REHBER
Bir işletme web sitesi için gerekli sayfalar hangileridir?
İşletme türüne ve kullanıcı görevine göre ana sayfa, hizmet, hakkımızda, referans, iletişim, rehber ve hukuki sayfaları doğru kapsamla planlayın.
Bir işletme sitesi için herkesin kullanabileceği tek bir “zorunlu 10 sayfa” listesi yoktur. Yerel tesisatçı, danışmanlık şirketi, üretici, restoran ve internetten ürün satan mağaza aynı sayfalara ihtiyaç duymaz. Doğru site haritası işletme türünden de önce ziyaretçinin tamamlaması gereken göreve bağlıdır.
Çoğu küçük hizmet işletmesi için iyi bir başlangıç şunlardan oluşur:
- ana sayfa,
- hizmet veya hizmetler,
- işletme ya da yetkili kişi hakkında,
- güven kanıtı veya örnek işler,
- iletişim,
- gerçek veri akışına uygun aydınlatma ve gerekiyorsa çerez sayfası.
Bu çekirdek liste başlangıç noktasıdır; reçete değildir. Tek hizmeti olan bir uzman, hizmet ve hakkında içeriğini ana sayfada birleştirebilir. Çok farklı müşteri sorunları çözen bir B2B şirketi ise her hizmet için ayrı sayfaya ihtiyaç duyabilir. E-ticaret sitesinde ürün, sepet ve sipariş akışı; tanıtım sitesinde bulunmayan bilgilendirme ve sözleşme yükümlülükleri doğurur.
Bu rehber hangi sayfanın neden gerektiğini, ne zaman ayrı tutulacağını, ne zaman birleştirilebileceğini ve “tamamlandı” sayılması için hangi ölçütleri karşılaması gerektiğini açıklar.
Önce “sayfa” değil “kullanıcı görevi” belirleyin
Site haritasını rakibin menüsünden kopyalamak kolaydır; fakat kullanıcı aynı yapıyı istemeyebilir. GOV.UK kullanıcı ihtiyacı rehberi, kurum içi görüşleri kanıtlanması gereken varsayımlar olarak ele almayı ve gerçek kullanıcıların neyi tamamlamak istediğini araştırmayı önerir.
Her olası sayfa için şu cümleyi doldurun:
[Kullanıcı türü], [tetikleyici anda] bu sayfaya gelir; [soruyu] cevaplar veya [görevi] tamamlar; ardından [sonraki adıma] geçer.
Örnek:
Fabrika satın alma sorumlusu, yeni tedarikçi araştırırken kapasite ve kalite standardını doğrulamak için üretim sayfasına gelir; teknik dokümanı inceler ve numune talebine geçer.
Bu cümle yazılamıyorsa üç olasılık vardır:
- İçerik ayrı sayfa gerektirmiyordur ve ilgili sayfanın bir bölümü olabilir.
- Sayfa kurum içindeki birimi temsil ediyor, fakat kullanıcı görevini karşılamıyordur.
- Kullanıcı ihtiyacı henüz araştırılmamıştır.
Bir içeriğin ayrı sayfa olması için beş ölçüt
Bir sayfayı sırf menü dolsun diye ayırmayın. Aşağıdaki ölçütlerden en az ikisi güçlü biçimde geçerliyse ayrı URL genellikle anlamlıdır:
1. Ayrı bir kullanıcı sorusunu cevaplıyor
“Bakım hizmetiniz neleri kapsıyor?” ile “Şirketiniz kim?” ayrı karar sorularıdır. Buna karşılık kısa bir çalışma saati bilgisi, yerel işletmenin iletişim sayfası içinde yeterli olabilir.
2. Ayrı bir arama veya yönlendirme niyeti taşıyor
Kullanıcı doğrudan “endüstriyel bakım hizmeti” arıyorsa o hizmet, genel hizmetler özetinden daha ayrıntılı bir sayfayı hak edebilir. Ancak birbirinden yalnız şehir veya eş anlamlı kelimeyle ayrılan, gerçekte aynı cevabı veren zayıf sayfalar üretmek doğru değildir. Google'ın site bağlantıları rehberi, mantıklı site yapısı, önemli sayfalara ilgili sayfalardan bağlantı, kısa ve ilgili bağlantı metni ile içerik tekrarından kaçınmayı önerir.
3. Farklı kanıt ve eylem gerektiriyor
Kurumsal web sitesi hizmetinde proje örnekleri ve teklif çağrısı; bakım paketinde yanıt süresi ve destek talebi öne çıkabilir. Aynı kanıt ve aynı eylem tekrar ediyorsa sayfalar gereksiz ayrılmış olabilir.
4. Bağımsız güncelleme sahibi veya yaşam döngüsü var
Kariyer ilanları insan kaynakları, teknik dokümanlar ürün ekibi tarafından farklı sıklıkta güncelleniyorsa ayrı içerik türü yönetimi kolaylaştırır.
5. Kullanıcıya paylaşılabilir kalıcı adres gerekiyor
Satış ekibinin yalnız bir hizmeti, işe alım ekibinin yalnız bir ilanı veya destek ekibinin belirli bir talimatı paylaşması gerekiyorsa ayrı ve kalıcı URL değerlidir.
Sayfa sınıfları: zorunlu, koşullu ve gereksiz
Sayfa kararlarını üç gruba ayırmak kapsamı korur.
| Sınıf | Tanım | Karar ölçütü | |---|---|---| | Çekirdek | İşletmenin kim olduğunu, ne sunduğunu ve nasıl iletişim kurulacağını anlamak için gerekir | Yokluğu ana kullanıcı görevini veya temel güveni bozar | | Koşullu | Belirli işletme modeli, kullanıcı ihtiyacı, veri akışı veya hukuki durum varsa gerekir | Tetikleyici koşul yazılı ve kanıtlıdır | | Çıkarılabilir | Net görevi, sahibi, özgün içeriği veya sonraki eylemi yoktur | Bir bölüme birleştirilebilir ya da hiç üretilmeyebilir |
Bir sayfanın “rakipte olması” onu çekirdek yapmaz. Aynı şekilde menüde görünmemesi de gereksiz olduğu anlamına gelmez; aydınlatma, erişilebilirlik bildirimi veya kampanya açılış sayfası alt gezinmede ya da bağlamsal bağlantıyla bulunabilir.
Çekirdek sayfalar
Ana sayfa: yönlendirme ve güven özeti
Ana sayfa bütün içeriğin sıkıştırıldığı katalog değildir. Kullanıcının doğru yerde olduğunu hızla anlamasını, ana teklifleri ayırt etmesini, yeterli kanıt görmesini ve uygun sonraki adıma geçmesini sağlar.
İçermesi gerekenler
- İşletmenin ne yaptığı ve kime yardım ettiği,
- birincil teklif veya hizmet kümeleri,
- doğrulanabilir güven kanıtı,
- çalışma biçiminin kısa özeti,
- birincil eylem ve alternatif iletişim yolu,
- önemli alt sayfalara açıklayıcı bağlantılar.
Ayrı sayfa gerekmeyen durum
Tek hizmet sunan, az içeriği olan bağımsız uzman tek sayfalı yapıda ana sayfa içine hizmet, kişi, kanıt ve iletişim bölümlerini koyabilir. Yine de her bölümün bağlantılanabilir başlığı ve açık görevi olmalıdır.
Kabul ölçütü
Markayı daha önce görmemiş bir kişi, ana ekran ve ilk içerik bölümlerinden “ne, kimin için, hangi farkla ve ne yapmalıyım?” sorularını cevaplayabilmelidir. Ana çağrı çalışmalı; önemli sayfalar yalnız görsel karta değil gerçek bağlantıya sahip olmalıdır.
Hizmet veya ürün sayfaları: uygunluğu değerlendirme
Hizmet sayfasının görevi, işletmenin tüm özelliklerini sıralamak değil; ziyaretçinin teklifin kendi durumuna uygun olup olmadığına karar vermesini sağlamaktır.
İçermesi gerekenler
- çözülen sorun ve uygun müşteri,
- kapsam ve kapsam dışı işler,
- süreç veya teslim biçimi,
- sonucu destekleyen kanıt,
- sık itirazların yanıtı,
- bir sonraki somut eylem.
Tek hizmet sayfası mı, her hizmete ayrı sayfa mı?
Şu üç soruya “evet” diyorsanız ayırın:
- Müşteri problemi ve arama niyeti farklı mı?
- Kanıt, süreç veya satın alma kararı farklı mı?
- Sayfayı özgün ve yeterli içerikle doldurabiliyor musunuz?
Yalnız hizmet adı değişiyor, açıklama ve kanıt aynı kalıyorsa tek güçlü sayfa daha dürüsttür.
Kabul ölçütü
Sayfa başlığı teklifi açıkça adlandırmalı. Kullanıcı kimler için uygun olduğunu, kapsamı, süreçte kendisinden bekleneni ve sonraki adımı bulabilmelidir. İddialar kanıt veya açıklanabilir yöntemle desteklenmelidir.
Hakkımızda veya yetkili kişi sayfası: sorumluluğu görünür kılma
Yeni veya küçük işletmede “hakkımızda” sayfasının değeri uzun kuruluş hikâyesi değil, gerçek kişinin ve sorumluluğun görünürlüğüdür. İşletme henüz şirket değilse olmayan tüzel kimlik izlenimi verilmemeli; yetkili kişinin adı, rolü, doğrulanabilir deneyimi ve iletişim kanalı açık yazılmalıdır.
İçermesi gerekenler
- gerçek kişi veya tüzel yapının doğru tanımı,
- yetkili kişi ve ilgili deneyim,
- çalışma ilkeleri ve sınırlar,
- doğrulanabilir uzmanlık veya süreç,
- doğrudan veya resmî iletişim yönü.
Ne zaman ana sayfayla birleştirilebilir?
Tek kişilik hizmet sitesinde kısa biyografi ve güven kanıtı ana sayfada yeterli olabilir. Kullanıcının geçmiş, ekip, sertifika veya çalışma kültürünü ayrıntılı değerlendirmesi gerekiyorsa ayrı sayfa kurun.
Kabul ölçütü
Okuyucu kiminle çalışacağını ve sorumluluğun kimde olduğunu anlayabilmelidir. Stok ekip fotoğrafı, uydurma sayı, belirsiz “biz” dili veya doğrulanamayan unvan bulunmamalıdır.
Kanıt sayfası: örnek işler, vaka çalışması veya referans
Kanıt içeriği hizmetin vaat ettiğini gerçekten yapabildiğinizi gösterir. Logolardan oluşan duvar yerine problem, yaklaşım, teslim ve doğrulanabilen sonuç ilişkisi daha değerlidir.
Hangi biçim seçilmeli?
| Durum | Uygun biçim | |---|---| | Görsel çıktı kararın merkezindeyse | Portfolyo/proje sayfası | | Süreç ve işletme sonucu önemliyse | Vaka çalışması | | Çok sayıda standart ürün/uygulama varsa | Referans uygulama galerisi | | Henüz müşteri yoksa | Açıkça “örnek çalışma” olarak etiketlenmiş demo ve kurucu deneyimi |
Ne zaman ayrı sayfa gerekir?
Birden fazla ayrıntılı proje varsa dizin ve tekil proje sayfaları yararlıdır. İki kısa müşteri görüşü için ayrı “Referanslar” sayfası açmak yerine ilgili hizmet ve ana sayfada bağlamıyla sunmak daha etkilidir.
Kabul ölçütü
Paylaşım izni kayıtlı olmalı. Sonuç iddiaları ölçüm yöntemi ve dönemle açıklanmalı; örnek çalışma gerçek müşteri işi gibi gösterilmemelidir. Her kanıt ilgili hizmete ve sonraki eyleme bağlanmalıdır.
İletişim sayfası: kanal değil hizmet akışı
İletişim sayfası yalnız form değildir. Kullanıcı hangi konu için, hangi bilgileri vererek, ne kadar sürede yanıt alacağını bilmelidir.
İçermesi gerekenler
- erişilebilir form veya açık iletişim adresi,
- hangi taleplerin kabul edildiği,
- gerçekçi yanıt süresi,
- form sonrası başarı ve hata bildirimi,
- gerekiyorsa çalışma saatleri ve fiziksel erişim bilgisi,
- veri işleme hakkında bağlamsal bilgilendirme bağlantısı.
W3C form rehberi, kontrollerin etiketlenmesini, talimatları, doğrulamayı ve kullanıcı bildirimlerini aynı deneyimin parçaları olarak ele alır.
Ayrı sayfa gerekmeyen durum
Tek e-posta çağrısı olan küçük tek sayfalı sitede iletişim bölümü yeterli olabilir. Harita, birden fazla şube, departman yönlendirmesi, detaylı form veya erişim bilgisi varsa ayrı sayfa daha kullanılabilirdir.
Kabul ölçütü
Form gerçek alıcıya uçtan uca gönderilerek test edilmeli. Klavye ile tamamlanmalı, hata mesajı alanı ve çözümü açıklamalı, başarı halinde sıradaki adım görünmelidir. Telefon ve e-posta bağlantıları doğru biçimde çalışmalıdır.
Hukuki ve veri sayfaları: gerçek faaliyete göre belirlenen çekirdek
Her siteden kopyalanacak tek bir politika paketi yoktur. Gereken metin; veri sorumlusu, form alanları, çerezler, üçüncü taraf servisler, satış modeli, hedef kitle ve sektöre göre değişir. Bu bölüm genel bilgi verir, hukuki görüş değildir.
Kişisel veri işleniyorsa aydınlatma yükümlülüğü gerçek veri akışına göre ele alınmalıdır. KVKK'nın resmî açıklamasına göre, veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım, toplama yöntemi ve hukuki sebep ile ilgili kişi hakları hakkında bilgi verilir. Zorunlu olmayan çerezler veya üçüncü taraf izleyiciler varsa KVKK Çerez Rehberi temel resmî kaynaklardan biridir.
Kabul ölçütü
Metin mevcut veri envanteriyle eşleşmeli; kullanılmayan aracı veya olmayan şirketi anlatmamalıdır. Veri sorumlusu ve iletişim bilgisi doğru olmalı. Form ve çerez arayüzlerindeki kısa açıklamalar ilgili tam metne erişim vermelidir.
Koşullu sayfalar
Sık sorulan sorular: gerçek tekrar varsa
SSS, başka sayfalardaki zayıf içeriği yamamak için kullanılmamalıdır. Satış, destek veya arama verisinde tekrar eden ve kullanıcı kararını geciktiren sorular varsa yararlıdır.
Şu durumda ayrı SSS sayfası açın:
- soru sayısı ana hizmet sayfasını belirgin biçimde uzatıyorsa,
- sorular birden fazla hizmeti ilgilendiriyorsa,
- destek ekibi bu sayfaya düzenli yönlendirme yapacaksa.
Bir hizmete özgü üç soru varsa o hizmet sayfasında, kararın verildiği noktada cevaplayın. GOV.UK içerik ve işlem tasarımı rehberi, kullanıcının bir adımı tamamlamak için ihtiyaç duyduğu bilginin ihtiyaç anında verilmesini; gereksiz içeriğin işleme eklenmemesini önerir.
Kabul ölçütü
Sorular gerçek kullanıcı diliyle yazılmalı, cevaplar ilgili hizmet sayfasıyla çelişmemeli ve sahibi olmayan eski yanıt kalmamalıdır. Her cevap gerektiğinde ayrıntılı ana kaynağa bağlanmalıdır.
Rehber veya blog: yayın operasyonu varsa
Rehber, uzmanlığı kanıtlamak, satış öncesi soruları cevaplamak ve arama yoluyla keşfedilmek için değerlidir. Fakat “blogumuz olsun” kararı tek başına yeterli değildir.
Başlamadan önce şunlar belli olmalıdır:
- Hangi kullanıcı sorusu kümesi cevaplanacak?
- Bilgiyi kim araştıracak ve kim doğrulayacak?
- Kaynaklar ve güncelleme tarihleri nasıl tutulacak?
- Yazıdan hangi ilgili hizmet veya sonraki adıma geçilecek?
- Eski veya hatalı içerik ne zaman güncellenecek ya da kaldırılacak?
Google'ın insan odaklı içerik rehberi, ilk elden uzmanlık, belirgin hedef kitle, açık site amacı ve okuyucunun hedefine ulaşmasını sağlayan tatmin edici içerik üzerinde durur. Otomatik olarak çok sayıda konu üretmek, bir yayın stratejisi değildir.
Kabul ölçütü
Her yazının özgün amacı, yazarı veya sorumlu inceleyeni, kaynak kontrol tarihi, ilgili iç bağlantısı ve bakım kararı bulunmalıdır. Boş kategori ve “yakında” sayfası yayımlanmamalıdır.
Ekip ve kariyer: işe alım gerçek bir görevse
Ekip sayfası B2B güveni, uzman seçimi veya işe alım kararında değer taşıyabilir. Kariyer sayfası ise açık pozisyon, çalışma biçimi ve başvuru yolu varsa anlamlıdır.
Tek kişilik işletmenin stok fotoğraflarla ekip izlenimi vermesi güveni zedeler. Açık ilan yoksa ayrı kariyer sayfası yerine gelecekteki başvurulara ilişkin kısa ve doğru bir not yeterlidir.
Kabul ölçütü
Gerçek kişiler için yayımlama izni, doğru rol ve güncelleme sahibi olmalı. İlanlarda konum/çalışma biçimi, temel sorumluluk, değerlendirme süreci, veri bilgilendirmesi ve kapanış tarihi açıklanmalıdır.
Fiyatlandırma veya paketler: satın alma kararı böyle işliyorsa
Her işletme fiyat yayımlamak zorunda değildir. Kapsama göre teklif veren hizmet şirketinde sahte “başlangıç fiyatı” yanlış beklenti yaratabilir. Standart kapsamı ve karşılaştırılabilir paketleri olan üründe fiyat sayfası karar süresini kısaltabilir.
Fiyat sayfası açılacaksa para birimi, vergi durumu, dönem, dahil olanlar, sınırlar, yenileme ve iptal koşulları açık olmalıdır. Fiyat göstermeme kararı verildiyse kullanıcıya teklif süreci, gereken bilgiler ve yanıt süresi anlatılmalıdır.
Kabul ölçütü
Ekrandaki fiyat ile teklif, ödeme ve sözleşme akışı çelişmemeli. Güncelleme sahibi ve geçerlilik kontrolü bulunmalı; paket farkları yalnız pazarlama sıfatlarıyla değil somut kapsamla açıklanmalıdır.
Lokasyon veya şube sayfaları: gerçekten farklı hizmet noktaları varsa
Her şehir adı için aynı metni çoğaltmak yerine gerçek şube, hizmet alanı, ekip, saat veya yerel kanıt varsa lokasyon sayfası oluşturun.
Tek bir işletmede adres, çalışma saati, ulaşım, erişilebilir giriş ve harita iletişim sayfasında yeterli olabilir. Çok şubeli yapıda her şubenin doğru iletişim, hizmet ve kapalı gün bilgisi ayrı tutulabilir.
Kabul ölçütü
Adres ve saatler fiziksel gerçeklikle ve kullanılan işletme profilleriyle eşleşmeli. Şubenin sunmadığı hizmet yazılmamalı; telefon ve yol tarifi test edilmelidir.
Destek, dokümantasyon veya müşteri portalı: satış sonrası görev varsa
Müşterinin kurulum yapması, belge indirmesi, arıza bildirmesi veya hesabını yönetmesi gerekiyorsa pazarlama sayfalarından ayrı destek yapısı gerekebilir. Pazarlama dili ile işlem talimatı aynı sayfada karıştırılmamalıdır.
Bilgi sayfası ile işlem alanının farklı işlevleri vardır. GOV.UK rehberi, açıklayıcı içeriğin kullanıcıyı işleme hazırlayabileceğini; karmaşık uygunluk ve işlem adımlarının ise kullanıcıya uygun yönlendirme sağlayan akışta ele alınmasını önerir.
Kabul ölçütü
Kullanıcı doğru ürüne/sürüme ait talimatı bulabilmeli. Acil kanal, hizmet seviyesi, kimlik doğrulama, veri erişimi ve destek içeriğinin sürüm sahipliği belirlenmelidir.
E-ticaret sayfaları: işlem ve tüketici yükümlülüğü varsa
Ürün satan sitede ürün listeleme ve detay sayfası yalnız başlangıçtır. Sepet, ödeme, sipariş onayı, teslimat, iade/cayma, destek ve sözleşme öncesi bilgilendirme bir bütün olarak tasarlanır.
Ticaret Bakanlığının mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesi, internet üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde tüketicinin ödeme öncesinde mal veya hizmetin temel niteliği, satıcı/sağlayıcı kimlik ve iletişim bilgileri, toplam fiyat, ek masraflar, cayma hakkı ve hak arama yolları gibi konularda bilgilendirilmesini açıklar. Somut mağaza akışı ve sektör istisnaları hukuk uzmanıyla değerlendirilmelidir.
E-ticaret için çoğunlukla şu içerik ve durumlar gerekir:
- kategori/liste ve ürün detayı,
- arama veya filtre; ürün sayısı bunu gerektiriyorsa,
- sepet,
- teslimat ve ödeme adımları,
- sipariş özeti ve açık onaylar,
- başarılı, başarısız ve bekleyen ödeme durumları,
- sipariş takibi veya destek yolu,
- teslimat, iade/cayma ve ilgili sözleşme/bilgilendirme metinleri.
Kabul ölçütü
Kullanıcı ödeme yükümlülüğünden önce ürün/hizmet, satıcı, toplam tutar ve koşulları görebilmeli. Stok, fiyat ve kampanya tutarlı olmalı; ödeme hatası tekrar tahsilata yol açmamalı; sipariş kaydı ve bildirim uçtan uca test edilmelidir.
İşletme türüne göre minimum site haritaları
Aşağıdaki tablolar başlangıç modelidir. Gerçek kullanıcı görevi ve hukuki değerlendirme her zaman üstündür.
Tek kişilik uzman veya serbest çalışan
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, hizmet, kişi/deneyim, örnek iş, iletişim, veri metinleri | Rehber, ayrı vaka çalışmaları, randevu | Boş ekip, boş kariyer, yapay basın sayfası |
Az içerikte tek sayfalı yapı kullanılabilir; hizmet ve örnek işlere doğrudan bağlantı ihtiyacı büyüdükçe ayrı URL'lere geçilir.
Yerel hizmet işletmesi
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, hizmetler, hizmet alanı/adres, güven kanıtı, iletişim, veri metinleri | Acil hizmet, randevu, şube, SSS | Hizmet verilmeyen şehirler için kopya sayfalar |
Çalışma saati, kapsanan bölge, acil durum koşulu ve telefon eylemi görünür olmalıdır.
B2B hizmet veya danışmanlık şirketi
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, ayrı hizmetler, yaklaşım/süreç, hakkımızda, vaka/kanıt, iletişim, veri metinleri | Sektör çözümleri, kaynak merkezi, ekip, etkinlik | Kanıtsız başarı sayacı, birbirinin kopyası sektör sayfaları |
Satın alma komitesi farklı rollerden oluşuyorsa teknik, finansal ve operasyonel sorular aynı bilgi mimarisinde karşılanmalıdır.
Üretici veya toptancı
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, ürün grupları, üretim/kabiliyet, kalite kanıtı, şirket, teklif/iletişim, veri metinleri | Teknik doküman, bayi, ihracat, sertifika, numune | İçeriği olmayan ürün SKU sayfaları |
Ürün ağacı derinse kategori ve teknik özellik yapısı; satış temsilcisine ulaşmadan önce uygunluğu değerlendirmeyi sağlamalıdır.
Restoran, kafe veya konaklama işletmesi
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, menü/oda, konum-saat-iletişim, rezervasyon yönü, veri metinleri | Etkinlik, paket servis, erişilebilirlik bilgisi, galeri | Güncellenmeyen haberler, PDF'ye hapsedilmiş tek bilgi kaynağı |
Fiyat, müsaitlik, alerjen veya rezervasyon gibi hızla değişen bilgiler için açık güncelleme sahibi gerekir.
E-ticaret işletmesi
| Çekirdek | Koşullu | İlk sürümden çıkarılabilir | |---|---|---| | Ana sayfa, kategori, ürün, sepet, ödeme, sipariş durumları, destek/iletişim, teslimat-iade ve gerekli hukuki içerik | Hesap, favori, karşılaştırma, mağaza, içerik rehberi | Kullanıcı ihtiyacı kanıtlanmamış sosyal özellikler |
Ürün keşfi, güven, ödeme ve satış sonrası süreç tek uçtan uca hizmet olarak test edilmelidir.
Sayfaları birleştirme veya bölme karar ağacı
Her iki içerik için sırayla şu soruları sorun:
- Kullanıcı görevi aynı mı? Evetse birleştirmeye devam edin; hayırsa ayırın.
- Kanıt ve birincil eylem aynı mı? Evetse birleştirme güçlü adaydır; hayırsa ayırmayı değerlendirin.
- Her içerik tek başına yeterince özgün mü? Hayırsa ayrı zayıf sayfa üretmeyin.
- Kullanıcı bu içeriğe doğrudan ulaşmak veya paylaşmak zorunda mı? Evetse ayrı URL yararlı olabilir.
- Farklı sahip ve güncelleme sıklığı var mı? Evetse ayrı içerik türü yönetimi kolaylaştırabilir.
- Birleştirilmiş sayfa ana görevi bulmayı zorlaştırıyor mu? Kullanıcı testi evet diyorsa bölün.
Birleştirme örneği
Tek kişilik çevirmenin “Hakkımda” ve “Çalışma yöntemim” içeriği aynı güven kararını destekliyor, aynı kişi tarafından güncelleniyor ve kısa kalıyorsa tek sayfa olabilir.
Bölme örneği
Kurumsal eğitim ve yönetim danışmanlığı farklı alıcı, süreç, kanıt ve teklif formu gerektiriyorsa tek “Hizmetler” sayfasında birkaç paragraf yerine ayrı hizmet sayfaları daha anlamlıdır.
Bölmemeniz gereken örnek
“Web tasarım İstanbul”, “web tasarım Kadıköy” ve “web tasarım Beşiktaş” sayfaları aynı içerik ve aynı hizmet alanını yineliyorsa kullanıcıya ayrı değer sunmaz. Gerçek şube, ekip, yerel süreç veya kanıt olmadan çoğaltmayın.
Menü, alt bilgi ve bağlamsal bağlantılar
Site haritasındaki her sayfanın ana menüye girmesi gerekmez. Menü, en sık ve önemli kullanıcı yollarının kısa haritasıdır.
Ana menüye koyun
- ana teklif veya hizmet kümelerini,
- işletme/kanıt kararında önemli sayfaları,
- birincil iletişim veya işlem yolunu.
Alt bilgiye koyun
- hukuki ve veri metinlerini,
- ikincil iletişim bilgilerini,
- erişilebilirlik veya destek bağlantılarını,
- ana menüde yer gerektirmeyen kurumsal bağlantıları.
İçerik içinde bağlayın
- hizmetten ilgili vaka çalışmasına,
- rehberden çözümlediği hizmete,
- SSS yanıtından ayrıntılı ana kaynağa,
- ürün veya hizmetten iletişim/teklif adımına.
Bağlantı metni “buraya tıklayın” yerine hedefi adlandırmalıdır. W3C'nin erişilebilir tasarım önerileri, gezinme adlarının ve konumunun tutarlı olmasını, kullanıcıya bulunduğu yeri gösteren açık başlık ve yön işaretleri sunulmasını önerir.
Her sayfa için “sayfa sözleşmesi” hazırlayın
Tasarım başlamadan her sayfa için şu kısa sözleşmeyi doldurun:
| Alan | Cevaplanacak soru | |---|---| | Sayfa adı | Kullanıcının anlayacağı açık ad nedir? | | Birincil kullanıcı | Bu sayfaya kim, hangi anda gelir? | | Ana soru/görev | Sayfa hangi kararı veya işi tamamlatır? | | Kaynak | Bilginin doğruluğunu kim veya ne kanıtlar? | | Ana mesaj | Kullanıcının hatırlaması gereken tek cümle nedir? | | Kanıt | İddiayı destekleyen gerçek örnek, veri veya süreç nedir? | | Eylem | Kullanıcı sonra nereye gider veya ne yapar? | | Sahip | Kim yazar, kim onaylar, kim günceller? | | Tetikleyici | Hangi değişiklikte tekrar gözden geçirilir? | | Kabul ölçütü | Yayına hazır olduğunu nasıl test ederiz? |
Sayfa sözleşmesi doldurulamıyorsa görsel tasarıma geçmeyin. Boş içerik üzerine kurulan tasarım, daha sonra gerçek metin geldiğinde hiyerarşiyi ve bileşenleri yeniden yaptırır.
Sayfa düzeyinde ortak kabul ölçütleri
Her sayfa farklı görev taşısa da şu kalite kapıları ortaktır:
Amaç ve içerik
- Tek birincil kullanıcı görevi tanımlı.
- Başlık sayfanın konusunu açıkça adlandırıyor.
- En önemli bilgi önce geliyor.
- İddialar doğrulanabilir; tarih ve kapsamı belirtilmiş.
- Birincil ve mantıklı sonraki eylem görünür.
Yapı ve erişilebilirlik
- Her sayfanın benzersiz ve açıklayıcı başlığı var.
- Tek ana başlık ve mantıklı alt başlık sırası kullanılıyor.
- Klavye odağı görünür; tekrar eden alanlar atlanabiliyor.
- Görsellerin işlevine uygun alternatif metni veya dekoratif işareti var.
- Formlar etiketli, hata ve başarı mesajları anlaşılır.
W3C sayfa yapısı rehberi, anlamlı bölgeler, etiketlenmiş alanlar ve mantıklı başlık hiyerarşisinin ekran okuyucu, klavye, bilişsel engeli olan ve mobil okuma modu kullanan kişiler için gezinmeyi kolaylaştırdığını açıklar.
Teknik ve keşfedilebilirlik
- URL kalıcı, kısa ve sayfa amacıyla uyumlu.
- Sayfa ana veya ilgili sayfalardan gerçek bağlantı alıyor.
- Başlık ve açıklama benzersiz; içerikle uyumlu.
- Kırık bağlantı, eksik medya ve işlevsiz eylem yok.
- Gerekliyse dizine ekleme, canonical ve yönlendirme kararı bilinçli.
İşletme ve bakım
- İçerik sahibi ve inceleme tarihi belli.
- İletişim, fiyat, saat ve hukuki bilgi güncel.
- Analitik yalnız gerekli ve onaylanmış veri akışını kuruyor.
- Sayfa başarısı ilgili kullanıcı göreviyle ölçülüyor.
En sık yapılan site haritası hataları
Her departmana ayrı üst menü öğesi vermek
Kurum şeması kullanıcı zihinsel modeli değildir. Kullanıcı “Operasyon Direktörlüğü” değil, “Teslimat nasıl çalışıyor?” diye arayabilir. Sayfaları iç organizasyona değil göreve göre adlandırın.
Aynı metni çok sayıda hizmet veya şehir sayfasına çoğaltmak
Bu yöntem bakım yükünü artırır ve her sayfanın değerini düşürür. Ayrı kullanıcı ihtiyacı, kanıt ve yerel gerçek yoksa birleştirin.
Her şeyi ana sayfaya koyup ayrıntıya yol vermemek
Ana sayfa tarama ve yönlendirme yüzeyidir. Kullanıcı yüksek riskli satın alma kararı için süreç, kapsam ve kanıta ihtiyaç duyuyorsa ayrıntılı sayfalara geçebilmelidir.
Hakkımızda sayfasını sloganlarla doldurmak
“Vizyonumuz lider olmak” yerine kimlik, sorumluluk, gerçek deneyim, çalışma biçimi ve doğrulanabilir kanıt sunun.
İletişim formunu operasyon sahibi olmadan yayımlamak
Gönderilen mesaj izlenmiyor veya yanıt süresi yoksa sayfa görevini tamamlamaz. Formun teknik çalışması kadar işletme akışı da test edilmelidir.
Hukuki metinleri şablondan kopyalamak
Olmayan şirketi, kullanılmayan çerezi veya yapılmayan aktarımı anlatan metin şeffaflık sağlamaz. Önce veri ve işlem envanteri çıkarın; metni gerçek faaliyete göre hazırlayın.
45 dakikada ilk site haritasını çıkarma
İlk 10 dakika: görevleri yazın
Son satış, destek ve müşteri görüşmelerinden en sık beş kullanıcı sorusunu çıkarın. Her sorunun tetikleyicisini ve sonraki eylemini yazın.
Sonraki 10 dakika: içerikleri gruplayın
Aynı görev, kanıt ve eylemi paylaşan soruları tek sayfada gruplayın. Farklı satın alma kararı veya ayrı paylaşılabilir adres gerektirenleri ayırın.
Sonraki 10 dakika: koşullu sayfaları sınayın
Rehber, SSS, ekip, kariyer, fiyat, şube, destek ve e-ticaret sayfaları için tetikleyici koşul var mı kontrol edin. “İyi görünür” tek gerekçeyse erteleyin.
Sonraki 10 dakika: sahip ve kanıt atayın
Her sayfaya bilgi kaynağı, yazar, onaycı ve güncelleme tetikleyicisi ekleyin. Sahipsiz sayfayı ilk sürümden çıkarın.
Son 5 dakika: gezinmeyi sadeleştirin
Ana menüye yalnız en önemli yolları koyun. Hukuki ve ikincil sayfaları alt bilgiye, konuya özgü sayfaları ilgili içerik bağlantılarına yerleştirin.
Bu çalışmanın çıktısı kutulardan oluşan bir site haritası değil; her kutunun neden var olduğunu açıklayan karar kaydı olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Küçük işletme sitesi en az kaç sayfa olmalı?
Sabit sayı yoktur. Tek hizmet ve tek yetkili kişi için iyi hazırlanmış tek sayfa, beş boş sayfadan daha işlevsel olabilir. Ancak hizmet ayrıntısı, güven kanıtı, iletişim ve veri bilgilendirmesi kullanıcı tarafından kolay bulunmalıdır. İçerik ve görev ayrıştıkça ayrı URL'lere geçilir.
Her hizmet için ayrı sayfa SEO açısından zorunlu mu?
Hayır. Ayrı kullanıcı niyeti, özgün kapsam, farklı kanıt ve yeterli içerik varsa ayrı sayfa yararlı olabilir. Aynı metni hizmet adını değiştirerek çoğaltmak kullanıcıya değer sağlamaz ve bakım sorununa dönüşür.
Hakkımızda ve iletişim aynı sayfa olabilir mi?
Küçük yapıda içerikler kısaysa olabilir. Yetkili kişinin geçmişi, ekip, süreç veya çoklu iletişim seçenekleri ayrı değerlendirme gerektiriyorsa bölmek daha iyi olur. Birleştirme kararı menü estetiğine değil, görevin bulunabilirliğine göre verilmelidir.
Blog olmadan işletme sitesi eksik midir?
Hayır. Yayın sahibi, araştırma standardı ve bakım takvimi yoksa blog açmamak daha doğrudur. Temel hizmet sayfalarını eksiksiz yapmak, boş veya yüzeysel bir içerik arşivinden önce gelir.
Gizlilik politikası ile KVKK aydınlatma metni aynı şey mi?
Terimler ve hukuki işlevler uygulamaya göre ayrışabilir. Hazır başlıkları eş anlamlı kabul edip kopyalamayın. Veri sorumlusu, işleme amaçları, hukuki sebepler, aktarım, saklama ve ilgili kişi süreçleri gerçek faaliyete göre hukuk uzmanıyla değerlendirilmelidir.
Menüde kaç öğe olmalı?
Evrensel sihirli sayı yoktur. Önemli olan kullanıcının seçenekleri anlaması, adların açık olması ve ana göreve hızla ulaşmasıdır. Aynı düzeyde çok seçenek varsa bilgi mimarisini kullanıcı görevlerine göre gruplayın; sırf sayıyı azaltmak için anlaşılmaz açılır menüler kurmayın.
Ana sayfada tüm hizmetler görünmeli mi?
Ana teklif kümeleri ve aralarındaki fark görünmelidir. Her hizmetin tüm ayrıntısını ana sayfaya koymak gerekmez. Kısa özet, uygunluk işareti ve açıklayıcı bağlantı kullanıcıyı doğru ayrıntıya taşıyabilir.
Yeni sayfa ekleme kararını kim vermeli?
İçerik sahibi, kullanıcı araştırması/ölçüm sorumlusu ve teknik sorumlu birlikte değerlendirmelidir. Yeni sayfanın kullanıcı görevi, özgün kaynağı, bakım sahibi ve mevcut yapıyla ilişkisi açıklanmadan yalnız pazarlama talebiyle yayımlanmamalıdır.
Sonuç: Gerekli sayfa, görevi olan sayfadır
Bir işletme sitesi için gerekli sayfalar, şirket sunumundaki başlıkların internete taşınmasıyla bulunmaz. Kullanıcının işletmeyi tanıma, teklifi değerlendirme, güveni doğrulama, iletişim kurma veya işlem tamamlama görevlerinden çıkarılır.
Ana sayfa, hizmet, gerçek kimlik, kanıt, iletişim ve faaliyete uygun hukuki/veri içeriği çoğu küçük işletmenin çekirdeğini oluşturur. Rehber, SSS, ekip, kariyer, fiyat, şube, destek ve e-ticaret sayfaları ise yalnız gerçek bir ihtiyaç veya yükümlülük tetiklediğinde eklenmelidir.
En iyi site haritası en çok kutuya sahip olan değil; her sayfasının amacı, kanıtı, eylemi, sahibi ve kabul ölçütü bulunan yapıdır. Bu beş unsurdan biri eksikse yeni sayfa açmadan önce içeriği birleştirmek, araştırmak veya ilk sürümden çıkarmak daha doğru olabilir.
Kaynaklar
- GOV.UK Service Manual — Learning about users and their needs
- GOV.UK Service Manual — Designing how content and transactions work together
- Google Search Central — Sitelinks best practices
- Google Search Central — Creating helpful, reliable, people-first content
- W3C Web Accessibility Initiative — Page Structure Tutorial
- W3C Web Accessibility Initiative — Forms Tutorial
- W3C Web Accessibility Initiative — Tips for Designing
- KVKK — Aydınlatma Yükümlülüğü
- KVKK — Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme