REHBER
E-ticaret nasıl yapılır?
Türkiye'de e-ticarete ürün doğrulama, şirket, ETBİS, tüketici ve KVKK uyumu, altyapı, ödeme, kargo, pazarlama ve kârlılık adımlarıyla başlayın.
E-ticaret yapmak; bir site açıp ürün fotoğrafı yüklemekten daha geniş bir iştir. Satılabilir bir teklif bulmanız, talebi doğrulamanız, yasal ve mali altyapıyı kurmanız, tahsilat ile teslimatı işletmeniz, iadeleri yönetmeniz ve her siparişte gerçekten para kazanıp kazanmadığınızı ölçmeniz gerekir.
Başarılı başlangıcın sırası genellikle “önce pahalı site, sonra müşteri arama” değildir. Önce hedef müşteri ve problemi doğrulayın; ürün, fiyat ve tedarik modelini küçük ölçekte deneyin. Sipariş akışı çalıştığında kendi sitenizi, pazaryerlerini ve operasyonu hedefinize göre büyütün.
Bu rehber Türkiye'de mal veya hizmet satmaya başlayan küçük işletmeler için genel bir yol haritasıdır. Şirket türü, vergi, izin, tüketici ve kişisel veri yükümlülükleri ürününüze ve faaliyet modelinize göre değişebilir. Uygulamadan önce mali müşavir ve gerektiğinde hukuk uzmanıyla kendi durumunuzu doğrulayın.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap
E-ticaret yapmak için şu sırayı izleyin:
- Belirli bir müşteri grubunun gerçek problemini ve satın alma niyetini doğrulayın.
- Ürün, tedarik, stok, fiyat ve teslimat modelini küçük bir testle sınayın.
- Ürün başına katkı payını; komisyon, ödeme, kargo, iade ve reklam maliyetleriyle hesaplayın.
- Faaliyete uygun şirket/mükellefiyet, fatura ve muhasebe düzenini kurun.
- Kendi site, pazaryeri veya hibrit satış kanalını hedefinize göre seçin.
- Gerekiyorsa ETBİS kaydı, KEP ve sitede zorunlu işletme bilgilerini tamamlayın.
- Ön bilgilendirme, mesafeli satış, cayma/iade ve teslimat süreçlerini ürününüze göre hazırlayın.
- KVKK aydınlatması, veri güvenliği, çerez tercihleri ve ticari ileti izinlerini doğru yönetin.
- TCMB tarafından yetkilendirilmiş banka veya ödeme hizmeti sağlayıcısıyla tahsilat kurun.
- Kargo, paketleme, stok, destek ve iade operasyonunu sipariş gelmeden test edin.
- Doğru ürün bilgisi, hızlı sayfalar, güven sinyalleri ve ölçülebilir pazarlama ile satışa başlayın.
- Ciro yerine katkı payı, dönüşüm, iade, tekrar satın alma ve nakit akışını izleyin.
E-ticaret nedir?
E-ticaret, mal veya hizmete ilişkin sözleşme ve sipariş sürecinin elektronik ortamda yürütülmesidir. Kendi alan adınızdaki mağaza, mobil uygulama ve pazaryeri mağazası en yaygın kanallardır. Sosyal medya keşif ve iletişim kanalı olabilir; ödemenin DM üzerinden alınması faaliyetin ticari, vergi veya tüketici boyutunu ortadan kaldırmaz.
E-ticaret modeli üç parçayla anlaşılır:
- Teklif: Ne satılıyor, kime ve neden tercih ediliyor?
- Kanal: Müşteri ürünü nerede keşfedip satın alıyor?
- Operasyon: Tedarik, ödeme, teslimat, destek ve iade nasıl işliyor?
Bu üçünden biri zayıfsa güzel tasarlanmış mağaza tek başına işi kurtarmaz.
1. Müşteri ve problemi seçin
“Herkese satıyorum” başlangıçta etkisiz bir konumlandırmadır. Belirli bir müşteri grubunu seçin: yeni ebeveynler, küçük atölyeler, koşucular veya belirli sektördeki işletmeler gibi. Sonra ürün değil problem diliyle araştırın.
Görüşmelerde şunları sorun:
- Bu problem en son ne zaman yaşandı?
- Bugün nasıl çözülüyor?
- Mevcut çözümün maliyeti ve sıkıntısı ne?
- Satın alırken hangi ölçütler belirleyici?
- Kim karar veriyor, kim ödüyor?
- Hangi itirazlar satın almayı durduruyor?
“Böyle bir ürünü alır mıydınız?” sorusu nazik ama zayıf sinyal üretir. Ön sipariş, bekleme listesi, teklif talebi, numune satışı veya küçük reklam testi daha güçlü davranış verisi sağlar.
2. Ürünü doğrulayın
İlk testte geniş katalog gerekmez. Bir ana ürün, birkaç varyant ve açık bir değer önerisiyle başlayabilirsiniz. Amaç aşağıdaki varsayımları ucuzken sınamaktır:
- İnsanlar problemi önemsiyor mu?
- Ürünü anlıyor mu?
- Fiyatı kabul ediyor mu?
- Tedarik ve kalite tekrarlanabilir mi?
- Paketleme ile teslimat ürünü koruyor mu?
- İade ve destek yükü yönetilebilir mi?
Regülasyona tabi gıda, kozmetik, sağlık ürünü, takviye, elektronik, oyuncak veya yaş sınırlı ürünlerde ilgili izin, etiket, güvenlik ve reklam kurallarını stok almadan önce inceleyin. Pazaryerinin ürünü listelemesi mevzuat uygunluğu garantisi değildir.
3. İş modelini seçin
Stoklu satış
Ürünü önceden alır veya üretir, depodan gönderirsiniz. Kalite ve teslimat kontrolü yüksektir; sermaye stokta bağlanır ve satılmama riski vardır.
Sipariş üzerine üretim
Siparişten sonra üretim başlar. Stok riski azalabilir; teslim süresi, kapasite ve kişiselleştirilmiş ürünlerde iade/cayma şartları dikkatle yönetilmelidir.
Dropshipping
Tedarikçi ürünü doğrudan müşteriye gönderir. Depo yükünü azaltabilir; fakat satıcı olarak ürün doğruluğu, teslimat, hasar, destek ve tüketici yükümlülüklerinden otomatik olarak kurtulmazsınız. Tedarikçi stoku, paket kalitesi ve iade adresi sözleşmeyle netleşmelidir.
Dijital ürün veya hizmet
Dosya, üyelik, eğitim veya yazılım fiziksel lojistiği azaltır. Lisans, erişim, teslim anı, destek, fikrî mülkiyet, vergilendirme ve cayma hakkı istisnasının şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Abonelik
Düzenli gelir sağlayabilir; tekrar eden değer, tahsilat hataları, yenileme bilgilendirmesi, iptal ve veri saklama süreçleri açık olmalıdır.
4. Birim ekonomiyi hesaplayın
Ciro kâr değildir. Basit katkı payı hesabı şöyledir:
Net satış geliri - ürün maliyeti - pazaryeri komisyonu - ödeme ücreti - paketleme - kargo katkısı - beklenen iade/hasar - siparişe bağlı destek - değişken vergi etkisi
Reklamla edinilen siparişlerde müşteri edinme maliyetini de çıkarın. KDV ve diğer vergilerin maliyet/gelir hesabındaki yerini mali müşavirle doğru kurun; tahsil edilen her tutarı gelir sanmayın.
Örnek senaryo
Bir ürün 1.000 TL'ye satılıyor diye 1.000 TL kazanılmaz. İndirim, komisyon, ödeme kesintisi, ürün maliyeti, kargo, ambalaj, iade ve reklam çıktıktan sonra kalan tutar büyümeyi finanse eder. İade oranı yükseldikçe görünen brüt marj hızla eriyebilir.
Her kanal için ayrı hesap yapın. Pazaryeri komisyonu yüksek olabilir ama hazır trafik getirir; kendi sitenizde komisyon azalırken reklam ve teknoloji maliyeti artabilir.
5. Nakit akışını planlayın
Kârlı görünen iş nakitsizlikten durabilir. Tedarikçiye bugün ödeme yapıp pazaryerinden haftalar sonra tahsilat alıyorsanız aradaki stok, kargo ve iade ihtiyacını finanse etmeniz gerekir.
En az şu takvimi çıkarın:
- Stok sipariş ve ödeme tarihi
- Üretim/tedarik süresi
- Satış kanalı ödeme vadesi
- İade ve chargeback rezervi
- Vergi ve muhasebe ödeme tarihleri
- Reklam fatura ve kart limiti
- Kargo mutabakatı
Kampanyada satış iki katına çıkınca gereken işletme sermayesi de büyüyebilir.
6. Şirket ve vergi düzenini kurun
Düzenli, organizasyon içinde ve kazanç amacıyla yapılan satışın vergi/mükellefiyet boyutu vardır. “Sosyal medyada satıyorum” veya “henüz az kazanıyorum” ifadeleri kendiliğinden muafiyet oluşturmaz. Faaliyetin niteliği, sürekliliği, ürün ve kişisel durumunu mali müşavirle değerlendirin.
Gelir İdaresi Başkanlığının işe başlama ve işi bırakma bilgileri, vergiye tabi ticaret ve sanat erbabının işe başlamayı bildirme ve faaliyetine uygun belgeyi düzenleme yükümlülüklerini açıklar.
Şahıs işletmesi mi, limited şirket mi?
Tek evrensel cevap yoktur. Kuruluş/işletme gideri, ortaklık, sorumluluk, yatırım, ciro, çalışan, vergi projeksiyonu ve itibara göre karar verin. Yalnız ilk ay maliyetine bakmak yerine 12–24 aylık senaryo çalışın.
Fatura nasıl kesilir?
Fatura türü, alıcının durumu, mükellefiyet ve güncel hadlere bağlıdır. GİB'in elektronik belge açıklamaları, e-Fatura kullanıcısına e-Fatura, kayıtlı olmayan alıcıya e-Arşiv Fatura gibi faaliyetle uyumlu belge düzenini açıklar.
Parasal hadler ve zorunlu geçiş koşulları değişebilir. Eski blog yazısındaki limite güvenmeyin; güncel GİB tebliği ve mali müşavir kontrolü kullanın. Sipariş, fatura, iptal, iade ve muhasebe sistemlerinin birbiriyle mutabakatını kurun.
7. Satış kanalını seçin
Pazaryeri
Hazır trafik, güven, ödeme ve operasyon araçları sağlayabilir. Karşılığında komisyon, kampanya baskısı, platform kuralları, ödeme vadesi ve müşteri ilişkisi üzerindeki sınırlamalar gelir.
Pazaryerini şu durumlarda önceleyebilirsiniz:
- Ürünü hızlı talep testine sokmak istiyorsanız
- Marka henüz tanınmıyorsa
- Standart ürün ve karşılaştırmalı arama güçlü ise
- Teknik ekip ve bütçe sınırlıysa
Kendi e-ticaret sitesi
Marka deneyimi, içerik, veri akışı ve müşteri ilişkisi üzerinde daha fazla kontrol sağlar. Trafik, güvenlik, ödeme, bakım ve dönüşüm sorumluluğu size aittir.
Kendi site şu durumlarda daha değerlidir:
- Marka ve tekrar satın alma önemliyse
- Ürün açıklaması/konfigürasyonu detaylıysa
- Organik arama ve içerik yatırımı yapılacaksa
- B2B teklif, üyelik veya özel fiyat akışı gerekiyorsa
- Platform bağımlılığını azaltmak istiyorsanız
Hibrit model
Birçok işletme pazaryerini keşif ve satış, kendi sitesini marka, içerik ve sadakat kanalı olarak birlikte kullanır. Stok, fiyat ve sipariş entegrasyonu yoksa fazla satış ve operasyon hatası oluşabilir.
8. ETBİS kaydı gerekiyor mu?
ETBİS yükümlülüğü satış kanalına göre değişir. Ticaret Bakanlığı ETBİS açıklamasına göre kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar ve aracı hizmet sağlayıcılar faaliyete başlamadan önce kayıt kapsamındadır.
Ancak Bakanlığın elektronik ticaret SSS'si, yalnız yurt içindeki elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt/bildirim yükümlülüğü bulunmadığını; yurt dışı platform ve diğer modeller için farklı sonuçlar doğabileceğini belirtir.
Bu nedenle “internetten satan herkes aynı şekilde ETBİS'e girer” veya “pazaryeri benim yerime her şeyi halleder” genellemeleri doğru değildir. Kanalınızı ve güncel istisnaları resmî sistemden doğrulayın.
ETBİS kaydı için temel bilgiler
Kayıtta işletmenin niteliğine göre MERSİS/ESBİS, vergi kimliği, alan adı veya mobil uygulama gibi bilgiler istenir. Kayıt ücretsiz ve elektronik ortamda yürütülür. Bilgi veya kanal değişikliklerinde kaydı güncel tutun.
KEP gerekir mi?
Bakanlığın güncel SSS'si, hizmet sağlayıcının kendine ait elektronik ticaret ortamında tebligata elverişli KEP adresi bulundurması gerektiğini açıklar. KEP'i iletişim sayfasındaki sıradan e-posta adresiyle karıştırmayın.
9. Sitede hangi işletme bilgileri bulunmalı?
Modelinize göre ticaret unvanı/işletme veya tescilli marka adı, MERSİS ya da vergi kimlik bilgisi, tebligata elverişli KEP, merkez adresi ve doğrulanmış iletişim bilgileri gerekebilir. ETBİS'in pazaryeri satıcısı bilgi açıklaması pazaryerinde satıcı alanında bulunacak temel unsurları listeler.
Bilgileri footer'a rastgele yığmak yerine “İletişim/İşletme Bilgileri” alanında açık ve güncel sunun. Marka adı ile faturadaki tüzel/gerçek kişi unvanı farklıysa ilişkiyi tüketicinin anlayacağı şekilde belirtin.
10. Mesafeli satış sürecini kurun
İnternet üzerinden tüketiciye satış çoğunlukla mesafeli sözleşme çerçevesindedir. Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 tarihli mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesi, ön bilgilendirme, ödeme yükümlülüğü, teslimat, cayma ve iade başlıklarını güncel biçimde açıklar.
Ön bilgilendirme
Siparişten önce en azından ürün/hizmetin temel nitelikleri, satıcı bilgileri, vergiler dahil toplam fiyat, ek masraf, ödeme, teslimat, şikâyet ve cayma koşulları anlaşılır şekilde sunulmalıdır. Tüketicinin ön bilgileri edindiğinin teyidi alınmalıdır.
Hazır metni kopyalamak yetmez. Gerçek kargo süreniz, iade adresiniz, ürün istisnası ve ücretlerinizle uyumlu olmalıdır.
Sipariş düğmesi
Tüketici siparişi onaylamadan hemen önce işlemin ödeme yükümlülüğü doğurduğu açık olmalıdır. Belirsiz “Devam et” yerine sonucu anlatan anlaşılır dil kullanın.
Cayma hakkı
Genel çerçevede tüketici 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart üstlenmeden cayabilir. Sürenin başlangıcı mal ve hizmette farklılaşır; cayma hakkının istisnaları vardır. Kişiye özel ürün, hızlı bozulan mal, açılmış hijyen ürünü veya anında ifa edilen dijital içerik gibi örneklerde istisna koşulları ve gerekli onay/bilgilendirme ayrı ayrı incelenmelidir.
“İade yoktur” yazmak hak doğuran mevzuatı ortadan kaldırmaz. Ürününüz için gerçekten istisna olup olmadığını doğrulayın.
İade
Bakanlığın güncel açıklamasında tüketicinin cayma bildiriminden sonra malı gönderme ve satıcının ödemeyi iade etme süreleri ile kullanılan kargo yöntemine bağlı ayrıntılar açıklanır. Sisteminiz bildirim tarihi, kargo teslimi ve geri ödeme tarihini kaydetmelidir.
Teslimat
Gerçekte sağlayamayacağınız süreyi vaat etmeyin. Stokta olmayan ürün, ön sipariş ve özel üretimde beklenen tarihi açıkça gösterin. Kayıp/hasar, eksik ürün ve yanlış adres senaryosu için destek akışı oluşturun.
11. KVKK uyumunu kurun
Sipariş için ad, adres, telefon, e-posta, işlem ve bazen cihaz bilgileri işlenir. Her veri için amaç, hukuki sebep, saklama süresi, erişen taraf ve güvenlik kontrolünü belirleyin.
KVKK aydınlatma yükümlülüğü sayfası, ilgili kişiye veri sorumlusunun kimliği, işleme amaçları, aktarım, toplama yöntemi/hukuki sebep ve hakları konusunda bilgi verilmesini açıklar. Aydınlatma, açık rıza gereksiniminden bağımsızdır.
Her şey için açık rıza mı gerekir?
Hayır. Sözleşmenin kurulması/ifası veya hukuki yükümlülük gibi başka işleme şartları bulunabilir. Gerekmediği hâlde siparişi pazarlama rızasına bağlamak doğru yaklaşım değildir. Gerçekten açık rızaya dayanan işlem varsa rıza belirli, bilgilendirilmiş ve özgür iradeyle verilmelidir; aydınlatma ile rıza ayrı süreçlerdir.
Çerezler
Sepet ve oturum gibi kesinlikle gerekli çerezlerle analitik/reklam çerezlerini ayırın. KVKK Kurulunun e-ticaret çerez kararı, zorunlu olmayan izleme ve reklam çerezlerinde uygun açık rıza ve tercih yönetiminin önemini ortaya koyar.
Ziyaret gelir gelmez bütün çerezleri çalıştırıp yalnız “kabul etmiş sayılırsınız” demek güvenli tasarım değildir. Reddetme ve tercihi geri alma yolu kabul kadar erişilebilir olmalıdır.
Veri minimizasyonu
Teslimat için gerekmeyen doğum tarihi veya kimlik bilgisi istemeyin. Guest checkout mümkünse zorunlu üyelikten kaçının. Test ortamına gerçek müşteri verisi kopyalamayın veya maskeleyin.
Veri güvenliği
Yönetici hesaplarında MFA, rol bazlı yetki, güvenli parola saklama, güncel yazılım, log, yedek ve olay müdahalesi kurun. Çalışan ayrıldığında erişimini kapatın. Kargo, CRM, e-posta, analitik ve ödeme sağlayıcılarıyla veri akışını envantere alın.
12. Ticari elektronik ileti ve İYS
Sipariş e-postası ile kampanya e-postası aynı amaç değildir. Pazarlama amaçlı SMS, e-posta veya aramada ticari elektronik ileti kurallarını uygulayın.
Ticaret Bakanlığı genel bilgilerine göre onay ticari ileti gönderilmeden önce alınır; alıcı ret hakkını kullanana kadar geçerlidir ve tacir/esnaf alıcılar için bazı farklılıklar vardır. İYS açıklaması, onay ve retlerin merkezi yönetim çerçevesini anlatır.
Newsletter kutusunu önceden işaretlemeyin. Sipariş için gereken iletişim adresini otomatik pazarlama listesine eklemeyin. Ret talebini hızlı işleyin ve kullandığınız entegratörün güncel yetkisini doğrulayın.
13. E-ticaret altyapısını seçin
Üç ana seçenek vardır:
Hazır kiralık altyapı
Hosting, güncelleme ve temel mağaza özellikleri yönetilir. Hızlı başlatır; aylık bedel, işlem ücreti, tema/uygulama bağımlılığı ve veri dışa aktarma sınırlarını inceleyin.
Açık kaynak altyapı
Özelleştirme ve barındırma kontrolü verir. Güncelleme, güvenlik, performans, yedek ve eklenti uyumluluğu sorumluluğu artar.
Özel yazılım
Standart çözümlerin karşılamadığı iş akışı veya ölçek varsa anlamlıdır. İlk ürün doğrulamasında çoğu işletme için gereksiz maliyet ve süre yaratabilir. Bakım ekibi, güvenlik ve süreklilik bütçesi olmadan sadece “bize özel” olduğu için seçilmemelidir.
Seçim ölçütleri
- Ürün, varyant ve katalog büyüklüğü
- B2C/B2B, abonelik veya teklif akışı
- Ödeme ve kargo entegrasyonları
- Fatura/muhasebe ve stok bağlantısı
- SEO, URL ve yapılandırılmış veri kontrolü
- Mobil performans ve erişilebilirlik
- Kampanya ve fiyat kuralı ihtiyaçları
- Rol/yetki, log, yedek ve güvenlik
- API, webhook ve veri dışa aktarma
- Toplam sahip olma maliyeti
- Destek kalitesi ve sağlayıcı çıkış planı
14. Domain ve kurumsal e-posta
Kısa, kolay yazılan ve markayla uyumlu domain seçin. Domain hesabında MFA, otomatik yenileme, doğru sahiplik ve kurtarma e-postası kullanın. Domaini geliştirici veya ajansın kişisel hesabında bırakmayın.
Müşteri hizmeti için alan adınıza bağlı kurumsal e-posta güven verir. SPF, DKIM ve DMARC yapılandırması teslim edilebilirliği ve sahteciliğe karşı korumayı destekler.
15. Ürün sayfasını hazırlayın
Ürün sayfası müşterinin dokunamadığı ürünü anlamasını sağlar. Şunları açık sunun:
- Fayda ve kullanım senaryosu
- Ölçü, malzeme, içerik ve teknik özellik
- Gerçek renk/varyant ayrımı
- Çok açılı, yüksek kaliteli ama optimize görsel
- Fiyata dahil olanlar
- Stok ve tahmini teslimat
- Kargo, iade ve garanti bilgisi
- Bakım/kullanım talimatı
- Uygunluk, uyarı ve sertifika bilgileri
- Doğrulanabilir yorumlar ve sık sorular
Üreticinin açıklamasını aynen kopyalamak arama görünürlüğünü ve marka farkını zayıflatır. Yanıltıcı kıtlık, sahte sayaç veya sahte yorum kullanmayın.
16. Ödeme altyapısını kurun
Banka sanal POS'u veya yetkili ödeme hizmeti sağlayıcısı kullanabilirsiniz. Kuruluşun güncel faaliyet iznini TCMB ödeme hizmetleri ve elektronik para kuruluşları listelerinden kontrol edin. Faaliyet izinleri genişletilebilir, durdurulabilir veya iptal edilebilir.
Sağlayıcıları şu ölçütlerle karşılaştırın:
- Komisyon ve sabit ücret
- Taksit ve kart kapsamı
- Bloke/ödeme vadesi
- İade ve kısmi iade desteği
- Chargeback süreci
- 3D Secure ve fraud araçları
- API, webhook, test ortamı
- Mutabakat raporu
- Yabancı para ve yurt dışı kart
- Destek ve kesinti iletişimi
Kart verisini kendi sunucunuzda tutmayın; sağlayıcının yönlendirme veya tokenizasyon çözümünü tercih edin. Ödeme başarısız, beklemede, iki kez çekim, webhook gecikmesi ve iade senaryolarını test edin.
17. Kargo ve teslimat operasyonu
Kargo fiyatını değil toplam hizmeti değerlendirin:
- Bölge ve desi tarifesi
- Uzak bölge/ek hizmet ücretleri
- Hasar/kayıp prosedürü
- Kapıdan alım saati
- Teslimat performansı
- İade kargo akışı
- API ve takip numarası
- Kapıda ödeme mutabakatı
- Müşteri destek kalitesi
Ürün için düşme, ezilme, sıvı ve sıcaklık testleri yapın. Paket boyutu büyüdükçe desi ve kârlılık değişebilir. Kargo etiketi, fatura, ürün kontrolü ve paket kapatma adımlarını checklist hâline getirin.
18. Stok ve sipariş yönetimi
Her kanal aynı stok kaynağını kullanmalı veya güvenli rezerv bırakmalıdır. Pazaryeri ve site ayrı sayım tutarsa olmayan ürün satılabilir.
Sipariş durumlarını tanımlayın:
- Ödeme bekliyor
- Ödeme onaylandı
- Hazırlanıyor
- Kargoya verildi
- Teslim edildi
- İptal/iade talebi
- İade alındı ve incelendi
- Geri ödeme tamamlandı
Her geçişin sorumlusu, müşteriye bildirimi ve muhasebe etkisi belli olsun. Manuel değişiklikleri loglayın.
19. İade ve müşteri desteği
İade yalnız maliyet değil ürün ve süreç verisidir. Sebepleri standart kodlarla izleyin: beden, beklenti farkı, kusur, hasar, yanlış ürün, geç teslimat gibi. En yüksek sebebi ürün sayfası, kalite veya paketleme düzeltmesine çevirin.
Destek kanalı, çalışma saati ve cevap hedefi belirleyin. Sipariş numarasıyla takip edilebilir kayıt tutun. WhatsApp kullanıyorsanız kişisel veri, erişim ve çalışan ayrılığı süreçlerini göz ardı etmeyin.
20. Güvenlik kontrol listesi
- Yönetim, domain, e-posta, ödeme ve cloud hesaplarında MFA
- Her çalışan için ayrı kullanıcı ve en az yetki
- Güncel altyapı, tema, eklenti ve bağımlılıklar
- HTTPS ve güvenli cookie ayarları
- Güvenilir ödeme entegrasyonu; kart verisini saklamama
- Admin ve müşteri girişlerinde brute-force koruması
- Merkezi log ve kritik işlem alarmı
- Şifreli, üretimden ayrı, restore edilmiş yedek
- Webhook imza ve tekrar işleme koruması
- Secret'ları koddan ayırma ve düzenli döndürme
- Zafiyet ve yetki incelemesi
- Veri ihlali/olay müdahale planı
Güvenlik yalnız eklenti değildir. Fraud, sahte iade, hesap ele geçirme ve çalışan yetkisi de tasarıma dahildir.
21. Satışa çıkmadan önce uçtan uca test
Gerçekçi düşük tutarlı siparişle şu akışları deneyin:
- Mobilde ürün bulma ve sepete ekleme
- Kupon, kargo ve vergi hesabı
- Başarılı ve başarısız ödeme
- Stok düşümü
- Fatura oluşumu
- Sipariş e-postası/SMS'i
- Kargo etiketi ve takip bağlantısı
- Kısmi/tam iptal
- Kısmi/tam iade
- Tükenen ürün ve fazla satış
- Çift webhook veya sayfa yenileme
- Destek talebi
- Analitik dönüşüm kaydı
Test verisini üretim raporlarından ayırın. Canlı kart ve müşteri bilgilerini ekip sohbetinde paylaşmayın.
22. Pazarlamaya küçük başlayın
Tek kanala bütün bütçeyi yatırmadan müşteri edinme yollarını test edin:
- Arama motoru optimizasyonu ve rehber içerik
- Arama reklamları
- Sosyal medya içerik ve reklam
- Pazaryeri içi reklam
- E-posta/SMS izinli iletişim
- Influencer ve ortaklık
- Referans programı
- Yeniden pazarlama
Her kampanyada hedef, harcama, katkı payı, atıf penceresi ve durdurma kuralı yazın. Platformun gösterdiği ROAS'ı tek gerçek kabul etmeyin; iade, vergi, komisyon ve organik siparişi ayırın.
23. SEO temelini kurun
- Her ürün ve kategori için özgün başlık/açıklama
- Açıklayıcı, kalıcı URL
- Mobil hız ve Core Web Vitals
- Doğru canonical, sitemap ve robots kuralları
- Ürün, fiyat, stok ve yorum için uygun yapılandırılmış veri
- Filtre sayfalarında tarama kontrolü
- Görsellerde anlamlı alt metin ve sıkıştırma
- Stoktan çıkan ürün için planlı yönlendirme/alternatif
- Search Console ve hata takibi
SEO birkaç haftalık “ayar” değil; teknik erişilebilirlik, doğru katalog mimarisi ve faydalı içerik işidir. Sonuç garantisi veren hizmetlerden kaçının.
24. Ölçmeniz gereken metrikler
Dönüşüm oranı
Oturumların ne kadarı siparişe dönüşüyor? Cihaz, kanal, yeni/geri dönen müşteri ve ürün grubu bazında inceleyin.
Ortalama sipariş değeri
Sepet toplamını gösterir. Kârı düşük ürünü çapraz satışla büyütürken iade ve kargo etkisini izleyin.
Katkı payı
Siparişin değişken maliyetlerden sonra bıraktığı tutardır. Cirodan daha eyleme dönüktür.
Müşteri edinme maliyeti
Belirli dönemde yeni müşteri için harcanan pazarlama ve ilgili değişken gideri yeni müşteri sayısıyla ilişkilendirin.
Tekrar satın alma ve yaşam boyu değer
İlk sipariş zararı ancak doğrulanmış tekrar satın alma davranışıyla anlamlı olabilir. Varsayımsal yüksek LTV ile zarar finanse etmeyin.
İade, iptal ve teslim edilememe oranı
Ürün, beden, kargo ve kanal bazında izleyin. Kârlılık ve müşteri deneyimini birlikte etkiler.
Stok devir ve stokta yok oranı
Yavaş stok nakdi bağlar; sık stokta yok olmak reklam ve müşteri güvenini bozar.
25. İlk 90 gün planı
Gün 1–15: doğrulama
- 15–20 hedef müşteri görüşmesi
- Rakip fiyat, yorum ve şikâyet analizi
- Teklif ve landing/pazaryeri testi
- Tedarikçi numunesi ve kalite kontrol
- Birim ekonomi taslağı
Gün 16–30: temel kurulum
- Mükellefiyet ve muhasebe
- Marka/domain hesap sahipliği
- Satış kanalı ve ödeme başvurusu
- ETBİS/KEP ve hukuki gereksinim kontrolü
- Kargo, paket ve iade akışı
Gün 31–60: sınırlı açılış
- Az ürünle soft launch
- Uçtan uca gerçek sipariş testi
- İlk müşteri geri bildirimi
- Ürün sayfası ve teslimat düzeltmeleri
- Analitik ve mutabakat
Gün 61–90: kanıtlananı büyütme
- Kârlı kanal/ürüne bütçe artırma
- İade nedenlerini azaltma
- Tekrar satın alma akışı
- Stok ve nakit tahmini
- Güvenlik, yedek ve yetki incelemesi
Yaygın hatalar
Talep doğrulamadan stok almak
Sermaye satılmayan ürüne bağlanır. Önce küçük parti veya ön sipariş testi yapın.
Siteyi iş modelinden önce yapmak
Aylarca tasarım yapıp teklif, fiyat ve lojistiği test etmemek zamanı yanlış yere harcar.
Yalnız ciroyu izlemek
İndirimli ve reklamla gelen siparişler büyürken katkı payı negatife dönebilir.
Mevzuat metnini başka siteden kopyalamak
İade adresi, teslimat ve veri işleme gerçeğinizle uyuşmayan metin hem müşteriyi yanıltır hem risk yaratır.
Her veriyi pazarlama için kullanmak
Sipariş verisi otomatik reklam izni değildir. Amaç ve hukuki sebebi ayırın.
Ödeme ile sipariş durumunu bağlamamak
Başarısız veya tekrarlanan webhook çift sipariş, stok hatası ve yanlış iade üretir.
İadeyi görmezden gelmek
İade sebebi ürün, açıklama ve operasyon için en değerli geri bildirimlerden biridir.
Platforma tamamen bağımlı kalmak
Tek hesap kapanması veya kural değişikliği satışı durdurabilir. Veriyi dışa aktarın, marka kanalı ve müşteri ilişkisini mevzuata uygun geliştirin.
Sık sorulan sorular
E-ticarete başlamak için çok para gerekir mi?
Modele bağlıdır. Dijital veya sipariş üzerine üründe stok ihtiyacı düşük olabilir; fiziksel üründe numune, stok, paket, kargo, iade, reklam ve işletme sermayesi gerekir. Önce küçük doğrulama bütçesi belirleyin.
Şirket kurmadan e-ticaret yapılır mı?
Faaliyetin sürekliliği, kapsamı ve özel muafiyetler sonucu değiştirir. Düzenli ticari faaliyeti “hobi” diye varsaymayın; satıştan önce mali müşavir ve GİB bilgileriyle durumunuzu doğrulayın.
Pazaryerinde satış için ETBİS gerekir mi?
Yalnız yurt içi aracı hizmet sağlayıcı üzerinden satışta Bakanlığın SSS'sine göre kayıt/bildirim yükümlülüğü bulunmaz. Kendi site, yurt dışı platform veya farklı modelde sonuç değişebilir.
Kendi e-ticaret sitemi kurmak zorunda mıyım?
Hayır. Pazaryeriyle başlayabilirsiniz. Marka kontrolü, organik trafik ve müşteri ilişkisi önem kazandığında kendi site stratejik olabilir.
En iyi e-ticaret altyapısı hangisi?
Tek cevap yoktur. İş akışı, entegrasyon, bütçe, teknik ekip, veri taşınabilirliği ve toplam sahip olma maliyetiyle seçilir.
Dropshipping kolay mı?
Stok yükünü azaltabilir; ürün kalitesi, stok doğruluğu, uzun teslimat, iade ve müşteri desteği riskini artırabilir. Pasif gelir modeli değildir.
E-ticarette kâr marjı kaç olmalı?
Evrensel oran yoktur. Ürün maliyeti, iade, kargo, komisyon, reklam, vergi, sabit gider ve tekrar satın alma davranışına göre katkı payı hesaplanmalıdır.
Kargo ücretini kim ödemeli?
Fiyatlandırma stratejinize ve tüketici mevzuatına göre değişir. “Ücretsiz kargo” maliyeti ortadan kaldırmaz; ürün fiyatı veya marj tarafından karşılanır. Cayma/iade kargo kurallarını güncel mevzuata göre düzenleyin.
Instagram'dan satış e-ticaret sayılır mı?
Elektronik ortamda teklif/sipariş ve uzaktan satış unsurları varsa ticari, vergi ve tüketici yükümlülükleri doğabilir. ETBİS kapsamı ile diğer yükümlülükleri birbirine karıştırmayın.
Müşteri kart bilgilerini saklayabilir miyim?
Kendi sisteminizde kart verisi tutmak ağır güvenlik ve uyum riski doğurur. Yetkili ödeme sağlayıcısının tokenizasyon veya saklı kart çözümünü kullanın; ham kart verisini sunucunuza almayın.
E-ticaret sitesi ne kadar sürede açılır?
Hazır altyapı teknik olarak günler içinde açılabilir. Ürün doğrulama, şirket, ödeme onayı, içerik, entegrasyon, kargo ve hukuki süreçler süreyi belirler. Hız uğruna testleri atlamayın.
Sonuç
E-ticaretin özü site değil, tekrarlanabilir bir satış ve teslimat sistemidir. Önce müşteri problemini ve ürünü küçük ölçekte doğrulayın. Her siparişin gerçek katkı payını, iade riskini ve nakit ihtiyacını bilin. Sonra faaliyete uygun şirket, fatura, ETBİS/KEP, tüketici, KVKK ve İYS süreçlerini kurun.
Kanalı işinize göre seçin; yetkili ödeme sağlayıcısı, izlenebilir kargo, doğru stok ve hızlı destekle uçtan uca akışı test edin. Küçük başlayıp ürün, kanal ve operasyon verisine göre büyüyün. Güçlü e-ticaret işi en çok özelliğe sahip mağaza değil; müşteriye verdiği sözü kârlı, güvenli ve tutarlı biçimde yerine getiren işletmedir.
Kaynaklar
- Ticaret Bakanlığı — Elektronik Ticaret Mevzuatı
- Ticaret Bakanlığı — ETBİS ve E-Ticaret Bilgi Platformu
- Ticaret Bakanlığı — Elektronik Ticaret Sıkça Sorulan Sorular
- ETBİS — Sistem Kullanımı Sıkça Sorulan Sorular
- Ticaret Bakanlığı — Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme
- Ticaret Bakanlığı — 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Mükelleflerin İşe Başlama ve İşi Bırakma Ödevleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı — e-Arşiv Fatura Uygulaması
- KVKK — Aydınlatma Yükümlülüğü
- KVKK — Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Rehberi
- KVKK — E-Ticaret Sitesinde Çerezler Hakkında 2022/229 Sayılı Karar
- Ticaret Bakanlığı — Ticari Elektronik İletiler Genel Bilgiler
- Ticaret Bakanlığı — İleti Yönetim Sistemi
- TCMB — Ödeme Hizmetleri
- TCMB — Elektronik Para Kuruluşları ve Faaliyet İzinleri
Bu rehber genel bilgilendirmedir; mali müşavirlik veya hukuki danışmanlık değildir. Şirket, vergi, fatura, ürün izni, tüketici, kişisel veri ve elektronik ileti yükümlülükleri faaliyete göre değişir. Güncel mevzuatı ve kurum açıklamalarını uzmanınızla doğrulayın.