REHBER
E-ticaret altyapısı seçerken nelere dikkat edilmeli?
E-ticaret altyapısını iş modeli, üç yıllık maliyet, entegrasyon, veri çıkışı, güvenlik, PCI, performans, SEO, erişilebilirlik, SLA ve destekle seçin.
E-ticaret altyapısı seçerken tema sayısı veya özellik listesinin uzunluğu değil, işletmenizin siparişi uçtan uca ne kadar güvenilir çalıştırabildiği önemlidir. İyi altyapı; ürün, fiyat ve stok verinizi doğru taşır, mobil satın alma yolunu yavaşlatmaz, ödeme-kargo-fatura sistemleriyle tutarlı çalışır ve gerektiğinde verinizi eksiksiz çıkarabilmenizi sağlar.
“En iyi e-ticaret altyapısı hangisi?” sorusunun tek cevabı yoktur. 50 ürünlü doğrudan tüketici markası, on binlerce SKU'lu distribütör, abonelik işi ve bayi fiyatlı B2B portalı aynı ihtiyaçlara sahip değildir. Doğru seçim, gerçek katalog ve gerçek iş akışlarıyla yapılan kanıtlanabilir değerlendirmedir.
Bu rehber belirli markayı önermek yerine hazır SaaS, açık kaynak ve özel yazılım seçeneklerini karşılaştırabileceğiniz satın alma çerçevesi sunar.
Son kaynak kontrolü: 29 Ağustos 2026.
Kısa cevap
E-ticaret altyapısı seçerken şu sırayı izleyin:
- İş modelini, ürün yapısını, kullanıcıları ve kritik sipariş akışlarını yazın.
- “Olmazsa olmaz”, “yakında gerekli” ve “olsa iyi olur” özelliklerini ayırın.
- Hazır SaaS, açık kaynak, özel yazılım veya headless modelini işletme kapasitenize göre seçin.
- Lisans dışında geliştirme, uygulama, işlem, hosting, destek ve çıkışı içeren üç yıllık toplam maliyeti hesaplayın.
- Ödeme, kargo, fatura, ERP, CRM ve pazaryeri bağlantılarını gerçek sandbox hesaplarıyla deneyin.
- API kapsamı, rate limit, webhook tekrar/sıra davranışı ve hata telafisini teknik olarak doğrulayın.
- Ürün, varyant, müşteri, sipariş, iade, medya ve SEO verisinin eksiksiz dışa aktarımını test edin.
- MFA, rol/yetki, log, güncelleme, yedek/restore ve olay müdahalesi sorumluluklarını sözleşmeye yazın.
- Ödeme entegrasyonunun PCI kapsamını ve sağlayıcının güncel durumunu doğrulayın.
- Gerçek tema, katalog ve üçüncü taraflarla mobil Core Web Vitals performansını ölçün.
- URL, canonical, sitemap, Product verisi ve yönlendirme kontrolünün sizde olduğundan emin olun.
- Klavye ve ekran okuyucuyla ürün, sepet ve checkout sürecini uçtan uca test edin.
- SLA'nın ölçüm, istisna, destek ve telafi ayrıntılarını; RPO/RTO ile restore kanıtını inceleyin.
- Puan kartı, pilot mağaza ve çıkış tatbikatından sonra karar verin.
Önce altyapı değil işletme gereksinimi
Satış temsilcisinin demosuna girmeden şu sorulara cevap verin:
- B2C, B2B, D2C veya hibrit mi?
- Fiziksel ürün, dijital ürün, hizmet veya abonelik mi?
- Kaç ürün, varyant, kategori ve depo var?
- Fiyat ve stok hangi sistemde ana kayıt?
- Tek ülke/dil/para birimi mi, çoklu mu?
- Üye olmadan alışveriş gerekiyor mu?
- Kurumsal müşteri, bayi, teklif veya onay akışı var mı?
- Hangi ödeme, kargo, fatura ve muhasebe sistemleri kullanılacak?
- Kampanya gününde beklenen trafik ve sipariş ne?
- Kim içerik, katalog, sipariş ve iadeyi yönetecek?
- Teknik bakım için ekip ve bütçe var mı?
- İki yıl sonra sağlayıcı değiştirmek gerekirse ne taşınacak?
Bu cevaplar olmadan karşılaştırılan özellikler iş değerine bağlanamaz.
Gereksinimleri üç seviyeye ayırın
Olmazsa olmaz
Yokluğunda satışın veya mevzuat uyumunun çalışmayacağı gereksinimlerdir. Örneğin belirli e-Fatura entegrasyonu, varyant bazlı stok veya B2B fiyatı.
Yakında gerekli
İlk 12–18 aylık büyüme planında kanıtlanmış ihtiyacı olan özelliklerdir. Çoklu depo veya yabancı dil gibi.
Olsa iyi olur
Değer sağlayabilir ama seçimi tek başına belirlememelidir. Yapay zekâ açıklama üretimi veya çok sayıda hazır banner şablonu gibi.
Satıcı demosunda bütün maddeleri aynı önemde puanlamak, gösterişli fakat kritik akışı karşılamayan ürünü öne çıkarır.
E-ticaret altyapısı türleri
Hazır SaaS altyapı
Sağlayıcı yazılımı ve barındırmayı yönetir; işletme abonelikle kullanır.
Güçlü yanları
- Hızlı kurulum
- Altyapı ve çekirdek güncellemelerin yönetilmesi
- Hazır tema ve entegrasyon ekosistemi
- Öngörülebilir başlangıç operasyonu
- Teknik ekibi küçük işletmeye uygunluk
Sınırları
- Paket, işlem ve uygulama ücretleri
- Platformun izin verdiği özelleştirme
- API/rate limit ve checkout kısıtları
- Sağlayıcı yol haritasına bağımlılık
- Veri ve tema taşınabilirliği
- Paket kapatılınca veya fiyat değişince maliyet riski
SaaS bakım yükünü azaltır; iş, veri, entegrasyon ve satıcı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Açık kaynak altyapı
Yazılımı kendi hostinginizde veya yönetilen hizmette çalıştırırsınız.
Güçlü yanları
- Kod, hosting ve veri üzerinde yüksek kontrol
- Geniş özelleştirme imkânı
- Sağlayıcı dışına taşıma seçenekleri
- Geliştirici/eklenti ekosistemi
Sınırları
- Hosting, performans ve kapasite sorumluluğu
- Güvenlik güncellemesi ve eklenti uyumu
- Yedek, izleme ve olay müdahalesi
- Sürüm yükseltme ve teknik borç
- Uzman ekip/ajans bağımlılığı
Lisansın ücretsiz olması işletmenin ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Bakım ve güvenliği bütçelemeyen açık kaynak mağaza zamanla pahalılaşır.
Özel yazılım
İşletmeye özel uygulama geliştirilir.
Güçlü yanları
- Standart ürünün karşılayamadığı akışlara uyum
- Domain modeli ve entegrasyonlarda kontrol
- Kanıtlanmış benzersiz operasyonu ürüne dönüştürme
Sınırları
- Yüksek ilk geliştirme ve sürekli bakım maliyeti
- Güvenlik, erişilebilirlik ve performansın sıfırdan sorumluluğu
- Test ve dokümantasyon ihtiyacı
- Geliştirici/ajans kilidi
- Yol haritası ve hata yükü
Ürün-pazar uyumu doğrulanmadan özel yazılım seçmek, değişecek iş modelini erken dondurabilir.
Headless veya composable mimari
Mağaza arayüzü, commerce çekirdeği, CMS, arama ve diğer servisler API ile ayrılır.
Ne zaman anlamlı olabilir?
- Birden fazla web/app/mağaza kanalı varsa
- Çok özel içerik ve deneyim gerekiyorsa
- Bağımsız ekipler ve güçlü entegrasyon kapasitesi varsa
- Commerce çekirdeğini değiştirmeden ön yüz yenilenmek isteniyorsa
Riski nedir?
- Dağıtık sistemlerin izleme ve hata ayıklaması
- Cache, stok ve fiyat tutarlılığı
- Checkout ve kimlik akışının karmaşıklığı
- Birden fazla sağlayıcı/SLA yönetimi
- Daha yüksek geliştirme ve operasyon yükü
“Headless daha modern” tek başına iş gerekçesi değildir. Küçük katalog ve standart akışta gereksiz karmaşıklık yaratabilir.
İş modeline uyum
B2C gereksinimleri
- Guest checkout
- Mobil ürün/sepet/ödeme akışı
- Kupon, kampanya ve hediye seçenekleri
- İade ve müşteri hesabı
- Yorum, favori ve yeniden pazarlama
- Yüksek kampanya trafiği
B2B gereksinimleri
- Şirket hesabı ve çoklu kullanıcı
- Rol/onay zinciri
- Müşteriye özel fiyat/iskonto
- Teklif ve sipariş limitleri
- Vadeli ödeme ve cari hesap
- Vergi/fatura bilgileri
- Hızlı SKU/adet siparişi
- ERP ve satış temsilcisi akışı
B2C altyapıya birkaç eklenti ekleyerek karmaşık B2B sürecin çözüleceğini varsaymayın; gerçek müşteri rolü ve fiyat senaryosuyla deneyin.
Abonelik gereksinimleri
- Tekrarlayan ödeme ve token yönetimi
- Yenileme, duraklatma, iptal
- Tahsilat başarısızlığında tekrar deneme
- Plan/yükseltme/düşürme
- Proration ve fatura
- Müşteri bildirimleri
- Churn ve gelir raporu
Ödeme sağlayıcısı ile commerce altyapısının abonelik durum modelinin uyumunu doğrulayın.
Dijital ürün gereksinimleri
- Güvenli dosya/erişim teslimi
- İndirme ve cihaz sınırı
- Lisans/anahtar yönetimi
- Vergi ve ülke kuralları
- İade/cayma onay akışı
- Sürüm güncellemesi ve müşteri erişimi
Fiziksel ürün için güçlü platform dijital lisans operasyonunda yeterli olmayabilir.
Katalog ve ürün modeli
Demo mağazanın tek bedenli ürününe bakmayın. Kendi en karmaşık ürününüzü oluşturun:
- Renk, beden ve paket varyantı
- Her varyantta farklı SKU/barkod
- Farklı fiyat, görsel, stok ve ağırlık
- Bundle/set ve bileşen stoğu
- Kişiselleştirme alanı
- Ölçü tablosu ve teknik belge
- Ön sipariş veya tedarik süresi
- B2B koli/adet birimi
Platform varyantları ayrı ürün gibi kopyalıyorsa stok, feed, SEO ve raporlama zorlaşabilir.
Kategori, arama ve filtre
- Kategori ağacı müşterinin diline uyuyor mu?
- Ürün birden fazla kategoride tek kanonik URL ile bulunabiliyor mu?
- Filtreler stok ve varyantı doğru yansıtıyor mu?
- Yazım hatası, eş anlamlı ve sıfır sonuç yönetiliyor mu?
- Büyük katalogda arama gecikmesi kabul edilebilir mi?
- Merchandising ve manuel sıralama yapılabiliyor mu?
- Filtre URL'lerinin indeksleme kontrolü var mı?
Google'ın e-ticaret site yapısı belgesi, ürünlerin menü, kategori ve alt kategori bağlantılarıyla crawler tarafından erişilebilir olmasını önerir. Yalnız arama kutusunda bulunan ürünler keşfedilmeyebilir.
Stok ve sipariş doğruluğu
Şunları gerçek zamanlı veya kabul edilen gecikmeyle test edin:
- Çoklu kanal stok düşümü
- Siparişte rezerv ve ödeme başarısızlığında bırakma
- İptal/iade sonrası stoğa dönüş
- Çoklu depo ve sevk bölme
- Bundle bileşen stoğu
- Oversell koruması
- Manuel stok düzeltmesi ve audit log
“ERP entegrasyonu var” ifadesi yeterli değildir. Hangi alanın hangi yönde, ne sıklıkta ve hata olduğunda nasıl senkronize edildiğini yazın.
Entegrasyon envanteri
Satın almadan önce tablo oluşturun:
| Sistem | Veri | Yön | Gecikme hedefi | Hata sahibi | |---|---|---|---|---| | ERP | Ürün, fiyat, stok | Çift/tek yön | Dakika/saat | Operasyon/IT | | Ödeme | İşlem, iade | Çift yön | Saniye | Finans/IT | | Kargo | Etiket, takip | Çift yön | Dakika | Lojistik | | Muhasebe | Fatura, iade | Çift yön | Gün içi | Finans | | CRM | Müşteri/izin | Kontrollü | Saat/gün | Pazarlama | | Pazaryeri | Ürün, stok, sipariş | Çift yön | Dakika | E-ticaret |
Her bağlantı için sandbox, dokümantasyon, sürümleme, rate limit, bakım sahibi ve destek zinciri sorun.
“Hazır entegrasyon” ne demek?
Logo görmek çalıştığı anlamına gelmez. Şu senaryoları deneyin:
- Varyant ve özel alan aktarımı
- İndirim/kargo/vergi satırları
- Kısmi sevk ve kısmi iade
- Fatura iptali
- Aynı webhook'un tekrarı
- Entegrasyon kesilip geri geldiğinde kaçırılan kayıt
- API şeması değişikliği
- Türkçe karakter ve uzun adres
- Çoklu depo ve para birimi
Entegrasyonun platforma mı, üçüncü taraf uygulamaya mı ait olduğunu ve sözleşmede kimin destek verdiğini öğrenin.
API kapsamı
API dokümantasyonunda yalnız “REST/GraphQL var” ifadesine bakmayın:
- Ürün, varyant, kategori ve medya okunup yazılabiliyor mu?
- Sipariş, ödeme, sevk, iade ve notlara erişim var mı?
- Müşteri ve izin verisi hangi kapsamda sunuluyor?
- Custom field/metafield destekleniyor mu?
- Toplu işlem ve pagination var mı?
- Delta sync için güncellenme tarihi/sequence var mı?
- Rate limit ve maliyet modeli nedir?
- Versiyonlar ne kadar destekleniyor?
- Sandbox production ile aynı davranıyor mu?
- API anahtarında en az yetki ve rotasyon var mı?
Örnek olarak WooCommerce API belgeleri, ürün, sipariş, kupon, müşteri ve kargo bölgeleri için okuma/yazma API'lerini; müşteri tarafı sepet/checkout için ayrı Store API'yi tanımlar. Ancak bir ürünün API sahibi olması, sizin gereken bütün özel alan ve ölçeği desteklediğini göstermez.
Webhook davranışı
Webhook için şu sözleşme gereklidir:
- Hangi olaylar gönderiliyor?
- İmza nasıl doğrulanıyor?
- Teslim sırası garanti mi?
- Başarısızlıkta kaç kez ve hangi aralıkla tekrar edilir?
- Aynı olay birden fazla gelebilir mi?
- Kaçırılan olaylar API'den yeniden çekilebilir mi?
- Event ID ve timestamp var mı?
- Şema sürümü nasıl değişir?
Entegrasyonun idempotent olması gerekir. Tekrarlanan ödeme webhook'u ikinci sipariş veya ikinci iade üretmemelidir.
Veri sahipliği ve taşınabilirlik
Sözleşmede “veri müşteriye aittir” yazması yeterli değildir. Gerçek bir çıkış dosyası alın.
Dışa aktarılması gerekenler
- Ürün, varyant, SKU, barkod ve custom field
- Kategori, koleksiyon ve ilişkiler
- Fiyat, indirim ve vergi sınıfları
- Stok ve depo bilgisi
- Müşteri ve adresler
- Ticari ileti izinleri ve kanıtları
- Sipariş, ödeme referansı, sevk, iade ve notlar
- Kupon/hediye kartı bakiyesi
- Abonelik durumu
- Yorum ve puan
- Medya dosyalarının orijinalleri
- Sayfa, blog ve metadata
- URL, canonical ve yönlendirmeler
- Audit ve gerekli finans kayıtları
CSV'nin yalnız görünen beş alanı vermesi yeterli olmayabilir. Dosya kimlik ilişkilerini koruyor mu ve başka sisteme yeniden alınabiliyor mu test edin.
Çıkış tatbikatı
Pilot sırasında:
- Test katalog, müşteri, sipariş ve iadeyi oluşturun.
- Bütün veriyi dışa aktarın.
- Medya ve dosyaları indirin.
- Ayrı veritabanı veya deneme platformuna yükleyin.
- Sipariş toplamı, varyant, izin ve URL ilişkilerini karşılaştırın.
- Export süresini ve ek ücretini kaydedin.
- Hesap kapandıktan sonra veri erişim/silme süresini doğrulayın.
Veri çıkışı satın alma kriteridir; kriz anında ilk kez denenmemelidir.
Toplam sahip olma maliyeti
Aylık paket ücretinin ötesinde üç yıllık tablo çıkarın:
- Kurulum ve veri göçü
- Tema, tasarım ve içerik
- Lisans/abonelik
- Ciro veya işlem başına ücret
- Ödeme komisyonu
- Uygulama/eklenti lisansları
- Hosting, CDN, arama ve medya
- Entegrasyon geliştirme ve bakım
- Sürüm yükseltme
- Güvenlik, izleme ve yedek
- Teknik destek/SLA paketi
- Personel eğitimi
- Performans ve erişilebilirlik düzeltmeleri
- Ajans/geliştirici bağımlılığı
- Veri export ve çıkış/göç
Üç senaryo hesaplayın
- Bugünkü katalog ve sipariş
- 12 ay sonraki beklenen hacim
- Kampanya zirvesi ve iki kat büyüme
Paket limitini aşınca oluşan fiyat sıçramasını ve döviz riskini dahil edin.
Güvenlik sorumluluk matrisi
Her kontrolün sahibini yazın:
| Kontrol | Platform | İşletme | Entegratör/ajans | |---|---:|---:|---:| | Altyapı yamaları | ? | ? | ? | | Tema/eklenti güncellemesi | ? | ? | ? | | Admin MFA ve roller | ? | ? | ? | | Uygulama kodu güvenliği | ? | ? | ? | | Yedek ve restore | ? | ? | ? | | Log ve olay alarmı | ? | ? | ? | | Ödeme/PCI kapsamı | ? | ? | ? | | Veri ihlali bildirimi | ? | ? | ? |
OWASP ASVS, web uygulaması güvenlik kontrolleri için test edilebilir gereksinim tabanı sağlar. Tek başına “OWASP uyumlu” sözü yerine hangi ASVS sürümü, seviye, kapsam ve test raporunun bulunduğunu sorun.
Kimlik ve yetki
- Yönetici hesabında MFA zorunlu mu?
- SSO destekleniyor mu?
- Ürün, fiyat, iade, müşteri ve ayar rolleri ayrılabiliyor mu?
- API anahtarları kapsamlandırılabiliyor mu?
- Hassas işlemde yeniden doğrulama var mı?
- Kullanıcı ve yetki değişiklikleri loglanıyor mu?
- Ajans erişimi süreli verilebiliyor mu?
- Ayrılan kişinin bütün token'ları iptal edilebiliyor mu?
Ortak admin hesabı kullanmayın. Kimin fiyat değiştirdiği veya veri dışa aktardığı izlenebilmelidir.
Güncelleme ve tedarik zinciri
SaaS'ta çekirdek güncelleme sağlayıcıda olabilir; tema, uygulama ve özel kod işletmede kalabilir. Açık kaynakta işletim sistemi, runtime, çekirdek, tema ve eklenti zincirinin tamamı planlanmalıdır.
Sorulacaklar:
- Güvenlik açığı nasıl duyurulur?
- Kritik yama hedef süresi nedir?
- Eski API/sürüm ne kadar desteklenir?
- Uygulamalar hangi verilere erişir?
- Uygulama kaldırılınca token ve veri silinir mi?
- Build/deployment bütünlüğü nasıl korunur?
- Bağımsız penetrasyon testi veya sertifika kapsamı nedir?
Sertifika tarihini, kapsamını ve istisnalarını okuyun; şirket logosunu kanıt saymayın.
Ödeme ve PCI DSS
Kart verisini kendi sunucunuza almayan hosted/redirect/tokenized çözüm kapsamı azaltabilir. Fakat PCI Security Standards Council açıklaması, ödeme tamamen dışarı verilse bile satıcının sağlayıcının uygunluğunu doğrulama, sorumlulukları sözleşmede tanımlama ve durumu izleme sorumluluğunun sürdüğünü belirtir.
PCI'nin SAQ A/SAQ A-EP açıklamasına göre uygunluk, ödeme sayfası öğelerinin hangi kaynaktan geldiğine ve bütün kriterlerin karşılanmasına bağlıdır.
Platformdan şunları isteyin:
- Ödeme akış diyagramı
- Kart verisinin temas ettiği sistemler
- PCI hizmet sağlayıcı kanıtı ve kapsamı
- Sorumluluk matrisi
- Script/değişiklik kontrolü
- Fraud, 3D Secure ve chargeback desteği
- Sağlayıcı kesintisinde fallback
Türkiye'deki ödeme kuruluşunun güncel faaliyet iznini TCMB Ödeme Hizmetleri listesinden doğrulayın.
Yedek ve geri yükleme
“Günlük yedek var” ifadesi şu soruları cevaplamaz:
- Hangi veri ve dosyalar dahil?
- RPO ve RTO nedir?
- Yedek ayrı hesap/bölge ve silme yetkisinde mi?
- Şifreleme anahtarı kimde?
- Kaç gün/nesil saklanıyor?
- Tek ürün/sipariş ile tam mağaza restore edilebilir mi?
- Restore en son ne zaman ve hangi sonuçla test edildi?
- Sağlayıcı hatası, müşteri hatası ve saldırı ayrı kapsamda mı?
- Restore ücretli mi ve destek süresi ne?
SaaS sağlayıcının felaket yedeği, sizin yanlış silinen ürünü istediğiniz tarihe döndürme hizmeti olmayabilir. Sözleşme ve deneme restore ile doğrulayın.
SLA ve erişilebilirlik
Uptime yüzdesini tek başına karşılaştırmayın:
- Ölçüm noktası ve zaman aralığı
- Planlı bakımın dahil olup olmadığı
- Admin, API ve checkout kapsamı
- Üçüncü taraf ödeme/kargo kesintileri
- Bölgesel erişim sorunu
- Olay öncelikleri ve ilk yanıt süresi
- Çözüm veya workaround hedefi
- Hizmet kredisi ve talep süresi
- Status page ve geçmiş olaylar
%99,9 tek başına sıfır kesinti demek değildir. Kritik kampanya ve sipariş etkisini kendi RTO'nuzla değerlendirin.
Performans değerlendirmesi
Satıcının boş demo temasını değil kendi mağaza bileşiminizi ölçün:
- Gerçek ürün ve varyant sayısı
- Yüksek çözünürlüklü görseller
- Çerez yönetimi
- Analitik ve reklam scriptleri
- Yorum/chat/arama uygulamaları
- Kampanya banner ve kişiselleştirme
- Türkiye'deki mobil ağ ve cihazlar
web.dev Web Vitals, iyi kullanıcı deneyimi için 75. yüzdelikte LCP ≤ 2,5 saniye, INP ≤ 200 ms ve CLS ≤ 0,1 hedeflerini verir. Mobil/masaüstü saha verisini ayrı izleyin.
Pilot performans testi
- Gerçek temayı kurun.
- Kataloğun temsili bölümünü yükleyin.
- Gerekli üçüncü tarafları ekleyin.
- Ana sayfa, kategori, ürün, sepet ve checkout'u ölçün.
- Düşük seviye mobil cihaz ve yavaş ağ kullanın.
- Laboratuvar ile gerçek kullanıcı ölçüm planını ayırın.
- Performans bütçesini sözleşme/kabul kriterine yazın.
Platform hızlı olsa bile ağır tema ve scriptler sonucu bozabilir. Sorumluluğu katmanlara ayırın.
SEO kontrolü
Altyapı şu kontrolleri sağlamalıdır:
- Düzenlenebilir ve kalıcı URL
- Title, description ve heading kontrolü
- Canonical
- Robots meta ve
robots.txt - XML sitemap ve bölme
- 301 yönlendirme yönetimi
- Kategori/ürün iç bağlantısı
- Filtre ve parametre URL stratejisi
- Çok dil için hreflang
- Stoktan kalkan ürün akışı
- Sunucu tarafında erişilebilir ana içerik
- Product/ProductGroup, Breadcrumb ve Organization verisi
Google'ın e-ticaret structured data rehberi, Product ve varyant, BreadcrumbList, Organization ve işletme politikaları gibi türleri açıklar. Şema verisinin görünür fiyat/stokla aynı kaynaktan üretilebildiğini test edin.
SEO göçü
Platform değişiminde eski URL → yeni URL haritası, metadata, görsel URL, structured data ve sitemap taşınmalıdır. Redirect içe/dışa aktarma yoksa binlerce URL'yi elle yönetmek pahalı olur.
Zengin sonuç uygunluğu veya sıralama garanti değildir. “SEO uyumlu” etiketini teknik kontrol yerine kullanmayın.
Erişilebilirlik
W3C WCAG 2 genel bakışı, içeriği algılanabilir, kullanılabilir, anlaşılabilir ve sağlam kılan test edilebilir başarı ölçütlerini tanımlar. Güncel kararlı sürüm WCAG 2.2'dir.
W3C conformance açıklaması, çevrim içi mağazada ürün seçimi ve checkout gibi çok sayfalı sürecin tamamının hedef seviyeyi karşılaması gerektiğini özellikle örnekler. Ana sayfanın erişilebilir olması, ödeme formu kullanılamıyorsa yeterli değildir.
Demo erişilebilirlik testi
- Klavyeyle menü, arama, filtre, galeri, varyant, sepet ve ödeme
- Görünür focus ve mantıklı sıra
- Label, talimat ve hata bağlantıları
- Ekran okuyucuda fiyat, indirim ve stok
- Dinamik sepet güncellemesi duyurusu
- Yalnız renge dayanmayan varyant/hata
- %200 zoom ve dar ekran reflow
- Hareket azaltma
- Oturum süresi uyarısı
- Üçüncü taraf ödeme bileşeni
Otomatik tarayıcı tek başına yeterli değildir; engelli kullanıcı veya uzmanla manuel test isteyin.
Mobil alışveriş deneyimi
- Guest checkout sunulabiliyor mu?
- Adres alanları Türkiye yapısına uyuyor mu?
- Doğru mobil klavye ve autocomplete kullanılıyor mu?
- Varyant seçimi dokunmatik için açık mı?
- Filtre seçimleri korunuyor mu?
- Geri tuşu ürün/kategori konumunu koruyor mu?
- Sepet ve toplam masraf görünür mü?
- Ödeme dönüşünde sipariş kayboluyor mu?
- Hata sonrası girilen veri korunuyor mu?
Masaüstü demoda çalışan uygulama mobil Safari veya düşük bellekli Android'de sorun çıkarabilir. Gerçek cihaz testi yapın.
Türkiye'ye özgü operasyon uyumu
Platformun veya entegrasyon ekosisteminin şu ihtiyaçları karşılayabildiğini doğrulayın:
- TL, vergi dahil/hariç fiyat
- Doğru KDV sınıfları
- e-Fatura/e-Arşiv ve iade akışı
- Türkçe adres ve telefon
- Yerel ödeme, taksit ve 3D Secure
- Kargo etiketi, takip ve iade kodu
- Pazaryeri stok/sipariş bağlantıları
- ETBİS için gerekli işletme/alan adı düzeni
- Mesafeli satış ön bilgilendirme ve teyit
- KVKK aydınlatma, çerez tercihi ve veri talepleri
- İYS ile ticari ileti izin/ret senkronu
Bir entegrasyonun listede olması, güncel mevzuat ve 2026 e-belge davranışını desteklediğini garanti etmez. Test faturası ve iade yapın.
KVKK ve veri işleyenler
Müşteri verisinin aktığı bütün alt hizmetleri listeleyin:
- Hosting/cloud
- Ödeme
- Kargo
- E-posta/SMS
- CRM/helpdesk
- Analitik/reklam
- Arama/kişiselleştirme
- Yedek ve destek
Verinin ülkesi, alt işleyenler, erişim, saklama, silme, ihlal desteği ve sözleşme sonu davranışını inceleyin. Admin destek ekibinin müşteri verisine nasıl eriştiğini sorun.
Kullanıcının erişim/silme/düzeltme talebinde platform bütün kopya ve alt sistemleri bulabiliyor mu pilot veride deneyin.
Yönetim paneli ve ekip verimliliği
Platform müşteriye hızlı ama operasyona yavaş olabilir. Gerçek çalışanlarla şu görevleri ölçün:
- 100 ürün içe aktarma ve hata düzeltme
- Toplu fiyat/stok değişimi
- Varyant görseli bağlama
- Sipariş bölme ve kısmi iade
- Kargo etiketi tekrar basma
- Fatura hatasını düzeltme
- Müşteri geçmişini bulma
- Kampanya planlama
- Rol/yetkiyle iş yapma
- Audit log'dan değişikliği bulma
Her iş için tıklama sayısından çok süre, hata ve eğitim ihtiyacını kaydedin.
Tema ve uygulama ekosistemi
Tema için
- Güncelleme sıklığı ve destek süresi
- Core Web Vitals saha örnekleri
- WCAG test kapsamı
- Mobil varyant/filtre/checkout davranışı
- Özel kodun güncellemede korunması
- Structured data doğruluğu
- Lisans ve başka mağazaya taşıma
Uygulama için
- İstenen izinler ve veri kapsamı
- Veri saklama/alt işleyen
- Performans/script maliyeti
- Ücretin sipariş/kişi/ciroya göre büyümesi
- Kaldırınca verinin ve temadaki kodun durumu
- Sağlayıcı kapanırsa fallback
- Destek ve güncelleme geçmişi
On küçük uygulama, tek çekirdek gereksinimin platformda olmamasından daha pahalı ve kırılgan olabilir.
Ölçek ve kampanya testi
“Sınırsız ürün” pazarlama ifadesi performans garantisi değildir. Şunları sorun:
- API ve import limiti
- Arama/filtre indeks güncelleme süresi
- Büyük kategori response süresi
- Sipariş oluşturma kapasitesi
- Queue ve webhook throughput
- Kampanya öncesi kapasite artırma süreci
- Rate limit yükseltme
- Çoklu depo/stok çatışması
- Büyük export süresi
Pilot yük testini sağlayıcı izni ve güvenli test ortamında yapın. Production'a kontrolsüz yük göndermeyin.
Destek ve sahiplik
Tek destek paketi bütün katmanları kapsamayabilir:
- Platform çekirdeği
- Tema
- Üçüncü taraf uygulama
- Özel kod
- Hosting/CDN
- Ödeme/kargo/fatura entegrasyonu
- Ajans operasyonu
Olay anında kimin ilk teşhisi yapacağını belirleyin. “Bize ait değil” döngüsünü önlemek için RACI veya sorumluluk tablosu hazırlayın.
Destek değerlendirmesi
- Türkçe destek ve çalışma saatleri
- Telefon/chat/ticket kanalı
- P1/P2 tanımı ve ilk yanıt
- Mühendis eskalasyonu
- Status page
- Bakım duyurusu
- Root cause raporu
- Veri kurtarma yetkisi
- Referans müşteri ve geçmiş olaylar
Satış öncesi bir teknik soru ve sandbox hatası açarak gerçek destek süresini ölçün.
Sağlayıcı ve sözleşme riski
- Fiyat hangi para biriminde ve ne sıklıkta değişebilir?
- İşlem/ciro üzerinden ek ücret var mı?
- Özellik paket dışına çıkarılabilir mi?
- Hizmet sonlandırma ihbar süresi nedir?
- Export için ek ücret veya zaman sınırı var mı?
- Hesap askıya alındığında sipariş/veri erişimi ne olur?
- Alt işleyen veya veri konumu değişikliği nasıl bildirilir?
- Şirket satılır/kapanırsa kaynak ve veri planı nedir?
- Sorumluluk sınırlaması ve hizmet kredisi nedir?
Sözlü vaatleri teklif ve sözleşme ekine yazdırın.
Puan kartı
İşletmenize göre ağırlıklandırın:
| Başlık | Örnek ağırlık | Kanıt | |---|---:|---| | Kritik iş akışları | %20 | Senaryo demosu | | Entegrasyon/API | %15 | Sandbox ve teknik test | | Veri/çıkış | %10 | Export-import tatbikatı | | Güvenlik/PCI/KVKK | %15 | Kapsam, rapor, sözleşme | | Performans | %10 | Gerçek pilot ölçümü | | SEO | %8 | Teknik kontrol ve göç denemesi | | Erişilebilirlik | %7 | Manuel uçtan uca test | | Operasyon paneli | %5 | Çalışan görev testi | | SLA/destek | %5 | Sözleşme ve deneme talebi | | Üç yıllık TCO | %5 | Hacim senaryolu maliyet |
Kritik “olmazsa olmaz” başarısızsa toplam puan yüksek olsa bile adayı eleyin.
Satın alma süreci
1. Kısa liste
İş modeli ve teknik kapasiteye uymayan mimariyi eleyip 2–4 aday seçin.
2. Standart senaryo dosyası
Her adaya aynı katalog, sipariş, iade ve entegrasyon senaryosunu verin. Kendi güçlü olduğu demoyu seçmesine izin vermeyin.
3. Pilot mağaza
Gerçek tema, 50–100 temsilî ürün, ödeme sandbox'ı, kargo/fatura entegrasyonu ve analitikle kurun.
4. Teknik doğrulama
API, webhook, export, güvenlik, performans, SEO, erişilebilirlik ve restore testlerini kaydedin.
5. Ticari değerlendirme
Üç hacim senaryosunda TCO, SLA, fiyat değişimi, veri/çıkış ve destek sözleşmesini inceleyin.
6. Referans görüşmesi
Benzer katalog ve entegrasyona sahip müşteriye satış sonrası destek, kampanya performansı, yükseltme ve çıkış deneyimini sorun.
7. Karar ve kabul kriteri
Puanı, açık riskleri, sorumluları ve yayına geçiş koşullarını yazılı onaylayın.
Kırmızı bayraklar
- API dokümantasyonu sözleşmeden önce gösterilmiyor
- Veri export yalnız “talep üzerine” ve format belirsiz
- Sipariş/iade/custom field dışa aktarılamıyor
- SLA yalnız pazarlama sayfasında, sözleşmede yok
- Yedek var ama restore kanıtı veya RPO/RTO yok
- PCI sertifikası var deniyor ama hizmet kapsamı gösterilmiyor
- Ortak admin hesabı ve MFA eksik
- Kritik entegrasyon tek kişilik üçüncü taraf eklentiye bağlı
- SEO URL/canonical/yönlendirme kontrolü yok
- Checkout klavyeyle veya ekran okuyucuyla tamamlanamıyor
- Gerçek katalogla performans testi engelleniyor
- Fiyat teklifinde uygulama, işlem ve çıkış maliyeti saklı
- Sağlayıcıdan ayrılınca tema/kod/veri kullanılamıyor
Küçük işletme için pratik seçim
Standart B2C katalog, küçük ekip ve sınırlı teknik bütçede yönetilen SaaS veya iyi yönetilen açık kaynak çözüm çoğu zaman özel yazılımdan daha rasyonel başlangıçtır. Seçimi şu minimumla sınayın:
- Yerel ödeme, kargo ve e-belge akışı testli
- Mobil checkout sade
- Ürün/sipariş/müşteri/iade export'u çalışıyor
- MFA, roller, log ve restore edilmiş yedek var
- URL, canonical, sitemap ve Product verisi kontrol ediliyor
- Gerçek tema Core Web Vitals hedeflerine yaklaşabiliyor
- Üç yıllık maliyet ve destek belli
Ürün-pazar uyumu ve operasyon kanıtlandıktan sonra daha özel mimariye geçebilirsiniz.
Büyüyen işletme için seçim
ERP, çoklu depo, B2B, çok ülke veya yoğun kampanya varsa entegrasyon ve veri modeli temadan daha önemli hâle gelir.
- Ana sistemleri ve veri sahipliğini belirleyin
- API ve event kapasitesini yükle sınayın
- Çoklu para/vergi/dil modelini doğrulayın
- Queue, retry ve reconciliation tasarlayın
- SSO, ayrıntılı rol ve audit isteyin
- Mavi-yeşil/canary veya geri dönüş planını sorun
- 7/24 olay sahipliği ve status iletişimi kurun
- Sağlayıcı çıkışını yıllık tatbik edin
Yaygın hatalar
Yalnız aylık fiyata bakmak
Uygulama, işlem, geliştirme, destek ve çıkış maliyeti toplamı değiştirebilir.
En fazla özellikli ürünü seçmek
Kritik iş akışını zayıf yapan 500 özellik, çalışan 20 temel özelliğin yerini tutmaz.
Demoyu boş mağazada izlemek
Gerçek varyant, veri ve üçüncü taraf yokken performans ve operasyon kanıtlanmaz.
API var diye entegrasyonu garanti saymak
Alan, limit, webhook ve hata telafisi gerçek ihtiyacı karşılamayabilir.
Verinin size ait olmasıyla taşınabilirliği karıştırmak
Hukuki sahiplik, eksiksiz ve kullanılabilir export anlamına gelmez.
Ödeme sağlayıcısı PCI uyumluysa işi bitmiş sanmak
PCI SSC'ye göre dış kaynak kullanımı satıcının sağlayıcıyı ve paylaşılan sorumluluğu izleme görevini kaldırmaz.
SEO uyumlu etiketine güvenmek
URL, canonical, filtre, redirect ve structured data tek tek test edilmelidir.
Erişilebilirliği tema puanına bırakmak
Üçüncü taraf checkout ve uygulamalar dahil tam satın alma süreci manuel test edilmelidir.
Yedeği restore etmemek
Yedekleme sıklığı, gerçek geri dönüş süresini kanıtlamaz.
Sık sorulan sorular
En iyi e-ticaret altyapısı hangisi?
İş modelinize, kataloğa, entegrasyona, ekibe ve bütçeye göre değişir. Aynı senaryo ve pilotla karşılaştırmadan marka seçmeyin.
Hazır altyapı mı WooCommerce mi?
Hazır SaaS bakım yükünü azaltır; WooCommerce kontrol ve özelleştirme verir ama hosting, güncelleme ve güvenlik sorumluluğunu artırır. Teknik kapasite ve üç yıllık maliyetle karar verin.
Özel yazılım ne zaman gerekli?
Standart ürünlerin karşılamadığı ve işletmeye ölçülmüş avantaj sağlayan kritik akış varsa. Sadece farklı tasarım için gerekli değildir.
Headless e-ticaret daha hızlı mı?
Otomatik olarak değil. Ön yüz optimizasyonu sağlayabilir; API, cache, üçüncü taraf ve operasyon karmaşıklığı performansı düşürebilir. Pilot saha ölçümü gerekir.
Kaç ürün desteklediği önemli mi?
Evet ama “sınırsız” etiketi yetmez. Büyük katalogda import, arama, filtre, admin, API ve export süresini ölçün.
E-ticaret altyapısı SEO'yu etkiler mi?
URL, render, iç bağlantı, canonical, sitemap, structured data ve performans üzerinden etkiler. Platform sıralama garantisi veremez.
Platform değiştirilebilir mi?
Evet; veri modeli, URL ve entegrasyon bağımlılığına göre maliyet değişir. Satın almadan export-import ve redirect tatbikatı yapın.
SaaS'ta yedek almam gerekir mi?
Sağlayıcının felaket yedeği, müşteri hatası veya belirli tarihe restore hizmeti olmayabilir. Sözleşmeyi kontrol edin ve dışa aktarılan işletme verisini ayrıca koruyun.
PCI DSS sertifikalı platform yeterli mi?
Hayır. Sertifikanın kapsamı, ödeme sayfası mimarisi, üçüncü taraflar ve satıcı sorumlulukları birlikte değerlendirilir.
Türk e-ticaret altyapısı mı yabancı altyapı mı?
Menşe tek ölçüt değildir. Yerel e-belge, ödeme, kargo ve destek ile küresel entegrasyon, veri konumu, para birimi ve toplam maliyeti karşılaştırın.
Sözleşme kaç yıllık yapılmalı?
Fiyat avantajı ile çıkış riskini dengeleyin. Pilot ve kabul kriteri tamamlanmadan uzun taahhüt vermeyin; fesih ve veri teslim şartını yazın.
Demo sırasında ne test etmeliyim?
En karmaşık ürün, indirim, başarılı/başarısız ödeme, kısmi iade, stok senkronu, fatura, export, mobil performans ve klavye checkout'u test edin.
Sonuç
Doğru e-ticaret altyapısı, en uzun özellik listesine sahip olan değil; işinizin kritik akışlarını kanıtlanabilir biçimde çalıştıran, toplam maliyeti öngörülebilir ve çıkışı mümkün olan sistemdir. Önce iş modelini, ürün verisini, entegrasyonları ve sorumluları tanımlayın. SaaS, açık kaynak, özel veya headless modeli teknik modaya göre değil işletme kapasitesine göre seçin.
Her adayı aynı gerçek katalog ve sipariş senaryosuyla pilotta sınayın. API ile webhook'u, veri export'unu, ödeme/PCI sorumluluğunu, restore'u, mobil Core Web Vitals'ı, SEO kontrolünü ve tüm checkout erişilebilirliğini belgeleyin. Son olarak üç yıllık TCO, SLA, destek ve sözleşme çıkışını puan kartına bağlayın. Böylece platform seçimi satış sunumuna değil, ölçülmüş iş kanıtına dayanır.
Kaynaklar
- PCI SSC — Ödeme Dış Kaynak Kullanımında Satıcı Sorumluluğu
- PCI SSC — SAQ A ve SAQ A-EP Ödeme Sayfası Kriterleri
- OWASP — Application Security Verification Standard
- OWASP — Top 10:2025
- web.dev — Web Vitals
- Google Search Central — E-Ticaret Site Yapısı
- Google Search Central — E-Ticaret Structured Data
- Google Search Central — Product Structured Data
- W3C WAI — WCAG 2 Overview
- W3C WAI — Understanding Conformance
- W3C WAI — Forms Tutorial
- WooCommerce — API'lere Başlangıç
- WooCommerce — REST API
- WooCommerce — System Status Report
- TCMB — Ödeme Hizmetleri ve Yetkili Kuruluşlar
- Ticaret Bakanlığı — ETBİS ve E-Ticaret Bilgi Platformu
- KVKK — Aydınlatma Yükümlülüğü
Bu rehber sağlayıcıdan bağımsız genel satın alma ve teknik değerlendirme çerçevesidir. Platform sürümleri, fiyatlar, API limitleri, sertifika kapsamı ve mevzuat değişebilir. Kararı güncel sözleşme, teknik dokümantasyon, pilot test ve ilgili uzman incelemesiyle verin.