir kılar.
Ziyaretçi bir sayfaya arama motorundan doğrudan gelebilir. Her sayfa, sitenin bağlamını ve bir sonraki mantıklı adımı kendi içinde sunmalıdır.
5. Görsel hiyerarşi içeriği desteklemeli
Görsel tasarımın görevi yalnız dikkat çekmek değil, önceliği anlaşılır kılmaktır. Başlık, açıklama, kanıt ve çağrı aynı güçte görünürse kullanıcı nereye bakacağını seçemez.
Güçlü hiyerarşi için:
- Başlık seviyelerini belirgin fakat tutarlı ayırın.
- Satır uzunluğunu rahat okumaya uygun tutun.
- İlgili öğeleri boşlukla gruplayın.
- Vurgu rengini sınırlı ve anlamlı kullanın.
- Ana çağrıyı diğer düğmelerden ayırın.
- Her bölüme dekoratif kart eklemeyin.
- Gerçek fotoğraf ve iş örneğini stok görselden önce değerlendirin.
- Animasyonu anlamı veya yönlendirmeyi desteklediği yerde kullanın.
“Daha premium olsun” talebi; daha fazla gölge, hareket veya parlaklık anlamına gelmez. Premium algı çoğu zaman içerik seçimi, tipografi, boşluk, gerçek görsel, ayrıntı ve tutarlılıktan oluşur.
6. Mobil uyum yalnız küçülmek değildir
Mobil site, masaüstünün daraltılmış hâli değil; aynı görevin daha sınırlı ekran ve farklı giriş biçiminde tamamlanmasıdır.
Mobil değerlendirmede:
- Başlık ekrana sığıyor mu?
- Ana işlem erken görünür mü?
- Menü kolay açılıp kapanıyor mu?
- Düğmeler yanlış dokunmayı önleyecek kadar ayrık mı?
- Formda doğru klavye türü açılıyor mu?
- Telefon ve e-posta bağlantıları çalışıyor mu?
- Yatay kayma var mı?
- Sabit öğeler içeriği kapatıyor mu?
- Görsel ve videolar gereksiz veri tüketiyor mu?
- Açılır klavye form alanını gizliyor mu?
- Yatay tablonun erişilebilir alternatifi var mı?
Kırılım noktalarını yalnız belirli telefon modellerine göre seçmeyin. İçeriğin bozulduğu noktaya göre düzenleyin. 320 piksel gibi dar ekranlardan büyük masaüstüne kadar akış test edilmelidir.
W3C'nin erişilebilir tasarım önerileri, farklı görünüm alanlarına uygun tasarımın yanı sıra yeterli kontrast, yalnız renge dayanmayan bilgi, ayırt edilebilir etkileşim, tutarlı gezinme, form etiketleri ve anlaşılır geri bildirim önerir.
7. Erişilebilirlik temel kalite şartıdır
Erişilebilir site; görme, işitme, hareket, konuşma, bilişsel veya nörolojik farklılıkları olan kişilerin içeriği algılayabilmesini, anlayabilmesini, gezebilmesini ve etkileşebilmesini hedefler.
W3C erişilebilirlik ilkeleri, gereksinimleri dört ana grupta açıklar:
- Algılanabilir: Metin dışı içerik için alternatifler, yeterli kontrast ve farklı sunumlara uyum
- İşletilebilir: Klavye erişimi, yeterli süre, güvenli hareket ve bulunabilir gezinme
- Anlaşılabilir: Okunabilir dil, öngörülebilir davranış ve hata desteği
- Sağlam: Tarayıcı ve yardımcı teknolojilerle güvenilir yorumlanabilen yapı
Pratik başlangıç kontrolü:
- HTML başlık sırası anlamlı mı?
- Her form alanının görünür etiketi var mı?
- Bütün işlevler klavyeyle çalışıyor mu?
- Odak göstergesi görünür mü?
- Renk, tek bilgi taşıyıcısı mı?
- Metin ve kontrol kontrastı yeterli mi?
- Görsellerde amaca uygun alternatif metin var mı?
- Video için altyazı veya metin alternatifi var mı?
- Hata mesajı sorunu ve düzeltmeyi açıklıyor mu?
- Sayfa yakınlaştırıldığında içerik kayboluyor mu?
- Otomatik hareket durdurulabiliyor mu?
- Hareket azaltma tercihi destekleniyor mu?
WCAG 2.2 uluslararası erişilebilirlik standardıdır. Ancak standardı yalnız otomatik puana indirgemeyin. W3C, erişilebilirlik standardı ile gerçek kişileri içeren kullanılabilirlik süreçlerinin birlikte uygulanmasının daha işlevsel sonuç verdiğini açıklar. Ayrıntı erişilebilirlik, kullanılabilirlik ve kapsayıcılık rehberinde yer alır.
8. Hızlı ve kararlı çalışmalı
Hız yalnız ana sayfanın test puanı değildir. Farklı cihaz, bağlantı, sayfa ve kullanıcı etkileşiminde gerçek deneyim ölçülmelidir.
Güncel Core Web Vitals üç alanı izler:
- LCP: Ana içeriğin yüklenme deneyimi
- INP: Kullanıcı etkileşimine yanıt
- CLS: Beklenmeyen görsel kayma
web.dev Web Vitals rehberine göre “iyi” hedefleri 75. yüzdelikte LCP için 2,5 saniye veya daha az, INP için 200 milisaniye veya daha az ve CLS için 0,1 veya daha azdır. Bu eşikler mobil ve masaüstü için ayrı raporlanmalı, gerçek kullanıcı verisi mümkün olduğunda laboratuvar testleriyle birlikte kullanılmalıdır.
İyileştirme için:
- Görselleri doğru boyut ve modern biçimde sunun.
- Ekranda görünen ana görseli gereksiz geciktirmeyin.
- Görsel ve video için boyut ayırarak kaymayı önleyin.
- Kullanılmayan JavaScript ve CSS'i azaltın.
- Üçüncü taraf takip, sohbet ve harita kodlarını sınırlayın.
- Yazı tiplerini az ve kontrollü kullanın.
- Sunucu yanıtını ve önbelleği izleyin.
- Uzun görevleri bölerek etkileşim gecikmesini azaltın.
- Testi yalnız hızlı ofis bilgisayarında yapmayın.
Core Web Vitals önemli ama bütün kaliteyi ölçmez. Formun anlaşılabilirliği, erişilebilirlik, içerik doğruluğu ve güven bu üç sayıya sığmaz.
9. Güvenlik sonradan eklenen özellik olmamalı
Tanıtım sitesi bile domain, yönetim paneli, form, analitik ve üçüncü taraf kodlar üzerinden risk taşır. Üyelik ve ödeme eklendikçe etki büyür.
Temel güvenlik kapsamı:
- HTTPS ve güvenli bağlantı
- Benzersiz parola ve çok faktörlü doğrulama
- En az yetkili kullanıcı rolleri
- Güncel uygulama, tema, eklenti ve bağımlılıklar
- Sunucu tarafında girdi doğrulama
- Güvenli gizli anahtar yönetimi
- Gereksiz hizmet ve hesapların kaldırılması
- Yedek ve geri yükleme testi
- Hata kaydı, izleme ve uyarı
- Güvenlik başlıkları ve doğru yapılandırma
- Olay müdahale sorumlusu
OWASP Top 10:2025, kırık erişim kontrolü, yanlış güvenlik yapılandırması, yazılım tedarik zinciri arızaları, kriptografik hatalar, enjeksiyon, güvensiz tasarım, kimlik doğrulama hataları, bütünlük sorunları, izleme eksikleri ve istisna durumlarının yanlış ele alınmasını kritik risk sınıfları arasında sayar.
Güvenlik rozeti veya eklentisi tek başına güvenlik sağlamaz. Projenin iş riski, tuttuğu veri ve yetkileri üzerinden tehdit değerlendirmesi yapılmalıdır.
10. Gizlilik ve kişisel veri gerçeğe uygun yönetilmeli
İyi site yalnız aydınlatma metni yayımlamaz; gerçek veri akışını bu metinle uyumlu kurar.
Şunları envanterleyin:
- İletişim ve teklif formları
- Analitik ve reklam araçları
- Çerezler ve yerel depolama
- Harita, video, sohbet ve sosyal medya yerleştirmeleri
- E-posta ve CRM entegrasyonu
- Sunucu kayıtları
- Üyelik ve sipariş verileri
- Yedekler
Her veri için amaç, hukuki dayanak, erişen taraf, saklama ölçütü ve silme süreci belirlenmelidir. “İleride lazım olur” diye gereksiz alan toplamayın. Formda yalnız süreci başlatmak için gereken bilgiyi isteyin; ayrıntı sonraki güvenli aşamada alınabilir.
Çerez bildirimi, sitenin gerçekten kullandığı araçlara göre hazırlanmalıdır. Hiçbir izleme yoksa şablon metinle hayali çerez listesi oluşturmak da doğru değildir.
11. Güven kanıtı gerçek ve denetlenebilir olmalı
Ziyaretçi özellikle pahalı veya riskli hizmette şu soruların cevabını arar:
- Bu kişi veya işletme gerçek mi?
- İletişime geçebilir miyim?
- Benzer bir işi yapmış mı?
- Süreci ve sorumluluğu açık mı?
- Söylediğini hangi kanıt destekliyor?
- Sorun olursa ne olur?
Güven unsurları:
- Gerçek ad, unvan ve iletişim kanalı
- Açık hizmet kapsamı
- Doğrulanabilir proje veya vaka
- İzinli müşteri yorumu
- Gerçek ekip veya çalışma biçimi
- Açık süreç ve teslim tanımı
- Güncel hukuki ve gizlilik bilgisi
- Güvenli bağlantı
- Tutarlı dil ve görsel sistem
- Çalışan form ve zamanında yanıt
Müşteri logosu, yorum, deneyim yılı, sertifika veya başarı oranı uydurulmamalıdır. Stok fotoğrafı gerçek ekip gibi sunmak kısa vadede şık, uzun vadede güven zedeleyicidir.
USWDS'nin aynı tasarım ilkeleri, güveni kullanıcı üzerindeki etkileri açıkça anlatmak, doğru ve güncel içerik sağlamak, güvenli ve dayanıklı sistem kurmak ve gereksiz bilgi toplamamakla ilişkilendirir. Güven görsel bir rozet değil, davranışların toplamıdır.
12. Çağrı ve form süreci kolay olmalı
Ana çağrı, sayfanın hedefiyle uyumlu olmalıdır. İlk kez gelen ziyaretçiden “Hemen satın al” istemek yerine proje hakkında bilgi alma veya görüşme talebi daha uygun olabilir.
İyi çağrı:
- Ne olacağını açıklar.
- Görsel olarak fark edilir.
- Sayfa bağlamında doğru zamanda görünür.
- Aynı işlem için tutarlı ad kullanır.
- Tıklanınca beklenen hedefe gider.
İyi form:
- Gereksiz alan istemez.
- Her alanı görünür etiketler.
- Zorunlu alanı anlaşılır biçimde belirtir.
- Hata olduğunda alanı ve düzeltmeyi söyler.
- Girilen veriyi gereksiz yere silmez.
- Başarılı gönderimi açıkça onaylar.
- Sonraki adım ve beklenen yanıtı anlatır.
- Spam önleme yöntemini kullanıcıyı cezalandırmadan uygular.
- Sunucu tarafında doğrulama yapar.
- Gerçek e-posta teslimi ve hata senaryosuyla test edilir.
Form dönüşümünü artırmak için gerekli proje bilgisini tamamen kaldırmak da doğru olmayabilir. İşletmenin nitelikli talebi ayırması için gereken en az alan seti bulunmalıdır.
13. Arama motorları içeriği anlayabilmeli
SEO, iyi sitenin ayrı bir sihir katmanı değil; açık içerik ve sağlam teknik yapının arama motoruna da anlaşılır sunulmasıdır.
Temel kapsam:
- Her sayfada benzersiz ve açıklayıcı başlık
- Anlamlı meta açıklaması
- Okunabilir URL
- Bir ana konu ve düzenli başlık hiyerarşisi
- Doğal iç bağlantılar
- Görsel alternatifleri
- Doğru durum kodları
- Taşımalarda kalıcı yönlendirme
- Site haritası ve tarama ayarları
- Yinelenen sayfalarda kanonik karar
- Gerekliyse doğrulanmış yapılandırılmış veri
- Mobil ve performans kalitesi
Google SEO Başlangıç Rehberi, SEO'yu arama motorlarının içeriği anlamasına ve kullanıcıların arama sonucundan siteyi bulup değerlendirmesine yardımcı olma işi olarak tanımlar; otomatik birincilik sağlayan gizli yöntem olmadığını açıkça belirtir.
İyi site arama motoru için yüzlerce ince sayfa üretmez. Yakın soruları tek kapsamlı içerikte yanıtlar, gerçek uzmanlık ve kanıt ekler, eski bilgiyi günceller.
14. Hata durumları ve dayanıklılık tasarlanmalı
Yalnız ideal bağlantı ve doğru kullanıcı girdisiyle çalışan site tamamlanmış değildir.
Şu durumları deneyin:
- Form API'si çalışmıyor.
- E-posta gönderimi reddediliyor.
- Görsel yüklenmiyor.
- Aranan sayfa silinmiş.
- Kullanıcının bağlantısı yavaş.
- JavaScript gecikiyor veya hata veriyor.
- Ödeme sonucu belirsiz.
- Oturum süresi doluyor.
- İçerik alanı boş.
- Uzun Türkçe kelime veya çok satırlı başlık geliyor.
Hata mesajı teknik ayrıntıyı kullanıcıya dökmemeli; ne olduğunu, verinin korunup korunmadığını ve hangi adımın atılacağını anlatmalıdır. Kritik hatalar kayda alınmalı ve sorumlu ekibe bildirilmelidir.
15. Ölçüm ve bakım sürekli olmalı
İyi site yayın gününde bitmez. İçerik eskir, ekip değişir, bağlantılar kırılır, formlar bozulur, bağımlılıklar güncellenir ve kullanıcı davranışı değişir.
Bakım takvimi:
Haftalık veya otomatik
- Çalışma süresi ve kritik hata uyarıları
- Form ve işlem başarısızlığı
- Güvenlik uyarıları
- Yedek sonucu
Aylık
- Ana formun uçtan uca testi
- Güncelleme ve bağımlılık kontrolü
- Kritik sayfa performansı
- Nitelikli talep ve kullanıcı akışı
- Kullanıcı hesapları ve erişimler
Üç veya altı aylık
- Hizmet, ekip ve iletişim içeriği
- Kırık bağlantılar
- Erişilebilirlik örneklemi
- Mobil cihaz ve tarayıcı testi
- SEO tarama ve indeksleme
- Lisans ve üçüncü taraf servisler
- Yedekten geri yükleme denemesi
Yıllık veya büyük değişiklikte
- Kullanıcı araştırması
- Bilgi mimarisi ve içerik envanteri
- Güvenlik ve kişisel veri değerlendirmesi
- Tasarım sistemi tutarlılığı
- Tedarikçi ve çıkış planı
Ölçüm sonuçları karar üretmelidir. Kullanılmayan raporları ve gereksiz izleme kodlarını kaldırın.
İyi web sitesi için puanlama tablosu
Her alanı 0–3 arasında puanlayın:
- 0: Yok veya çalışmıyor
- 1: Var ama ciddi eksik
- 2: Temel ihtiyacı karşılıyor
- 3: Kanıtla doğrulandı ve düzenli izleniyor
| Alan | Sorulacak temel soru | |---|---| | Amaç | Site için birincil iş sonucu tanımlı mı? | | Kullanıcı | Kararlar gerçek kullanıcı ihtiyacına dayanıyor mu? | | Mesaj | Ne sunulduğu ilk ekranda anlaşılıyor mu? | | İçerik | Karar için gereken bilgi doğru ve yeterli mi? | | Gezinme | Kritik bilgi ve işlem kolay bulunuyor mu? | | Görsel sistem | Hiyerarşi ve marka tutarlı mı? | | Mobil | Ana görev dar ekranda eksiksiz tamamlanıyor mu? | | Erişilebilirlik | Standart ve gerçek kullanım birlikte test edildi mi? | | Performans | Laboratuvar ve gerçek kullanıcı verisi hedefte mi? | | Güvenlik | Risk, yetki, güncelleme ve müdahale planı var mı? | | Gizlilik | Veri envanteri ile metin ve ayarlar uyumlu mu? | | Güven | İddialar gerçek ve doğrulanabilir mi? | | Dönüşüm | Ana çağrı ve form sorunsuz çalışıyor mu? | | SEO | İçerik taranabilir ve teknik temel doğru mu? | | Bakım | Sorumlu, takvim, izleme ve geri dönüş belli mi? |
Toplam puan tek başına kalite sertifikası değildir. Güvenlik, ödeme veya erişilebilirlik gibi kritik bir alandaki sıfır; yüksek toplam puanla telafi edilemez. Tablo, öncelikleri görünür kılmak için kullanılır.
Proje türüne göre öncelikler
Kurumsal hizmet sitesi
Mesaj, güven, gerçek işler, hizmet kapsamı ve iletişim akışı önceliklidir. İçerik seyrek değişiyorsa yalın teknik yapı ve düşük bakım hedeflenebilir.
E-ticaret
Ürün bilgisi, arama, filtre, stok, fiyat, sepet, ödeme, teslimat, iade ve müşteri desteği birlikte değerlendirilir. Hız ve güven kritik olmakla birlikte operasyon verisiyle uyum şarttır.
Rehber veya yayın sitesi
Editör deneyimi, okunabilirlik, URL, iç bağlantı, kaynak, güncelleme tarihi ve arama öne çıkar. Yüzlerce içeriğin kalite ve güncellik sorumlusu olmalıdır.
Portfolyo
İş örneklerinin bağlamı, katkı, süreç ve sonuç açık olmalıdır. Büyük görseller performansı bozmamalı; yalnız galeri değil, yetkinlik kanıtı sunulmalıdır.
Web uygulaması
Görev başarısı, yetki, hata durumu, veri bütünlüğü, erişilebilirlik, izleme ve güvenlik pazarlama görünümünden daha yüksek öncelik taşır.
Sık yapılan yanlışlar
Kaliteyi yalnız görsel beğeniyle ölçmek
Güzel ekran, çalışmayan görev ve yanlış içerik sorununu kapatmaz. Kullanıcı ve iş sonucu test edilmelidir.
Ana sayfaya her şeyi koymak
Bilgi önceliği kaybolur. Ana sayfa yönlendirir; ayrıntılı sayfalar kararı destekler.
Mobil görünümü sona bırakmak
Dar ekranda içerik, form ve gezinme kararları değişebilir. Baştan gerçek cihazla test edin.
Animasyonu kalite sanmak
Hareket hiyerarşi ve anlatı için kullanılabilir. Okumayı geciktiren, baş döndüren veya düşük cihazda kasan animasyon kaliteyi düşürür.
Her sorunu eklentiyle çözmek
Her bileşen performans, güvenlik ve bakım yüzeyi ekler. İş değeri olmayan özelliği kurmayın.
Otomatik puanı mutlak gerçek saymak
Performans ve erişilebilirlik araçları sorun bulur; bütün gerçek deneyimi ölçmez. Laboratuvar, saha verisi ve insan testi birlikte kullanılmalıdır.
Yayından sonra bakım planlamamak
Form, içerik, hesap ve yazılım zamanla değişir. Sahipsiz site kaçınılmaz biçimde bozulur veya eskir.
Sık sorulan sorular
İyi bir ana sayfada neler olmalı?
Net değer önerisi, hizmet özeti, gerçek güven kanıtı, çalışma biçimi, sık sorulan temel itirazlar ve açık iletişim çağrısı çoğu kurumsal site için yeterli temeldir. Bölümler hedef kitleye göre değişir.
Web sitesi kaç sayfa olmalı?
Sabit sayı yoktur. Her sayfa ayrı bir kullanıcı niyetini karşılamalıdır. Beş güçlü sayfa, aynı içeriği tekrarlayan elli sayfadan daha değerlidir.
Ana sayfa ne kadar uzun olmalı?
Karar için gereken hikâye kadar uzun olmalıdır. Kullanıcı önemli bilgiyi bulabiliyor ve bölümler tekrara düşmüyorsa uzunluk tek başına sorun değildir.
Modern web sitesi nasıl görünür?
Modernlik belirli efekt değil; güncel cihaz, erişilebilirlik, performans ve kullanım beklentilerine uyumdur. Görsel dil markaya göre sade, editoryal, renkli veya teknik olabilir.
Site mutlaka animasyonlu olmalı mı?
Hayır. Animasyon yön, durum veya hikâye anlatımına katkı sağlıyorsa kullanılmalıdır. İşlevsiz ve ağır hareket kaldırılmalıdır; hareket azaltma tercihi desteklenmelidir.
İyi site hızlı olmak zorunda mı?
Evet, hız temel deneyim ölçütüdür. Ancak hızlı olup yanlış bilgi veren veya kullanılamayan site iyi değildir. Performans diğer kalite alanlarıyla birlikte değerlendirilir.
Mobil uyum nasıl anlaşılır?
Yalnız ekran görüntüsüne bakmayın. Menü, form, telefon, klavye, yakınlaştırma, yatay taşma ve ana görevi gerçek cihazlarda deneyin.
SEO için güzel tasarım yeterli mi?
Hayır. Arama motorunun anlayacağı içerik, başlık, URL, bağlantı, durum kodu ve tarama altyapısı gerekir. Tasarım, içeriği erişilebilir ve kullanılabilir sunmalıdır.
Web sitesinde fiyat olmalı mı?
Standart ürün ve paketlerde fiyat karar sürecini kolaylaştırabilir. Her iş özel kapsamlıysa sabit rakam yerine fiyatı belirleyen unsurlar, süreç ve teklif için gereken bilgi açıkça anlatılabilir.
İyi site dönüşüm garantisi verir mi?
Hayır. Site; teklif, pazar, trafik kalitesi, fiyat, satış süreci ve marka gibi birçok etkenden biridir. Ölçülebilir hipotezler kurar, test eder ve iyileştirir; kesin sonuç garantisi vermez.
Sonuç
İyi bir web sitesi; işletmenin hedefi, kullanıcının görevi ve teknik kalitenin kesişimidir. Ne sunduğunu açıkça anlatır, doğru içeriği kolay buldurur, farklı kullanıcı ve cihazlarda çalışır, güvenli davranır ve gerçek kanıtlarla karar vermeyi kolaylaştırır.
Görsel tasarım önemlidir; fakat kaliteyi tek başına belirlemez. Erişilebilirlik, performans, güvenlik, gizlilik, SEO ve bakım ilk günden gereksinim olmalıdır. En etkileyici efekt, bozuk formu veya belirsiz hizmeti telafi etmez.
Sitenizi değerlendirirken “beğendim mi?” sorusuna ek olarak şunu sorun: Hedef kullanıcı, gerçek cihazında, ihtiyaç duyduğu bilgiyi bulup ana işlemi hatasız ve güvenle tamamlayabiliyor mu? Cevap kanıtla evetse site iyi çalışıyor demektir.
Kaynaklar
- U.S. Web Design System — Design principles
- W3C WAI — Introduction to Web Accessibility
- W3C WAI — Accessibility Principles
- W3C WAI — Designing for Web Accessibility
- W3C — Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2
- W3C WAI — Accessibility, Usability, and Inclusion
- web.dev — Web Vitals
- Google Search Central — SEO Starter Guide
- OWASP — Top 10:2025
Bu rehber genel teknik ve ticari bilgilendirmedir. Erişilebilirlik, kişisel veri, güvenlik ve sektörel yükümlülükleri projenizin kapsamı ve yürürlükteki kurallar için yetkin uzmanlarla değerlendirin.